ଏକ ଦିନ, ବେଦୀର ଚାରିପାଖରେ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବସି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ କୌଶଳର ସମ୍ମିଳିତ ଗୀତରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ସେମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଫଳ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଦେବତା, ଯେଉଁମାନେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି କହିଲେ—“ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ, ଦୁଷ୍ଟ କଥା କିମ୍ବା ଅପମାନ ଆମ ଉପରେ କ୍ଷମତା ନ ରଖୁ। ମାନବମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁତା କିମ୍ବା କ୍ଷତି ଆମ ସମ୍ନିକଟକୁ ଆସିନ ପାରୁନାହିଁ, ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ।" ତା’ପରେ ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଧନ, ଗାଁ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଯେଉଁ ଆମେ ଆପଣମାନଙ୍କଠାରୁ ଚାହୁଁ, ଆମେ ସେହି ସମସ୍ତ ଲାଭ କରିପାରିବା।" ସୋମରସ ଚାପିଲେବେଳେ, ସମସ୍ତେ ସପ୍ତ ହୋମ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଡାକିଥିଲେ। ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଶୁଭ ଗୀତ ଓ ଉଲ୍ଲାସର ସ୍ବରେ ଏହି ଦେବତାମାନେ ଆହ୍ୱାନିତ ହେଲେ। ଏହିପରି, ଦୁଷ୍ଟ, ଅଜ୍ଞାନୀ, ଅସୁର ସମ୍ପ୍ରତି ନାଶ କରିବାକୁ, ଶତ୍ରୁ ଓ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦଳନ କରିବାକୁ ସେମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମହାନଦୀ ସରସ୍ୱତୀ ତାଙ୍କ ତୀବ୍ର ଧାରା ଓ ତୀବ୍ର ଶକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଗଡ଼ ଉଠାଇ, ରଥିକ ଭଳି ସେ ଅଗ୍ରଗତି କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ସେଉଁଠି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ପାହାଡ଼ରୁ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ଧାରାରେ ଏକା ସରସ୍ୱତୀ ପ୍ରବାହିତ, ସେ ସମ୍ପଦ ଦେଇଥାନ୍ତି, ନହୁଷ ପାଇଁ ଘୃତ ଓ ମଧୁ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ। ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳଦ ଭଳି ଶକ୍ତି ଆସିଛି, ଯଜ୍ଞ ପାତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦାନଶୀଳଙ୍କୁ ପୁରସ୍କାର ଦେଇଥିବା, ଦାନରେ ତାଙ୍କ ରୂପ ଶୋଭିତ। ସେମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—"ଦୟାଳୁ, ବିଶ୍ରୁତ ସରସ୍ୱତୀ, ଏହି ହୋମ ଗ୍ରହଣ କର; ମାପ ଜାଣିଥିବା, ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାସନା ସହ ଆମକୁ ମିଳିଥିବା ସମ୍ପଦ ଦିଅ, ଆମ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କର।" ପ୍ରେମ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ନିବେଦନ ଗ୍ରହଣ କର, ଆମ ଉପରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ସୁରକ୍ଷା ରଖ, ଯେପରି ଗଛ ତଳେ ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତି, ତେଣୁ ଆମେ ତୁମ୍ଭକୁ ଆଶ୍ରୟ କରୁ। ଏଠି, ସରସ୍ୱତୀ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବସିଷ୍ଠ ତୁମ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଛନ୍ତି; ଯିଏ ତୁମର ସ୍ତୁତି କରେ, ସେଉଁଠି ତୁମେ ବୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ଶକ୍ତି ଦିଅ, ନିତ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।" ବସିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି ଏହି ମହାନଦୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ତୁତିରେ ଗୀତ ଗାଇଲେ—"ମହାଶକ୍ତିଶାଳି ନଦୀ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର, ଭଲ କଥାରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କର। ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ମହାନତା ପ୍ରକାଶିତ, ଲୋକମାନେ ସେଠି ବସନ୍ତି; ମାରୁତଙ୍କ ସହ ମିତ୍ର ଭାବେ ଆମକୁ ସହଯୋଗ କର, ଦାନଶୀଳଙ୍କ ଦୟା ଉଦ୍ବୁଧ କର।" ସରସ୍ୱତୀ ଆଶୀର୍ବାଦ କରନ୍ତି, ଶୁଭ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳି, ବସିଷ୍ଠ ଓ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଭଳି ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଡାକୁଛୁ। ସରସ୍ୱତୀ, ତୁମ ମଧୁର ଓ ଘୃତମୟ ତରଙ୍ଗ ଆମ ପାଳକ ହେଉ। ଆମ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ତୁମ ଦୁଧ ଭୋଜନ ଭଳି ଅବିରତ ଓ ପ୍ରକାଶମୟ ହେଉ। ଏହି ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଉତ୍ସବ ଓ ଆନନ୍ଦ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୋମ ଚାପାଯାଉଛି, ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ରକ୍ଷା ଚୟନ କରାଯାଉଛି। ବୃହସ୍ପତି ଓ ଅନ୍ୟ ସଙ୍ଗୀମାନେ ଆମକୁ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେପରି ଦୂରରୁ ବାପା ଦାନ କରନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ, ଶୁଭ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ନିବେଦନ ସହ ଆମେ ପ୍ରଶଂସା କରୁ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମହିମା ଦିଅ। ବୃହସ୍ପତି, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଆମ ମୂଳ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ, ଧନ ଓ ବୀରତା ଦିଅ, ଆପଦ ଉପରେ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ନେଇ ଯାଅ। ଅମର ବୃହସ୍ପତି, ଯିଏ ଗୃହମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜିତ, ଅପରାଜିତ, ସେଉଁଠି ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଡାକୁ। ଲାଲ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ିଥିବା ବୃହସ୍ପତି, ତାଙ୍କ ଆସନ ନୀଳାକାଶ ଭଳି, ରୂପ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେ ଶତଦଳ, ସୁନ୍ଦର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କେଶର, ପ୍ରଭାମୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅନେକଙ୍କୁ ସମ୍ପଦ ଦେଇଥିବା ବୃହସ୍ପତି। ଦିବ୍ୟ ଦମ୍ପତି ଦ୍ୱାରା ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ମହିମା ବଢ଼ିଛି, ତାଙ୍କ କୌଶଳ ଓ ମିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣର ବାଣୀ ଗଭୀରତା ପାଇଛି। ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ଏହି ସ୍ତୁତି ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଆମ ଚିନ୍ତା ଧାରଣ କର, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱେଷ ନଶ୍ୱର କର। ବୃହସ୍ପତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀର ସମ୍ପଦର ନାୟକ, ଯିଏ ପ୍ରଶଂସା କରେ ତାଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅ, ଆମକୁ ନିତ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ। ପୁରୋହିତମାନେ ରକ୍ତ ଦୁଧ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦେଲେ, ଗାଈଁରୁ ସୋମ ରସ ଚାପି ଦେଲେ, କାରଣ ସମସ୍ତ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଶା। ତୁମେ ଆକାଶରେ ଯେ ଆନନ୍ଦ ଭୋଜନ ରଖିଛ, ଦିନେ ଦିନେ ତାହାର ପୋଷଣ ଆଣ, ହୃଦୟ ଓ ମନରେ ଗ୍ରହଣ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୋମ ପିଉ। ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ସୋମ ଚାପାଯାଇଛି; ତୁମ ମାତା ତୁମ ମହିମା ଘୋଷଣା କଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ପୂରଣ କରିଛ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ମାର୍ଗ ଦେଇଛ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଅହଂକାରୀଙ୍କୁ ବଶ କରିଥିଲ; ମାନବଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିବା ବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମ ସହ ବିଜୟ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ନୂତନ କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି; ଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ସହିପାରିଲେନାହିଁ, ତେଣୁ ସୋମ କେବଳ ତାଙ୍କର ହେଲା। ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ତୁମ ଚରଣ ତଳରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଯେଉଁଠାରେ ପଡ଼େ, ସେଉଁଠାରେ ତୁମ ପାଶୁଚାରଣ; ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଗୋମାଳିକା, ଆମେ ତୁମ ଧନର ଅଂଶ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ବୃହସ୍ପତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବତା ଓ ପୃଥିବୀ ସମ୍ପଦର ଶାସକ, ଯିଏ ପ୍ରଶଂସା କରେ ତାଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅ, ଗାୟକକୁ ମଧ୍ୟ, ଆମକୁ ନିତ୍ୟ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅ। ଏହିପରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଉଛି। ତୁମ ଦେହ ଓ ମାପ ଉଲ୍ଲଂଘି, କେହି ତୁମ ମହିମାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରିନାହିଁ। ଆମେ ତୁମ ଦୁଇ ଲୋକ ଜାଣିଛୁ, ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିସ୍ତାର ବୁଝ।