ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଭାତରେ, ବସିଷ୍ଠମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଉପାସକମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେମାନେ ଦୟାଳୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଯିଏ ବଡ଼ ଧନର ବଣ୍ଟନ ସମୟରେ ଆବଶ୍ୟକ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ହାତ ଧନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ତାଙ୍କର ଉଚିତ କଥା କେବେ ତାଙ୍କର ଦାନଶୀଳତାକୁ ବାଧା ଦେଉନାହିଁ। ବସିଷ୍ଠମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୌରବ ଓ ର୍ଭୁମାନ୍ୟତାକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ଧକାରରୁ ଦୂରେ ରଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର, ର୍ଭୁମାନେ ଓ ସୁନା ଚୁଲିଅଁଳା ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପୂଜାକାରୀଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ହର୍ୟଶ୍ୱ ଇନ୍ଦ୍ର ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତି ସହିତ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ବସିଷ୍ଠମାନେ ଆଶା କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପା କେବେ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବ। ଇନ୍ଦ୍ର ବୁଦ୍ଧିମାନ ବନ୍ଧୁ ପରି ସେମାନଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରନ୍ତି, ଧନ ଓ ସୁପୁତ୍ର ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଦୟାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଏଠି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ ଯେ, ଯେଉଁମାନେ ଋତୁ ଅନୁସାରେ ଚିହ୍ନଟ ହୁଏନାହିଁ, ସେମାନେ ନିରୃତି ଦେବୀଙ୍କ ଅଧିନ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଘର ବିନା ରହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଅନୁସରଣ କରେ। ଏହି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ସେମାନେ ସବିତାର ଦେବଙ୍କୁ ଧନ ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି। ସବିତାର ଦେବ ଉଦିତ ହେଲେ, ବସିଷ୍ଠମାନେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଏବଂ ଭଗ ଦେବଙ୍କୁ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସବିତାରଙ୍କୁ ଡାକି ତାଙ୍କର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହାତ ଦ୍ୱାରା ଧନ ଓ ଆହାର ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। ସବିତାରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବସୁମାନେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ତିନିଏ ହେଉଛନ୍ତି ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ଓ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନକାରୀ। ଅଦିତି ଦେବୀ, ଭାଗ୍ୟଦେବତା ଭଗ, ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମାନ ଏବଂ ଭୂମି-ଆକାଶ ଦେବତାମାନେ ସବିତାରଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ପୃଥିବୀ ଓ ଦିଗ୍ବନ୍ଧୁମାନେ ଦାନ ଦେଲେ, ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟ ଏବଂ ଵରୂତ୍ରୀ ଦେବୀ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଗୃହପତି ଦେବତା ଦେବ ସବିତାରଙ୍କ ଧନ ଆଣି ଦେଲେ, ଭଗ ଦେବତା ସହଯୋଗରେ ଧନ ଦେଉଛନ୍ତି। ଦୂତମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଇ, ସାପ, ବଘା ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ, ଦୂତମାନେ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉନ୍ତୁ, ଧନରେ ଅମୃତ ଋଷିମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ସେମାନେ ମଧୁପାନ କରି, ଦେବତାଙ୍କ ମାର୍ଗରେ ଆଗେ ବଢ଼ନ୍ତୁ। ଏହି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଅଗ୍ନି ଦେବତା ଧନୀମାନଙ୍କ ଭଲ ଇଚ୍ଛାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ତାଙ୍କର ଶିଖା ଦେବସଭାକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଗଲା। ଚକ୍ରଗତ ରଥର ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା, ଅମର ହୋତା ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞ ଅର୍ପଣ କଲେ। ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳରେ ଦେବମାନେ ଆସିଲେ, ଭଲ ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାତରେ ବାୟୁ ଓ ପୂଷଣ ଆସିଲେ। ମଧ୍ୟାକାଶରେ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ବିସ୍ତୃତ ପଥ ଦେଲେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶୁଭ ଅର୍ପଣ କରି, ଭଗ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। ଅଗ୍ନି ଦେବତା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀରୁ ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅର୍ୟମାନ, ଅଦିତି, ବିଷ୍ଣୁ, ସରସ୍ୱତୀ ଓ ମାରୁତମାନଙ୍କୁ ଆଣିଦେଲେ। ଅର୍ପଣ କରି, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ କଲେ, ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ଧନ ଦେଲେ। ବସିଷ୍ଠମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଷ୍ଟୁତି ପାଇଁ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ଶୁଭ ରଖିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ଶ୍ରବଣ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଏକତ୍ରିତ ହେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା ହେଲା। ସବିତାର ଦେବଙ୍କୁ ଦିନର ଧନ ଦେବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଦୁଇ ଜଗତ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅର୍ୟମାନ, ଅଦିତି, ବାୟୁ ଓ ଭଗ ଦେବତା ଦୟା ଓ ଧନ ଦେଉନ୍ତୁ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା ହେଲା। ମାରୁତମାନେ ଶକ୍ତି ଦେଉନ୍ତୁ, ଯେଉଁମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ଓ ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ କେହି ଧନରେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏଠି, ସତ୍ୟର ନେତୃତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମାନ, ଅଦିତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ। ଅଦିତି ଦେବୀ ସବୁ ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୟା ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ, ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ ମଙ୍ଗଳମୟ ପଥ ଦେଉନ୍ତୁ। ପୂଷଣ, ମାତୃଦେବୀ ଓ ଦାନକାରୀମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଦୟାଳୁ ଘୋଡ଼ା ଓ ପବନ ମେଘ ଆଣିଦେଉ। ବସିଷ୍ଠମାନେ ଆବାର ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଏବଂ ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଷ୍ଟୁତି ଦେଲେ। ପ୍ରଭାତରେ, ବସିଷ୍ଠମାନେ ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଭଗ, ପୂଷଣ, ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ସୋମ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ସେମାନେ ଭଗଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ନମସ୍କାର କଲେ, ଯିଏ ଧନ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭଗଙ୍କୁ ନିଜ ଭାଗ ପାଇଁ ଡାକନ୍ତି। ଭଗଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଧନ, ଗାଁଠି, ଘୋଡ଼ା ଓ ମାନବତା ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ସେମାନେ ଦିନ ଆରମ୍ଭ ଓ ମଧ୍ୟରେ ଭଗଙ୍କ ଦୟା ପାଇଁ ଆଶା କଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭଗଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ନେତା ବୋଲି ମାନନ୍ତି। ଉଷାମାନେ ଯଜ୍ଞ ନେଇ ଆସନ୍ତି, ଭଗଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆଣନ୍ତି, ଘୋଡ଼ା ଓ ଗାଁଠିରେ ଧନ ଆଣନ୍ତି। ଏହି ଉଷାମାନେ ସବୁ ସମୟରେ ଶୁଭ ଆଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘୃତ ଦୁହନ୍ତି ଓ ଉପାସକଙ୍କୁ ସ୍ୱସ୍ଥ ରଖନ୍ତି। ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଅଙ୍ଗିରସ ଋଷିମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଶବ୍ଦ ଆକାଶକୁ ପହଞ୍ଚିଲା। ଗାଁଠି ଦୁଧ ଦେଲା, ଯଜ୍ଞ ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା। ଅଗ୍ନି ଦେବତା ଉତ୍ତମ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଭାବେ ଆଗେ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କ ରଥ ଯୁଗଳ ଘୋଡ଼ା ନେଇ ଆସିଲେ। ଦେବମାନେ ଆସି ବସିଲେ, ତାଙ୍କର ଜନ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ସମସ୍ତେ ମିଶି ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ବଡ଼ କଲେ, ହୋତା ଦେବ ଆଲୋକରେ ଚମକିଲେ। ଅଗ୍ନି ଅନେକ ରୂପରେ ଦେବମାନେ ପୂଜା କଲେ, ଅମୃତ ଚେତନାର ଦୟା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ଜେଉଁ ଘରେ ଅଗ୍ନି ଅତିଥି ପରି ଆଦର ମିଳେ, ସେଠାରେ ଧନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଆସେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଦେଇ, ମାରୁତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ କୀର୍ତ୍ତି ଆଶା କରାଯାଏ।