ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୃଢ଼ ଓ ନିୟମରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେବତା ଥିଲେ, ଯିଁଠାରେ ସେ ଏକା ଅପାର ଶକ୍ତିର ଧାରକ। ସେ ତାଙ୍କର ଭାଲି ଶୋଭାପ୍ରଦ ଦାଢ଼ି ନେଇ, ଏକ ସ୍ନେହୀ ବନ୍ଧୁ ଭଳି କେବେ ଛାଡ଼ି ଯାଉନଥିଲେ, ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପତି ଭଳି ଆସିଥିଲେ। ସେଇ ମହାବୀର, ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଷ୍ଣଙ୍କର ଚଳମାନ କୋଟକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଥିଲେ; ଭାନଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଥିଲେ, ଏବଂ ଆହ୍ୱାନ କଲେ ସେ ସହାୟ ହୋଇଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଓ ରାତିରେ, ଓ ବସନ୍ତ ସମୟରେ ମୁଁ, ତାଙ୍କୁ, ଭାସ୍କର୍ୟ ଭାବେ, ନମନ କରିଥିଲି। ତାଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇ କର, ପୁନି ପୁନି ପ୍ରଶଂସା କର; କାରଣ ସେମାନେ ଆମ ପ୍ରଶଂସାର ଉତ୍ତମ ଦାତା। ଯାତ୍ରାରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ଦୋଷ ଦିଅନାହିଁ, ନ ଅତିଥିକୁ ଯିଏ ଭୋଜନ ଅର୍ହ। ଯେତେବେଳେ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୁତି ହେଲେ, ମୁଁ ଭକ୍ତିସହିତ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲି; ଏବଂ ସେ, ଯାଦୁମାନଙ୍କ ଧନ ଓ ଗାଈ ଯାହା ତାଙ୍କର, ତାହା ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଥିଲେ। ଯିଏ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ ଦେଇଥିଲେ ଏକ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାମୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚର୍ମ—ତାଙ୍କର ରଥ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧନରେ ପଛେଇ ଦେଇଥିଲା। ତାପରେ, ପ୍ରମୁଖ ପ୍ଳାୟୋଗ, ଅଗ୍ନି, ଦଶ ହଜାର ଅନୁୟାୟୀ ସହିତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ; ଦଶ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଅନ୍ୟମାନେ ଜଳରେ ଛେଣ୍ଡ ଭଳି ମୋ ପାଇଁ ଅଯୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ଆକୃତି ଦେଖିଲି, ତାଙ୍କର ଜଂଘା ଆଗରେ, ଘୁଡ଼ା ହୋଇ ଅବସ୍ଥିତ; ଏବଂ ସବୁଦିନ ଦେଖୁଥିବା ନାରୀ କହିଲେ: ହେ ଉତ୍ତମ, ତୁମେ ଉତ୍ତମ ଭୋଜ୍ୟ ଧାରଣ କରୁଛ। ଏହି ଦୟାଳୁ ଦେବତା, ମଧୁର ସୋମରସ ପାନ କର; ଆମେ ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାପି, ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧିତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛାଣା, ସୋମ ନଦୀରେ ଛୁଟିଥିବା ଘୋଡ଼ା ସଦୃଶ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଯେପରି ତୁମ ପାଇଁ ଦୁଧ ଦେଇ ମଧୁର ଯବ ତିଆରି କରାଯାଏ, ସେପରି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ସଭାରେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଏକା ହେଉଛନ୍ତି ସୋମପାନୀ; ସେ ଦେବ ଓ ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଜୀବନକୁ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଲୋଭୀ କିମ୍ବା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କେହି ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ୟାପକ ବନ୍ଧୁକୁ ଦୂର କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟମାନେ ଗାଈ ନେଇ ଆମକୁ ଶିକାରୀ ଭଳି ଖୋଜନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଝୁଣ୍ଡ ନେଇ ଆସନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଗୃହରେ ତିନି ଥର ସୋମ ଚାପି ଯାଉ, ଏହି ମହାବଳଶାଳୀ ଦେବତା ପାଇଁ। ତିନି ଭାଣ୍ଡା ଭରି ତିଆରି, ଏକ ଆଧାରରେ ରଖାଯାଇଛି। ତୁମେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଶୁଭ୍ର, ମଧ୍ୟରେ ଦୁଧ ମିଶ୍ରିତ, ବୀର ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଆନନ୍ଦଦାୟକ। ଏହି ସକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଚାପିଯାଇଛି; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ଶକ୍ତିଦାୟକ ପାନ ଚାହନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଏହି ଶକ୍ତିଦାୟକ ସୋମ ଓ ହବି ତିଆରି କର; କାରଣ ମୁଁ ଶୁଣିଛି ତୁମେ ଦାନରେ ଧନୀ। ହୃଦୟରେ ପିଇ ଲୋକମାନେ ମଦମାତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଦରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭଳି, ନଗ୍ନମାନେ ଭଳି ଭାଣ୍ଡାକୁ ଲମ୍ପଟି କରନ୍ତି। ପ୍ରଶଂସକ ଧନୀ ହେଉ, ଦାତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା; ହେ ପିତାମ୍ବର, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆସ। ଗାଈର ପ୍ରଶଂସା କଥା ମଧ୍ୟ ଅନୁପେକ୍ଷିତ, ଗାୟତ୍ରୀ ଗୀତ ମଧ୍ୟ ଗାଯାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ନାହିଁ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମର ଶକ୍ତି କ୍ଷୟ ନହେଉ, ଆମର ଦାନ ନ ହରାଯାଉ; ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ଆମେ ତୁମ ବନ୍ଧୁ, ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଆସିଛୁ, କାନ୍ବମାନେ ତୁମକୁ ଷ୍ଟୁତି କରନ୍ତି। ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ଅବିବେକୀ କେହି କିଛି ଲାଭ କରିନାହାନ୍ତି; କେବଳ ତୁମ ପ୍ରଶଂସା ସତ୍ୟରେ ସ୍ୱୀକୃତ। ଦେବମାନେ ସୋମ ଚାପିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି; ଅଲସ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଉଦ୍ୟମୀଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହରେ ଯାଆନ୍ତି। ପୁରସ୍କାର ନେଇ ଏଉଁ, ବଞ୍ଚି ରଖିବା ନୁହେଁ, ଯେପରି ଯୁବା ଯୁବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ଆଜି ଯିଏ ବିପଦ ଆଣିଛି, ସେ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ ଦିଅ, ଅପ୍ରିୟ ଜାମାତା ଭଳି। ଆମେ ଏହି ବୀରଙ୍କ ଦୟା ଜାଣୁ, ତିନି ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମିଥିବା ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା। କାନ୍ବ ପାଇଁ, ଗାୟକ ପାଇଁ ଧାରା ଦିଅ; ଶତଗୁଣ ସାହାଯ୍ୟପ୍ରାପ୍ତ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଠାରୁ ବଢ଼ିଆ ଆମେ ଜାଣୁନାହିଁ। ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ବୟସ୍କଙ୍କ ସହିତ ସୋମ ଚାପି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର, ଏହି ବଳଶାଳୀ ଭୋଜନ କରନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ସାହାୟକ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଆହ୍ୱାନିତ, ସେ ଗାୟକମାନେ ପାଇଁ ଘୋଡ଼ା ଓ ଧନ, ପ୍ରଶଂସକମାନେ ପାଇଁ ଗାଈ ଦିଅନ୍ତି। ଏକ ପରେ ଏକ, ସୋମ ଚାପିବାକୁ ଦୌଡ଼; ଏହି ବଳଶାଳୀ, ମହାବୀର ପାଇଁ। ଏଠାରେ, ବୃତ୍ର ହନ୍ତା ସୋମ ପାନ କରନ୍ତୁ; ଏହି ଶତଗୁଣ ସାହାୟକ ଶତ୍ରୁକୁ ଆମଠାରୁ ରୋକିଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ, ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଯୁକ୍ତ ଦୁଇ ନୀଳ ଘୋଡ଼ା ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ, ବନ୍ଧୁ, ଗୀତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଷ୍ଟୁତି ପ୍ରେମୀଙ୍କୁ ଆଣିଦିଅ। ମଧୁର ସୋମ ପାଇଁ ଆସ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମ ପାଇଁ ଆସ, ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁଖ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏଠାକୁ ଆସ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଋଷି ଭଳି ଏହି ଭୋଜନରେ ଯୋଗ ଦିଅ। ଯେମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମକୁ ମହାଦାନ ଓ ପୁରୁଷ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ବଢ଼ାନ୍ତି, କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି। ଏହି ତୁମର ଗୀତ ଓ ସ୍ତୁତି, ସମସ୍ତ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଏକା, କ୍ରିୟାଶୀଳ, ବଜ୍ରଧାରୀ, ଯେଉଁଠି ଦେଇଥିବା ଉପହାର ସଦା ନିଶ୍ଚିତ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଅନେକ ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନିତ, ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷ ହାତରେ ବୃତ୍ରକୁ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି, ମହାଶକ୍ତିରେ ବଡ଼। ଏପରି ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କୃତ୍ୟ, ଦାନ, ଓ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟିରେ ଚିରସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିଛି, ତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାର ଗୀତ ଦେବ ଓ ମାନବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିରନ୍ତନ ହେଉ।