ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଭାତରେ, ଋଷିମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଚାହିଲେ। ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଙ୍କ ଓ ସଂଗୀମାନେ ଆମକୁ ମହାନତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ ଓ ଦାନଶୀଳଙ୍କ ପାଇଁ ଅପରାଧହୀନ ରହିବାକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେପରି ଦୂରରୁ ଜଣେ ପିତା ନିଜ ପୁଏକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଭାବରେ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ହବିଦ୍ୱାରା ପୂଜିଲେ, ଏବଂ ଦେବମାନ୍ୟ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ସବୁଠାରୁ ବିସ୍ତୃତ, ସେ ଆମର ମୂଳକୁ ସ୍ଥାପିତ କରନ୍ତୁ। ସେ ଆମକୁ ଧନ ଓ ଶୂରତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ, ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଅମର ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ଯିଏ ପୁରାତନ ଓ ଶୁଭ୍ର କଣ୍ଠୀ, ଘରେ ଘରେ ପୂଜିତ ଓ ଅଜୟ, ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ସେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ତୀବ୍ର ଲାଲ ଘୋଡ଼ାରେ ଆସନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସିଂହାସନ ନୀଳ ଆକାଶ ପରି ଗଢ଼ା, ତାଙ୍କର ରୂପ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଚମକିଛି। ସେ ଶତଦଳ, ସୁନ୍ଦର, ସୁନା କେଶରୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ, ଅନେକ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି। ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ, ଦୁଇ ଦେବୀ, ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଙ୍କୁ ମହାନ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଦକ୍ଷତା ଓ ମିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାଣୀକୁ ଗଭୀର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ରଚିତ; ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ, ଆମର ଚିନ୍ତା ଧର, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱେଷ ନଶ୍ଟ କର। ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୁଇଁଜଣ ଦେବତା, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଧନର ଅଧିପତି। ଯିଏ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ସେଉଁଠାରେ ଧନ ଦିଅ, ଏବଂ ସଦା ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ। ଏହିବେଳେ, ଋତ୍ୱିଜ୍ମାନେ ଲାଲ ଦୁଧକୁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳଶାଳୀ ବୃଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଉପହାର ଦେଲେ। ଗାଈଁରୁ ସୋମ ରସ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଧାରା କରାଗଲା, କାରଣ ସେ ସମସ୍ତ ରସ ଚାହିଁଥିଲେ। ଯେଉଁ ଆହାର ତୁମେ ଆକାଶରେ ରଖିଛ, ତାହା ପ୍ରତିଦିନ ତୁମେ ଦେଉଛ; ହୃଦୟ ଓ ମନ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୋମକୁ ପାନ କର। ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସୋମ ଚିପି ତିଆରି ହୋଇଛି; ତୁମ ମାତା ତୁମର ମହାନତ୍ୱକୁ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ତାର କରିଛ, ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ପାଇଁ ପଥ ଖୋଲିଛ। ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଗର୍ବିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲ, ତୁମ ଭୁଜାରେ ତାଙ୍କୁ ବଶ କରିଲ। ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲ, ତୁମ ସହିତ ଆମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଏବେ ନୂତନ କାର୍ଯ୍ୟ ମଘବାନ କରିଥିବା କଥା କହୁଛି; ଯେତେବେଳେ ଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବକୁ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେଉଁବେଳେ ସୋମ କେବଳ ତାଙ୍କର ହେଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମର ଚରଣଭୂମି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଯାହା ଦେଖିପାରିବ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଗୋମାନ୍ୟ ର ଏକମାତ୍ର ରକ୍ଷକ; ଆମେ ତୁମ ଦାନର ଅଂଶୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୁଇଁଜଣ ଦେବତା, ଦିବ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀର ଧନର ଅଧିପତି; ପ୍ରଶଂସକ ଓ ଗାୟକଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅ, ଏବଂ ସଦା ଆମକୁ ଶୁଭ ରକ୍ଷା କର। ଏହିଥିରେ, ଏକ ଅପୂର୍ବ ବିଷୟ ଆସିଲା—ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଯେଉଁ ଦେବତା ଅପରିମିତ ଓ ଅସୀମ, ସେହି ଭାବେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଗଲା। କେହି ତାଙ୍କର ମହିମାକୁ ଛୁଇପାରେନାହାନ୍ତି, ଆମେ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଲୋକ ଜାଣୁଛୁ, କିନ୍ତୁ ସେ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜାଣନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହିମାର ସୀମା କେହି ଜନ୍ମ ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ପରେ ଅଭିଗମ୍ୟ କରିପାରିନାହାନ୍ତି। ସେ ଉଚ୍ଚ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ପୃଥିବୀର ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ପୃଥିବୀ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ଦୁଧମୟ ହେଉ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ ଦେଉ; ବିଷ୍ଣୁ ଦୁଇ ଲୋକକୁ ବିସ୍ତାର କରି, ତାଙ୍କର କିରଣରେ ପୃଥିବୀକୁ ଘେରିଛନ୍ତି। ତିନିଥର ବିଷ୍ଣୁ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବିଶାଳ ପଦକ୍ଷେପ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପଦ ଅମୋଘ ଓ ପୂର୍ବପୁରୁଷ ନାମର ଧାରକ। ସେ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକ ପାଇଁ ଚଉଁକି ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଦୃଢ଼ ଓ ଜନସମୂହ ଅଟଳ। ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ ମିଶି, ଶମ୍ବରଙ୍କ ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗ ଉଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ, ଏକା ନବତି ଦୁର୍ଗ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଗଲା। ବର୍ଚିନଙ୍କ ଶତ ସେନା ଓ ଏକ ହଜାର ଅଜୟ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ଏହି ମହାନ ଷ୍ଟୋତ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପଦକ୍ଷେପକୁ ବଢ଼ାଏ, ଏବଂ ମୁଁ ସଭାରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି। ମୋର ଗୀତ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମୃଦ୍ଧି ଆଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ ସଦା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମୁଁ ବଷଟ୍ କଲ୍ଲା, ତାଙ୍କୁ ଏହି ହବି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲି। ମୋର ଗୀତ ତାଙ୍କୁ ବଢ଼ାଉ, ସେମାନେ ସଦା ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏବେ, ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ଚାହିଁବା ଉଚିତ୍—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସେବନ କରିବା। ଯିଏ ଦୃଢ଼ ମନ ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରେ, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ କେବେ ଛାଡ଼ି ଦେଇନାହାନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କୁ ଅବିଚଳ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତି; ଆମକୁ ଅଧିକ ସମୃଦ୍ଧି, ଶୁଭ ଘୋଡ଼ା, ଚମକୁଥିବା ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ତିନିଥର ବିଷ୍ଣୁ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଦକ୍ଷେପ ଦେଇଥିଲେ; ତାଙ୍କର ନାମ ପୁରାତନ ଓ ଅବିନାଶୀ। ସେ ଜନସମୂହକୁ ସୁଦୃଢ଼ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିଲେ। ଏବେ, ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନାମ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି, ତାଙ୍କ ଦୂର ଦେଶ ରକ୍ଷା କରୁଛି। ତୁମେ ଯେଉଁ ରୂପ ଦେଖାଅଛ, ତାହା ଆମଠାରୁ ଲୁଚାଅନାହାଁ। ଏଠି ଥିଲା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉପହାର ଓ ବଷଟ୍ କଲ୍ଲା, ତାଙ୍କୁ ଆମର ଶୁଭ ଗୀତ ବଢ଼ାଉ, ସେମାନେ ସଦା ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହିପରେ ଋଷିମାନେ ତିନି ସ୍ୱରର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ଯେଉଁଠାରୁ ମଧୁ ଝରୁଥିବା ଗାଈଁର ଥଣ୍ଡ ଉଦ୍ଧାର ହେଲା। ସେମାନେ ଗୋବତ୍ସକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଉଦ୍ଭିଦ ର ଅଙ୍କୁର ହେଲା; ଜଣେ ବୃଷ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଗର୍ଜନ କଲେ। ଯିଏ ଉଦ୍ଭିଦ, ଜଳ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳର ପୋଷକ, ସେ ଦେବତା ତିନି ରୂପରେ ଆଶ୍ରୟ, ସୁରକ୍ଷା, ତିନିପ୍ରକାର ଆଲୋକ ଓ ନିଜ ଚିକିତ୍ସା ଦେଇଥାନ୍ତି।