ଏହି ପବିତ୍ର ମହାନ୍ତିକଥାରେ, ଦିନେ ପରେ ଦିନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆକାଶରେ ଯେଉଁ ଆନନ୍ଦମୟ ଭୋଜନ ରଖିଛନ୍ତି, ସେଠାରୁ ସେ ତାହାର ପୋଷଣ ଆଣନ୍ତି। ହୃଦୟ ଓ ମନରେ ଗ୍ରହଣ କରି, ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୋମରସ ପିଇବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଆଯାଏ। ସୋମ, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତାଙ୍କ ମାଆ ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ କୁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଟ ସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରିଛ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ପଥ ତିଆରି କରିଛ। ଏହି ମହାବଳୀ ଓ ଅହଂକାରୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ସେମାନେ ଯେଉଁମାନେ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ବାହୁବଳରେ ଅବଦଳିତ ହେଲେ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଆମେ ସେଇ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହେବାକୁ ଆଶା କରୁ। ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ, ଯେଉଁବେଳେ ଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେଉଁବେଳେ ସୋମ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ଏକାଧିକାର ହେଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ତୁମର ଚରାଗାହ, ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ରକ୍ଷକ ଓ ଶ୍ୱାମୀ। ଆମେ ତୁମର ଦାନର ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ବୃହସ୍ପତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦିବ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀର ସମ୍ପଦର ଅଧିପତି। ଯିଏ ଗୀତ ଗାଏ, ତାଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅ, ଏବଂ ସଦା ଆମକୁ କୁଶଳରେ ରକ୍ଷା କର। ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ଅପାର ଅନୁପାତ ଓ ଦେହରେ ବିକାଶ ପାଉଛ, କେହି ତୁମର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଆମେ ତୁମର ଦୁଇ ଲୋକ ଜାଣୁଛୁ, ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠତାକୁ ଅନୁଭବ କର। ଜନ୍ମ ପୂର୍ବ ଓ ପରେ କେହି ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠତାର ସୀମାକୁ ଛୁଇପାରିନାହାନ୍ତି। ଉଚ୍ଚ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଆକାଶକୁ ତୁମେ ଧାରଣ କର, ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ଥାପିତ କର। ପୃଥିବୀ ଦୟାଳୁ ହେଉ, ଦୁଧରେ ପ୍ରଚୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଭଲ ଫଳ ଦିଅ। ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ଦୁଇ ଜଗତକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛ, ତୁମର କିରଣରେ ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଛ। ତୁମେ ବିସ୍ତୃତ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳ ତିଆରି କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଉଷା ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଆଣିଛ। ଦାସଙ୍କ ଚତୁର ମାୟାକୁ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧ୍ୱଂସ କରିଛ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ଶମ୍ବରଙ୍କ ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗ ନବତି ଏବଂ ନଉଟି ଭଙ୍ଗ କରିଛ; ତୁମେ ଭୟଙ୍କର ବିରୋଧୀ ଭାର୍ଚ୍ଚିନଙ୍କ ସେଉଁଠି ଶତ ଓ ହଜାର ସୈନ୍ୟକୁ ହତ କରିଛ। ଏହି ଉଚ୍ଚ ଷ୍ଟୁତି ତୁମର ପଦକ୍ରମକୁ ଉଦ୍ଧତ କରେ। ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ ସଭାରେ ତୁମକୁ ଗୀତ ଗାଉଛି, ଇନ୍ଦ୍ର, ମୋର ଗୀତ ସଂଘର୍ଷରେ ଫଳଦାୟକ ହେଉ। ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ବଷଟ୍-ପାଠ କରିଛି, ଏହି ହୋମ ଗ୍ରହଣ କର। ମୋ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଷ୍ଟୁତି ତୁମକୁ ବୃଦ୍ଧି କରୁ, ସଦା ଆମକୁ କୁଶଳରେ ରକ୍ଷିବେ। ଏବେ ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତି ଓ ନିଷ୍ଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସେବା କରି, ତାଙ୍କ ଦୟା ଲାଭ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁ। ଯିଏ ନିଷ୍ଠା ପୂର୍ବକ ଉପାସନା କରେ, ବିଷ୍ଣୁ ସେଉଁଠି ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ। ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଦୟା ଦିଅନ୍ତି, ଅକ୍ଷୟ ଓ ଚଞ୍ଚଳ ଜ୍ଞାନର ଦାତା। ଆମକୁ ଧନ, ଅଶ୍ୱ, ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସମ୍ପଦରେ ସମୃଦ୍ଧି କର। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବିଷ୍ଣୁ ତିନି ପଦକ୍ରମ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପ୍ରାଚୀନ, ଅବିନାଶୀ ନାମ ସଦାର୍ଥ। ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ବିସ୍ତାର କରି, ଦୃଢ଼ ନିବାସ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ନାମ ଆଜି ମୁଁ ଘୋଷଣା କରୁଛି। ତୁମେ ଅତି ଦୂର ପ୍ରସାରିତ ଅଞ୍ଚଳ ରକ୍ଷା କର। ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମଠାରୁ କ’ଣ ଲୁଚିପାରିବ? ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଅନ୍ୟ ଆକୃତିରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛ, ମୋତେ ତୁମ ରୂପ ଲୁଚାଅନାହିଁ। ପୁନର୍ବାର ବଷଟ୍-ପାଠ ଓ ହୋମ ତୁମ ପାଇଁ, ମୋ ଷ୍ଟୁତି ତୁମକୁ ବୃଦ୍ଧି କରୁ, ଏବଂ ସଦା ଆମକୁ କୁଶଳ ଦିଅ। ତିନି ଶବ୍ଦ ଆରମ୍ଭ କର, ଯେଉଁମାନେ ମଧୁ ଝରୁଥିବା ଥନୀକୁ ଆଣିଛି। ସେମାନେ ଛାଗୁଡ଼ିକୁ ତିଆରି କର, ଉଦ୍ଭିଦର ଅଙ୍କୁର; ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ବଳିୟା ବୃଷ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଡାକେ। ଯିଏ ଉଦ୍ଭିଦ, ଜଳ ଓ ସମସ୍ତ ଚଳ-ଅଚଳର ରକ୍ଷକ, ସେ ଦେବତା ତିନି ରୂପରେ ଆଶ୍ରୟ, ସୁରକ୍ଷା ଓ ଆଲୋକ ଦିଅନ୍ତି। ତୁମ୍ଭାରେ ରଥି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରଥ ଚାଲେ। ମାଆ, ବାପାଙ୍କ ଦୁଧ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଏବଂ ଏହି ଦୁଧରେ ବାପା ଓ ପୁଅ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ତିନି ଆକାଶ, ତିନି ଜଳ ଧାରା ବହେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ସ୍ଥିତ; ତିନି ପାତ୍ର ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ମଧୁ ଛିଟାଇ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚାରଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦେବତା, ତୁମ ହୃଦୟରେ ଥାଉ। ବର୍ଷା ଆମ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ନେଉ, ଦେବତାମାନେ ରକ୍ଷିଥିବା ଫଳଦାୟକ ଔଷଧୀ ଫଳିଉ। ସେ, ସଦାବାହା ବୃଷ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ମଧ୍ୟରେ ଅବିନାଶୀ; ଚଳ-ଅଚଳ ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା ତାଙ୍କରେ। ସେ ତଥ୍ୟ ଆମକୁ ଶତ ବର୍ଷ ରକ୍ଷା କରୁ, ସଦା ଆମକୁ କୁଶଳ ଦିଅ। ପର୍ଯ୍ୟନ୍ୟ, ଦ୍ୟୁତିର ପୁତ୍ର, ଦାତା, ତାଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କର, ସେ ଆମକୁ ପ୍ରଚୁର ଯବ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯେଉଁଠି ଔଷଧୀ, ଗୋ, ଅଶ୍ୱର ଏ ମୂଳ ସୃଷ୍ଟି କର, ପର୍ଯ୍ୟନ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଜନକ। ତାଙ୍କୁ ମଧୁର ହୋମ ଦିଅ, ସେ ଆମକୁ ପୋଷକ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପବାସରେ ନିରବ ରହିଥିଲେ, ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ୟ ପ୍ରେରଣାରେ ବାଙ୍କୁରା ଉପଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଦିବ୍ୟ ଜଳ ବର୍ଷି, ଶୁଷ୍କ ହିଲା ଝିଲିକୁ ସିଞ୍ଚି, ବାଙ୍କୁରା ଗୋଉଁ ଛାଗୁଡ଼ି ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି। ବର୍ଷା ହେଲେ, ପିଆସ ଓ ବର୍ଷା ଆଶା କରୁଥିବା ବେଳେ, ପୁଅ ବାପାକୁ ଡାକିଥିବା ପରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାଙ୍କୁରା ଅନ୍ୟକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରେ। ଏକ ବାଙ୍କୁରା ଅନ୍ୟକୁ ଧରି, ଉତ୍ସୁକ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ଜଳ ଭରିଯାଏ ଏବଂ ତାଙ୍କର ତୃପ୍ତି ହୁଏନାହିଁ; ବାଙ୍କୁରା ଭିଜିଯାଏ, ଚିଟିଆ ଓ ହରିତ ମିଶି ଏକ ସ୍ୱର ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ଏକ ବାଙ୍କୁରା ଅନ୍ୟର ସ୍ୱର ଅନୁକରଣ କରେ, ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶିଖିଥିବା ପରି, ସମସ୍ତଙ୍କର ଉଚ୍ଚାରଣ ଏକତାରେ ଶୁଣାଯାଏ।