ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ବିଦ୍ୱାନ ଲୋକମାନେ ଏହି କଥା ଅତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବୁଝିଥିଲେ—ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ତାଲିକା ଏବଂ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ ଚାଲିଥାଏ, ସତ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶବ୍ଦକୁ ସୋମ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଅସତ୍ୟକୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି। ସୋମ ନିର୍ମଳ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତି ନାହିଁ, ନା ନ୍ୟାୟପାଳନ କରୁଥିବା ଯୋଧାକୁ; ସେ ଦେମନ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି, ମିଥ୍ୟାବାଦୀକୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି—ଏହି ଦୁଇ ଅସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ତଳେ ପଡ଼ି ଯାନ୍ତି। ଯଦି ମୁଁ ଏକ ଅସତ୍ୟ ଦେବତା ହୋଇଥାଏ, କିମ୍ବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥାଏ, ହେ ଦେବଗଣ—ଏହି ଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆପଣ ଆମ ପ୍ରତି କଣ ଧରିଛନ୍ତି, ହେ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାତା? ଯେଉଁମାନେ ଠକେଇ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନ୍ତେ ନଶ୍ଟ ହେଉ। ଯଦି ଆଜି ମୁଁ ଏକ ମାୟାବୀ ହୋଇଥାଏ, କିମ୍ବା କୌଣସି ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିଥାଏ, ତେବେ ମୋତେ ମିଥ୍ୟା ଭାବରେ ମାୟାବୀ କୁହିଥିବା ଲୋକ ଦଶଗୁଣା ଭାବରେ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେଠୁ ଅଲଗା ହେଉ। ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ମାୟାବୀ କୁହନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦେମନ୍ ହୋଇ 'ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ' କୁହନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଦୁର୍ଦ୍ଧର ପ୍ରହାରରେ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜନୀ ରାତିରେ ହାଇନା ପରି ଚଳିଥାଏ, ତାଙ୍କର ରୂପକୁ ଚୋରି ରଖି ଧୂର୍ତ୍ତତା କରିଥାଏ—ସେ ଅନନ୍ତ ଗହ୍ୱରରେ ନଶ୍ଟ ହେଉ, ପଥରମାନେ ଦେମନ୍କୁ ଦୁର୍ଦ୍ଧର ପ୍ରହାରରେ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତୁ। ମାରୁତମାନେ, ଉଠିବା, ଶତ୍ରୁମାନେଠାରେ ଚାଲିଯାଉ, ଦେମନ୍ମାନେଠାରେ ଚାପି ଦେଉ; ଯେଉଁମାନେ ପକ୍ଷୀ ପରି ରାତିରେ ଉଡ଼ିଯାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁ ପରି ବଳିରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆକାଶର ପଥରକୁ ଗୁଡି ଦେଉ, ହେ ଦାନବୀର, ସୋମ ଦ୍ୱାରା ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଛି; ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ତଳ, ଉପରୁ—ପ୍ରବଳ ପ୍ରହାରରେ ଦେମନ୍ମାନେଠାରେ ପହଁଚାନ୍ତୁ। କୁକୁର ଦାନ୍ତ ଥିବା ଏହି ଦେମନ୍ମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ଦୋଷହୀନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ଶକ୍ର, ଅପବାଦକଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରନ୍ତି; ଏବେ ମାୟାବୀମାନେଠାରେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର ପ୍ରହାର କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ପରାଶର ପାଇଁ ମାୟାବୀମାନେଠାରେ ବିନାଶକ ହୋଇଥିଲେ, ବଳିରେ ବିକ୍ଷୋଭ କରୁଥିବା ଦେମନ୍ମାନେଠାରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ; ଶକ୍ର ଦେମନ୍ମାନେଠାରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ ପରି ତାଙ୍କୁ ମାରିଥିଲେ, ପାତ୍ର ଭାଙ୍ଗି ଯିବା ପରି ତିନି ଦେମନ୍ମାନେଠାରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ଉଲୁ-ଦେମନ୍କୁ, ଡେଉଉଲ-ଦେମନ୍କୁ, କୁକୁର-ଦାନ୍ତ-ଦେମନ୍କୁ, କୁକୁ-ଦେମନ୍କୁ, ଏଗ୍ଲ-ଦେମନ୍କୁ ଏବଂ ଗୃଧ୍ର-ଦେମନ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଦେମନ୍, ମାୟାବୀ, ଦୁଇଜଣ ଦୁଷ୍ଟ ଏକାଠି, କିମ୍ବା କୃମି ପରି ଥିବା ଲୋକ ଆମକୁ ଅଧିକାର କରିବା ଦେଉନାହିଁ। ପୃଥିବୀ ଆମକୁ ଭୂଲୋକୀୟ କ୍ଷତିରୁ ରକ୍ଷା କରୁ, ମଧ୍ୟକାଶ ଓ ଆକାଶ ଉପରୁ ଆସୁଥିବା କ୍ଷତିରୁ ରକ୍ଷା କରୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ପୁରୁଷ ମାୟାବୀ ଓ ମହିଳା ଠକେଇ କରୁଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ମାନେଠାରେ ପ୍ରହାର କରନ୍ତୁ। ଗଳା ଘୁମାଇବା, ମୂଳ ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିବା ଦେମନ୍ମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଉ, ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବାବେଳେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ, ଚାରିପାଖରେ ଦେଖନ୍ତୁ, ଜାଗି ରହନ୍ତୁ! ଦେମନ୍ମାନେଠାରେ ବିନାଶ ଆଣନ୍ତୁ, ମାୟାବୀମାନେଠାରେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର ପ୍ରହାର କରନ୍ତୁ। ଏହି ପରେ, ବନ୍ଧୁମାନେ, ଅନ୍ୟ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ; ମାନ୍ୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସୋମ ପିଡ଼ିବାବେଳେ ଅନ୍ୟ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିନାୟ କରନ୍ତୁ, ପୁନିପୁନି ଶ୍ରୁତି ଗାନ କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଏକ ଅବିରାମ ବଳିଷ୍ଠ ବୃଷ୍ଣ, ଜନମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିବା ଗାଈ ପରି ସହିଥାଏ; ସେ ଦ୍ୱେଷକୁ ଦୂର କରିଥାଏ, ଦୁଇ ପକ୍ଷକୁ ଏକତ୍ର କରିଥାଏ, ସବୁଠୁ ବଡ଼, ଦୁଇ ପକ୍ଷକୁ ଜିତିଥାଏ। ଯଦି ଲୋକମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଡାକୁଥିବେ, ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ; ଆଜି ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଆପଣଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି ଦେଉ। ବିଦ୍ୱାନ ଓ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ମାନବମାନେଠାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏହି ଅନେକ ରୂପରେ ଆମଠାରେ ଆସନ୍ତୁ, ଆମକୁ ନିକଟ ଉପହାର ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ପଥର ଭଙ୍ଗାଇବା ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ବଡ଼ ଦାମରେ ବି ବେଚିବି ନାହିଁ; ଏକ ହଜାର, ଦଶ ହଜାର, ଏକ ଶତ, ଅନେକ ଉପହାର ଦିଅନ୍ତୁ ତଥାପି ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ମୋତେ, ମୋ ପିତା ଓ ଭାଇକୁ ଦାନ କରିଛନ୍ତି; ଧନ ଓ କୃପା ପାଇଁ ଆପଣ ମୋ ମାତାକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଆପଣ କେଉଁଠି, କେଉଁଠି ବସିଛନ୍ତି? ଆପଣଙ୍କର ମନ ଅନେକ ଠାରେ ଅଛି। ହେ ଯୋଧା, ଦୁର୍ଗ ଭଙ୍ଗାଇବା, ଗାୟତ୍ରୀ ସହିତ ଆଗ୍ରସର ହୋଇଛନ୍ତି। ଗାୟତ୍ରୀ ଗୀତ ଗାନ୍ତୁ, ଦାନଶୀଳ ଦୁର୍ଗ ଭଙ୍ଗାଇବାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କାନ୍ବଙ୍କ ଆସନ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହା ବଜ୍ର ଧାରଣ କରି ସହର ଭଙ୍ଗାଇଥିଲେ। ଆପଣଙ୍କର ଦଶ-ଯୁକ୍ତ, ଶତ-ଯୁକ୍ତ, ହଜାର-ଯୁକ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର, ଆମଠାରେ ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ। ଆଜି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଡାକୁଛି, ଦୁଧ ଭରା ଗାଈ ପରି, ଗାୟତ୍ରୀ ମାପିକା ପାଇଁ, ବହୁତ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈ ପରି, ଅଧିକ ପୁଷ୍ଟି ଓ ଅଧିକ ଦାନ ପାଇଁ। ଯେତେବେଳେ ଦେମନ୍, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଏତଶ, କିମ୍ବା ବାକ୍ର ଲୋକ, ବାୟୁ ପତ୍ର ସହିତ, କୁତ୍ସା, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶତ-ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ଗନ୍ଧର୍ବକୁ ବିପଦରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ। ସେ ଯେଉଁଠି ସାହାୟ୍ୟ ନଥିଲା, ପୁରୁଣାମାନେଠାରେ ଜୋଡ଼ା ଅଂଶ ଉପରେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେ ଦାନଶୀଳ ଏବଂ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ଅଧିପତି, ପୁନି ଭାଗି ଯାଇଥିବା ଜନମାନେକୁ ଏକତ୍ର କରିବେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତାଳିକା ହୋଇଯିବାକୁ ଚାହୁଁ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଆଶ୍ରୟହୀନ ହୋଇଯିବାକୁ ଚାହୁଁ ନାହିଁ; ବଜ୍ରଧାରୀ, ଆମେ ବନ ଛାଡ଼ି ଯିବା ପରି ହୋଇଯିବାକୁ ଚାହୁଁ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଉତ୍ସାହହୀନ ସକାଳ ହୋଇଯିବାକୁ ଚାହୁଁ ନାହିଁ।