ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁବେଳେ ଆମେ ଅନେକ ବିପଦ ଓ ଅଶୁଭ ଶକ୍ତିରେ ଚିହ୍ନଟ, ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲୁ। ଆମେ ବିନତି କଲୁ—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ଆପଣ ଉଲୁକ ଦାନବ, ବାଘୁ ଦାନବ, କୁକୁର ମୁହଁ ଦାନବ ଓ କୋଇଲି ଦାନବଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ୍ନ କରନ୍ତୁ; ଉଳା ଓ ଗୃଧ୍ର ଦାନବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମୂଳେ ଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆମେ ଚାହୁଁନାହୁଁ ଯେ, କୌଣସି ଦାନବ, ମାୟାବୀ ବା ଦୁଷ୍ଟ ଯୁଗଳ, କିମ୍ବା କୃମି ସଦୃଶ କୌଣସି ଶକ୍ତି ଆମ ପରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ହାସଲ କରୁନାହାନ୍ତୁ। ପୃଥିବୀ ଆମକୁ ଭୂମିର ଅପମାଦରୁ, ମଧ୍ୟାକାଶ ଓ ଦିଗନ୍ତ ଆମକୁ ଉପର ଅପଦରୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଏହିବେଳେ ଆମେ ପୁନି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲୁ—ପୁରୁଷ ମାୟାବୀ ଓ ଧୂର୍ତ୍ତ ନାରୀଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ୍ନ କରନ୍ତୁ। ଗଳା ମୋଡ଼ି ଦେଉଥିବା, ମୂଳ ଧ୍ୱଂସ କରୁଥିବା ଦାନବମାନେ ନଶ୍ୱର ହେଉନ୍ତୁ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେବାବେଳେ ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରିବେ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ, ଆପଣମାନେ ଚାରିପାଖ ଦେଖନ୍ତୁ, ଜାଗ୍ରତ ରୁହନ୍ତୁ; ଦାନବମାନେ ଉପରେ ବିପତ୍ତି ନିକ୍ଷେପ କରନ୍ତୁ, ମାୟାବୀମାନେ ଉପରେ ବଜ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରନ୍ତୁ। ଏହି ସମସ୍ତ ଅପଦ ଓ ଅଶୁଭତାର ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ମାତ୍ର ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲୁ। ମିତ୍ରମାନେ, ଅନ୍ୟ କଥା କହିବେ ନାହିଁ, ଭୂଲିବେ ନାହିଁ; ସୋମ ପିଣ୍ଡ ପିଟିବା ସମୟରେ ମହାବଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମାତ୍ର ସ୍ତୁତି କର। ଏହି ସ୍ତୁତି ପୁନିପୁନି ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର ଅବଧିରହିତ ବୃଷଭ ଭଳି, ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ଗାଈ ଭଳି, ଦ୍ୱେଷ ଦୂର କରନ୍ତି, ସମ୍ମିଳନ ଆଣନ୍ତି, ଦୁଇ ପକ୍ଷକୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଦୁଇ ପକ୍ଷର ଜୟୀ। ଏଠାର ଲୋକମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଡାକିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆମର ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ହେଉ, ଆଜି ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ଦିଅ। ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି; ଅନେକ ରୂପ ନେଇ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଆମ ପାଇଁ ନିକଟତମ ଫଳ ଆଣନ୍ତୁ। ହେ ପାର୍ବତୀୟ ଶିଳା ଭେଦକ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ବଡ଼ ମୂଲ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ; ଶତ, ଶହ ହଜାର ଦେଇଲେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ବଜ୍ରଧାରୀ! ଆପଣ ମୋତେ, ମୋ ପିତା ଓ ଭାଇଁକୁ ଦୟା କରିଛନ୍ତି; ଧନ ଓ କୃପା ପାଇଁ ମୋ ମାଆକୁ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ହେ ଯୋଦ୍ଧା, ଆପଣ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି? ଆପଣଙ୍କର ମନ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ। ଅପରାଜେୟ ଭାବରେ ଆପଣ ଦୃଢ଼ କିଲ୍ଲା ଭଙ୍ଗ କରିଛନ୍ତି; ଗାୟତ୍ରୀ ସହିତ ଗାନ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛନ୍ତି। ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର, ଦାନଶୀଳ ଓ କିଲ୍ଲା ଭଙ୍ଗକାରୀଙ୍କୁ, ଯିଏ କାନ୍ବଙ୍କ ଆସନକୁ ଉପଲବ୍ଧ କଲେ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଭାବରେ ସହର ଧ୍ୱଂସ କଲେ। ଆପଣଙ୍କର ଦଶ-ଯୁକ୍ତ, ଶତ-ଯୁକ୍ତ, ହଜାର-ଯୁକ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଆମ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ। ଆଜି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଡାକୁଛି, ଦୁଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଗାଈ ଭଳି, ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦ ଓ ପ୍ରବାହମାନ ସୋମ ପାଇଁ; ଆପଣଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି, ଉତ୍ତମ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଭଳି, ପ୍ରଚୁର ପୋଷଣ ଓ ଅଧିକ ଧନ ପାଇଁ। ଏକ ଦିନ, ଯେତେବେଳେ ଦାନବ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଏତଶା, ବା ବାଙ୍କା ଚଳନା କରୁଥିବା, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପତ୍ର ନେଇ, କୁତ୍ସା, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ନେଇଯାଉଥିଲେ, ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧର୍ବକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ। ସେଉଁଠି ଯିଏ ସହଯୋଗ ବିନା ପ୍ରାଚୀନମାନେଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ାଯୋଡ଼ିରେ ରକ୍ଷା କଲେ, ସେ ଦାନଶୀଳ ଏବଂ ଅନେକଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ପୁନିଥରେ ବିଖଣ୍ଡିତକୁ ଏକତ୍ର କରିଦେବେ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତଳା ହୋଇଯିବା, ଅଶ୍ରୟହୀନ ହୋଇଯିବା, ବନ୍ଦ ପଡ଼ିଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ବା ନିରାଶା ଭରିଥିବା ପ୍ରଭାତ ଭଳି ହେବାକୁ ଦିଅନାହାଁ। ଏଠାରେ ଆମେ କେବେ ଅଭାବ ବା ବିନାଶ ଦେଖୁନାହିଁ, ଭୃତ୍ର ନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହାଦାନରେ; ପୁନିଥରେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ମୋର ସ୍ତୁତି ଯଦି ଶ୍ରବଣ ଯୋଗ୍ୟ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତେବେ ତୃତୀୟ ପାନି ଛାଣି ଦ୍ରୁତ ନଦୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉ, ଶକ୍ତି ବଢ଼ାନ୍ତୁ। ଆଜି ଏହି ସଭାସ୍ଥଳରେ ଆସନ୍ତୁ, ଦାନଶୀଳଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧେଶ୍ୟ କରି ଆମ ସ୍ତୁତି ଆପଣଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚୁ; ଆପଣଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି ଏହି ଉତ୍ତମ ସ୍ତୁତି ତିଆରି କରିଛି। ସୋମକୁ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ପିଟି ଆପଣ ପାଇଁ ଚାପାଯାଇଛି, ପାଣିରେ ପ୍ରବାହିତ; ଧୋଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ଭଳି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏହାକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି, ପାତ୍ରରୁ ଛାଣିଛନ୍ତି। ପୃଥିବୀ ବା ଦିବ୍ୟ ଆକାଶ ଯେଉଁଠାରୁ ହେଉ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ଶରୀର ଓ ମୋର ଗୀତରେ ବଢ଼ନ୍ତୁ; ଯାହା ମୋ ଜନ୍ମଦାନ କରିଛି, ତାହାକୁ ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ମଧୁର ଓ ଉତ୍ତମ ସୋମ ଚାପନ୍ତୁ; ଶକ୍ରା ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ପିଉନ୍ତୁ, ଜୟ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ ଅଶ୍ୱ ଭଳି। ମୋ ସ୍ତୁତି ସଦା ଆପଣଙ୍କୁ ସୋମ ପାଇଁ କ୍ଲାନ୍ତ କରୁନାହାଁ; ବଳିହୀନ ପଶୁ ଭଳି ଯଜ୍ଞରେ ଯେଉଁଠି ମାଲିକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଜିନିଷ ଚାହିଁବା ଅନୁଚିତ। ବଳଶାଳୀ ଉତ୍ସାହରେ ଚାଳିତ ହୋଇ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ମଦର ଧାରା ଝରାନ୍ତି; ଏହି ମଦରେ ସେ ଆମକୁ ଦେଉଥିବା ଦାନକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯିଏ ଦେବତାଙ୍କୁ ସେବା କରେ, ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଅନେକ ଆଶାଜନକ ଦାନ ଦେଉଛନ୍ତି; ପାତ୍ର ପୂରଣ କରି, ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଯିଏ, ସେଉଁଠି ସେ ଦେବତା ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ଅଟୁଟ ଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ଚମତ୍କାର ଦାନରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ; ପାନରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ହ୍ରଦ ଭଳି, ଏହି ସୋମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥରେ ଯୁକ୍ତ ହଜାର ଓ ଶତ ମୂଳ୍ୟର କ୍ଷୀରାବା ଘୋଡ଼ାମାନେ, ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ନେଇଯାଉନ୍ତୁ। ଦୁଇଟି ମୟୂରପୁଛ ଓ ଚିତ୍ରିତ ପିଠ ଥିବା ଶ୍ୟାମ ଘୋଡ଼ା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଓ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମ ପାଇଁ ନେଇଯାଉନ୍ତୁ। ହେ ଗୀତପ୍ରିୟ, ଏହି ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମ ପିଉନ୍ତୁ; ଆପଣ ପ୍ରଥମ ପାନକାରୀ, ଏହି ଉତ୍ତମ ଓ ପ୍ରବାହିତ ପାନ ଆପଣଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉ।