ସୋମ ରସ ପିଇବା ପାଇଁ, ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ପାଥରରେ ତାହାକୁ ଚେପି, ଜଳରେ ଭଲଭାବେ ପ୍ରବାହିତ କରିଥିଲେ। ଏହି ସୋମ ରସକୁ ଧୋଇ, ପାତ୍ରରୁ ଛାଣି, ପରିସ୍କୃତ କରାଯାଇଛି—ଏକ ପରିଷ୍କୃତ ବସ୍ତ୍ର ପରି। ଏହି ପବିତ୍ର ରସ ଭୂମିରୁ କିମ୍ବା ଦ୍ୟୁଲୋକରୁ ଯେଉଁଠାରୁ ଆସୁଥିବା ନଥିଲେ, ଏହି ଗୀତ ଓ ଆହୁତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେହରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ, ଏବଂ ମୋର ଗୀତକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କର। ଏହି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମଧୁର ସୋମ ରସ ଆମେ ଚେପି ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛୁ। ଶକ୍ର, ତୁମେ ଏହାକୁ ତୁମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୁଦ୍ଧିରେ ପାନ କର, ଯେପରି ଏକ ଯୋଧା ଜୟ ପାଇଁ ଦୌଡ଼େ। ମୁଁ ଏହି ଗୀତରେ ତୁମ ପାଖରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା ଦ୍ୱାରା କେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କ୍ଳାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ଯେପରି ଏକ ଅଶାନ୍ତ ପଶୁ ଯଜ୍ଞରେ ଅନ୍ବେଷଣ କରେ, ସେପରି ମୁଁ ତୁମ ଅଧିକାର ଅନୁରୋଧ କରିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ ରସର ଉତ୍ସାହରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଅପାର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ଏହି ମଦିରା ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଦାନ କରନ୍ତି। ଯିଏ ଦେବତାଙ୍କୁ ସେବା କରେ, ଯିଏ ଅର୍ପଣ ଓ ସ୍ତୁତି କରେ, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଚାହିଦା ଜିନିଷ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁଠି ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଅନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ସୋମର ମହା ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର; ଏକ ପାନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହ୍ରଦୟ ପରି ଏହି ସୋମରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ। ହଜାର ଏବଂ ଏକଶେ ସୁନା ରଥରେ ଯୁକ୍ତ କୁନ୍ଦୁଳା ମାନ୍ୟା ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକ, ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆଣନ୍ତୁ। ସୁନା ରଥରେ ଦୁଇଟି ନୀଳା ଘୋଡ଼ା, ମୟୂରପିଛ ପରି ପୁଛ, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗ ପିଠି, ମଧୁର ସୋମ ଦେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଣନ୍ତୁ। ସ୍ନିଗ୍ଧ ଗୀତ ପ୍ରିୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ସର୍ବପ୍ରଥମ ପାନକାରୀ ଭାବେ, ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ପ୍ରବାହିତ ସୋମର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର। ଏକା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭୟାନକ, ଶାସନରେ ମହାନ, ସେ ବିରାଜମାନ; ସେ ସଜା ଦାଢ଼ିରେ, ପତି ପରି ଜାନ୍ହିକୁ, ମିତ୍ର ପରି ତ୍ୟାଗ ନକରି ଆସନ୍ତି। ତୁମେ ତୁମ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଷ୍ଣଙ୍କ ଗତିଶୀଳ ଦୁର୍ଗକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲ; ଭାନାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲ; ଆହ୍ୱାନ କରିଲେ ସାହାୟ୍ୟକାରୀ ହେବା। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ, ରାତିରେ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତକୁ, ମୋର ସ୍ତୁତି ତୁମ ପାଖକୁ ଯାଇଛି, ଓ ବସବ। ସ୍ତୁତି କର, ସ୍ତୁତି କର; ଏହିଏ ତୁମର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପକାରୀ; ରାସ୍ତାରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ଦୋଷ ଦେଉନାହିଁ, ଯେଉଁ ଅତିଥି ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା, ମୁଁ ଭକ୍ତିରେ ରଥାରୋହଣ କରିଥିଲି; ସେ ତୁମର ସମ୍ପତ୍ତି ବା ଯଦୁମାନେ ତୁମର ଗୋଧନ ଅନ୍ବେଷଣ କରନ୍ତି। ଯିଏ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ ତୁମକୁ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କର ସୁନା ଚମକୁଥିବା ରଥ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ପ୍ଲାୟୋଗ ନାମକ ନେତୃତ୍ୱକର୍ତ୍ତା ଅଗ୍ନି, ଦଶ ହଜାର ସାଥୀ ସହିତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ; ଦଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମାନ୍ୟା, ଜଳରେ କାଣ୍ତି ଥିବା କାଠପରି, ମୋ ପାଇଁ ଅଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଦଢ଼ିଥିଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ଆକୃତି ଦେଖିଥିଲି, ସାମ୍ନାରେ ଉଭୟ ଜଂଘା ଓ ଗୁଡ଼ା ଭୂମିରେ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲେ; ସବୁବେଳେ ଦେଖୁଥିବା ଜନନୀ କହିଥିଲେ: "ହେ ଉତ୍ତମ, ତୁମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆହାର ଧାରଣ କର।" "ହେ ଦାନଶୀଳ, ଏହି ଚେପା ସୋମ ପିଅ, ତୁମର ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାନ କର; ଆମେ ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଭୟହୀନ।" ପୁରୁଷମାନେ ଚେପିଥିବା, ପାଥରରେ ପରିଷ୍କୃତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ରରେ ଛାଣା, ଏହି ସୋମ ନଦୀରେ ପ୍ରବାହିତ ଘୋଡ଼ା ପରି ବହୁଛି। ଯେପରି ସେମାନେ ଗୋମାସ ଓ ମଧୁର ଯବ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ଏହି ସଭାରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ ତୁମ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ। ସୋମ ପାନକାରୀ କେବଳ ଇନ୍ଦ୍ର; ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଦେବ ଓ ମାନବ ମଧ୍ୟରେ। ନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ନ ଲୋଭୀ, ନ ତୃପ୍ତ, କେହି ଏହି ବିଶାଳ ମିତ୍ରକୁ ଦୂର କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟମାନେ ଗୋଧନ ନେଇ ଆମକୁ ଶିକାର ପରି ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ଥର ସୋମ ଚେପିବା ଯଥାଯଥିଷ୍ଟ; ତିନି ମାଟିର ପାତ୍ର ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଏକ ଅଧାରରେ ରଖାଯାଇଛି। ତୁମେ ପବିତ୍ର, ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଦୁଧ ସହିତ ମିଶିଥିବା, ବୀର ପାଇଁ ସବୁଠୁ ଉତ୍ସାହଦାୟକ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମଗୁଡ଼ିକ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଚେପାଯାଇଛି; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ଏହି ଉତ୍ସାହଦାୟକ ରସ ଅନ୍ବେଷଣ କରନ୍ତି। ଯଜ୍ଞ ପିଠିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୋମ ଓ ପିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର; କାରଣ ମୁଁ ଶୁଣିଛି ତୁମେ ଦାନରେ ଧନୀ। ହୃଦୟରେ ପାନ କରି, ସେମାନେ ମଦାନ୍ଧ ପୁରୁଷମାନେ ପରି ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି; ନଗ୍ନମାନେ ପରି ପାତ୍ରରେ ଲଫି ପଡ଼ନ୍ତି। ସ୍ତୁତିକାରୀ ଦାନଶୀଳ ହେଉ, ତୁମେ ଯାହା ପାଇଁ ତୁମେ ଆସ; ପିତାମ୍ବର, ପ୍ରଶଂସିତଙ୍କ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସ। ଗାଉମାତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଗୀତ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ; ଗାୟତ୍ରୀ ଗୀତ ଗାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ମିଳେନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମର ଶକ୍ତି କମିଯାଉନାହିଁ, ଆମର ଦାନ ହରାଯିଅନାହିଁ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ଆମେ ତୁମ ମିତ୍ର, ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛୁ; କଣ୍ବମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ବଜ୍ରଧାରୀ, ଅବୁଦ୍ଧିମାନେ କେବେ କିଛି ପାଇନାହାନ୍ତି; କେବଳ ତୁମ ସ୍ତୁତି ସତ୍ୟ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତ। ଦେବତାମାନେ ସୋମ ଚେପିଥିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି; ଅଲସମାନେ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼ିଆସନ୍ତି। ଏବେ ପୁରସ୍କାର ସହ ଆସ; ଆମଠାରୁ କିଛି ଲୁଚାଇ ରଖନ୍ତୁନାହିଁ, ଯେପରି ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁବକ ଅନ୍ୟ ଯୁବକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତିକ୍ରମ କରେ। ଯେଉଁ ଆଜି ଦୁଃଖ ଆଣିଛି, ସେ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନଦିଅ, ଅପ୍ରିୟ ଜାମାତା ପରି। ଆମେ ଏହି ବୀର ଦାନଶୀଳଙ୍କର କୃପାକୁ ଜାଣିଛୁ, ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା ତିନି ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। କଣ୍ବ ପାଇଁ, ଗାୟକ ପାଇଁ ତୁମେ ରସ ଧାରା କର; ଏହି ଶତଗୁଣ ସାହାୟକ ଠାରୁ ଆମେ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଜାଣିନାହିଁ।