ଏକ ପବିତ୍ର ସଭାରେ, ପ୍ରେରଣାପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ସ୍ତୁତି କରି ଉପବେଶିଲେ। ସେ ଅତୀତର ପ୍ରଶଂସାନୀୟ ଧନ, ବିରାଟ୍ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ନୂତନ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମ୍ର ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ହେ ବୃତ୍ରନାଶକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦ୍ୱୟ, ଆମକୁ ଦୟାକରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ।” ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଟି ବଳିଷ୍ଠ ସେନା ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକାପରେ ଏକ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ବିନୟରେ ଟିକେ ଅଧିକ ଦୃଢ଼ତା ସହ କହିଲେ—“ହେ ଦେବଗଣ, ଆପଣମାନେ ସୋମ ଚାପିଥିବା ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସହିତ, ଅଧର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରନ୍ତୁ।” ସେ ଏହି ଭାବରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଏହି ସୋମ ଚାପନରେ ଆସନ୍ତୁ, ଆମ ଭଲ ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆପଣମାନେ କେବେ ଆମକୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତିନାହିଁ, ଆପଣଙ୍କ ଅଶ୍ୱମାନେ ସଦା ପୁରସ୍କାର ନେଇ ଫେରନ୍ତୁ।” ପରେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ସେ କହିଲେ—“ଅଗ୍ନି, ଆପଣ ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ଅପରାଧ ଆମେ କରିଛୁ, ତାହାକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ। ଆର୍ୟମାନ୍ ଓ ଅଦିତି ଆମକୁ ତାହାରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।” ଏହି ଉତ୍ସାହୀ ଆହୁତି ସହ, ସେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଏବଂ ଦୁଇ ଯୁବ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—“ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସହ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ମାରୁତମାନେ ଆମକୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ସଦା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ।” ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ତୁତିକୁ ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନା କଲେ, ଯେପରି ମେଘରୁ ବର୍ଷା ହୁଏ। “ଆମର ଗୀତ ଶୁଣନ୍ତୁ, ଆମର ସ୍ତୁତି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଆମର ଚିନ୍ତା ଭରିଦିଅନ୍ତୁ,” ବୋଲି ସେ ଅନୁରୋଧ କଲେ। “ହେ ଦେବତା, ଆମକୁ କୌଣସି ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଅପମାନ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଆମ ଗୃହକୁ ଅକ୍ଷତ ରଖନ୍ତୁ।” ସେ ଉତ୍ତମ ଓ ସୁସଂସ୍କୃତ ନମସ୍କାର ସହ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ, ଏବଂ ଦୁଧ ଦାୟିନୀ ଗାଈ ଓ ଜ୍ଞାନ ସହ ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ। ପ୍ରେରଣାପ୍ରାପ୍ତମାନେ ସଦା ଏହିପରି ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି, ଶକ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ। ସେ ଚତୁର୍ ଏବଂ ଉତ୍ସାହୀ ଗୀତରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଡାକି, ଜ୍ଞାନ ଓ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। “ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଆପଣମାନେ ଆସନ୍ତୁ, ଆମକୁ ସହଯୋଗ କରନ୍ତୁ, ଦୁଷ୍ଟ ବାଣୀ ଆମ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଉ ନାହିଁ।” “କୌଣସି ମାନବ ଶତ୍ରୁତା କିମ୍ବା କ୍ଷତି ଆମ ସମ୍ନିକଟକୁ ଆସିନାହିଁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।” ସେ ଧନ, ସୁନା, ଗାଈ କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଇଚ୍ଛା କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ସୋମ ଚାପାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ପୁରୁଷମାନେ ସପ୍ତ ଅର୍ପଣା ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ଶତ୍ରୁନାଶକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲାସିତ ଗୀତରେ ଡାକାଯାଏ। “ଏହିପରି ଦୁଷ୍ଟ, ଅଜ୍ଞାନୀ, ଅସୁରମାନେ ନାଶ ହେଉ, ଆପଣମାନେ ଶକ୍ତିରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରନ୍ତୁ, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦଳନ କରନ୍ତୁ।” ଏହି ସମୟରେ, ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ତାଙ୍କ ତୀବ୍ର ଧାରା ଓ ତରଙ୍ଗ ସହ ଗମନ କରୁଛନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ପାହାଡ଼ରୁ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକମାତ୍ର ପବିତ୍ର ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ, ତିନି ଜଗତକୁ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ନହୁଷ ପାଇଁ ଘୃତ ଓ ମଧୁ ଦୁହନ୍ତି। ସେ ନବୀନାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳିଷ୍ଠ, ଦାତାଙ୍କୁ ପୁରସ୍କାର ଦେଇ, ଆତ୍ମକୁ ଶୋଭିତ କରନ୍ତି। ସେ ଆଶା କଲେ—“ସରସ୍ୱତୀ, ଦୟାମୟୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଆମର ନିବେଦନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ମାପ ଜାଣିଥିବାମାନଙ୍କ ସହିତ ଆମକୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମ ସହଯୋଗୀମାନେଠାରୁ ଅଧିକ।” ଭକ୍ତି ସହ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ଆହୁତି ଗ୍ରହଣ କରି, ସେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—“ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟତମ ରକ୍ଷା ଆମ ଉପରେ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତୁ, ଆମେ ଗଛ ଛାୟା ଚାହିଁଥିବା ପରି ଆପଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସୁଛୁ।” ଏଠାରେ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଵଶିଷ୍ଠ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଛନ୍ତି; ସରସ୍ୱତୀ, ଶୁଦ୍ଧା, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମକୁ ସଦା ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ତାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗାଇଲେ—“ମୁଁ ମହା ଗୀତ ଗାଉଛି ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ, ନଦୀମାତାଙ୍କୁ, ଵଶିଷ୍ଠ ଓ ପୃଥିବୀ-ଆକାଶ ସହ ସ୍ତୁତି କରୁଛି।” ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଦୁଇ ଅଞ୍ଚଳ ମହାନ୍ତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଲୋକମାନେ ସେଠି ବସନ୍ତି; ମାରୁତମାନଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତାରେ ସେ ଦାତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି। ସରସ୍ୱତୀ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ, ସେ ଚେତନା ଓ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଜମଦଗ୍ନି ଓ ବଶିଷ୍ଠ ପରି ଗୀତ ଗାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦାତା ସନ୍ତାନମାନେ, ସେମାନେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି। “ସରସ୍ୱତୀ, ଆପଣଙ୍କ ମଧୁର ଓ ଘୃତ ଭରା ତରଙ୍ଗ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ପୋଷକ ଦୁଧ ସେବନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଶିଶୁମାନେ ପାଇଁ ପୋଷଣ।" ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୋମ ଚାପନ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ରକ୍ଷା ଚୟନ କଲେ, ବୃହସ୍ପତି ଓ ସହଚରମାନେ ତାଙ୍କୁ ମହାନ୍ତା ଦିଅନ୍ତୁ, ଦାତାଙ୍କୁ ଦୋଷରହିତ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଦୂରରୁ ଦେଉଥିବା ବାପା ଭଳି। ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ଆହୁତି ସହ ପ୍ରଶଂସା କରି, ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କ ଶିରୋମଣି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗୀତରେ ଗୌରବ କଲେ। ବୃହସ୍ପତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପ୍ରିୟ, ଆମର ମୂଳ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ, ଧନ ଓ ବୀର୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମକୁ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରି ଆଗକୁ ନେଇଯାନ୍ତୁ। ଅମର ବୃହସ୍ପତି, ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ୱରରେ ଗାନ୍ତି, ଗୃହମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ଅଜୟ, ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ରକ୍ତ ଘୋଡ଼ା ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ବେଗରେ ଆଣିଥାଏ, ତାଙ୍କର ଆସନ ନୀଳାକାଶ ପରି, ତାଙ୍କ ରୂପ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ସେ ଶତପତ୍ର, ସୁନ୍ଦର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କେଶ, ପ୍ରଭାଶାଳୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃହସ୍ପତି ଅନେକ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତି। ଦିବ୍ୟ ଦମ୍ପତି, ଦ୍ୟାଉସ୍ ଓ ପୃଥିବୀ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ମହାନ୍ତ କରିଛନ୍ତି; ସୌମ୍ୟତା ଓ ମିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ଗଭୀର କରିଛନ୍ତି। “ଏହି ସ୍ତୁତି, ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ; ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଆମ ଚିନ୍ତା ଧାରଣ କରନ୍ତୁ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତା ନାଶ କରନ୍ତୁ।