ବର୍ଣ୍ଣନା କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସମୟରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ କଠୋର ନିୟମରେ ବନ୍ଧିତ ଥିଲେ, ଭାରତ ଗୋତ୍ରର ଯୁବାମାନେ ଅନେକ ଅସୁବିଧା ମଧ୍ୟରେ ରହୁଥିଲେ । ସେଇ ସମୟରେ ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ନେଲେ, ଏବଂ ତୃତ୍ସୁ ଜନଜାତିର ଲୋକମାନେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲେ । ତିନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଳ ଏହି ଭୂମିରେ ବୀଜ ରୋପଣ କଲେ, ତିନି ଜନ ଆଲୋକର ନେତା ହେଲେ, ଏବଂ ତିନି ଉତ୍ସରୁ ଉଷାକୁ ଅର୍ପିତ ହେଲା । ସମସ୍ତ ବସିଷ୍ଠମାନେ ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଣିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ତେଜ ରବିର ପ୍ରଭା ଭଳି ଅଦ୍ଭୁତ, ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ସମୁଦ୍ରର ଗଭୀରତା ପରି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ପବନର ସନ୍ତାନ ପରି ବିପୁଳ । ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରଶଂସା ଅନୁସରଣୀୟ ନୁହେଁ । ହୃଦୟର ଜ୍ଞାନ ସହିତ ସେମାନେ ଏକାଠି ଚଲିଥିଲେ, ହଜାର ଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲେ । ଯମ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସୀମାକୁ ତାଙ୍କର ତନ୍ତୁ ରୂପେ ବୁନି, ବସିଷ୍ଠମାନେ ଅପ୍ସରାମାନେଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଥିଲେ । ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ତୁମକୁ ଯେତେବେଳେ ଏକ ଚମକୁଥିବା ପ୍ରଭାରେ ଦେଖିଲେ, ମେଘରେ ଲୁଚିଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି, ସେଇ ସମୟରେ ତୁମର ଜନ୍ମ ହେଲା । ବସିଷ୍ଠ ଋଷି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ବସିଷ୍ଠ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ମନୋବଳ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା । ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ତିଆ ଭାବେ, ପଦ୍ମରେ ପଡ଼ିଥିବା ଏକ କଣା ପରି, ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ସେ, ଦୁଇ ଦିଗରେ ପ୍ରଜ୍ଞା ଓ ଜ୍ଞାନରେ ଦକ୍ଷ, ସବୁ ଜାଣିଥିବା, ହଜାର ଦାନର ଦାତା ଓ ସଦା ଦାନଶୀଳ ବସିଷ୍ଠ, ଅପ୍ସରାମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯମଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି । ସତ୍ୟପାତ୍ରରେ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ଆଦର ସହିତ ସମାନ ବୀଜ ଢାଲିଥିଲେ, ତାହାର ମଧ୍ୟରୁ ମୁଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲି, ଏହି ଜନ୍ମରୁ ବସିଷ୍ଠକୁ ଋଷି ବୋଲି କୁହାଯାଇଲା । ସେ ଉକ୍ଥ ଓ ସାମ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଶିଳା ଉଠାଇଥିଲେ, ସମ୍ପ୍ରଥମେ କଥା କହିଥିଲେ । ସେ ଦୟାଳୁ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଭଲ ମନେ ଆଗ୍ରହ କର, କାରଣ ସେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି । ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ଚିନ୍ତା ଆମ ପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତୀବ୍ର ରଥ ପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ୁ । ସେମାନେ ପୃଥିବୀ ଓ ଦ୍ୟୌସର ଉତ୍ପତ୍ତି ଜାଣିଛନ୍ତି, ତଳେ ବହୁଥିବା ଜଳ ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣେ । ଜଳ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଢ଼େ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଭୂମିକୁ ଆକଂକ୍ଷା କରନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୋଗ କର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ସୁନା ବାହୁ ଧାରଣ କର । ସେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯାଉଛନ୍ତି, ଯେପରି ଜନାନୀ ପତିଙ୍କୁ ଯାଉଛି, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ସୁଦୃଢ କର । ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯଜ୍ଞକୁ ସୁଦୃଢ କର, ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଚିହ୍ନ, ଏକ ବୀର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କର । ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରୁ ତାଙ୍କର ତେଜ ଉଦିତ ହୁଏ, ସେ ଭୂମି ଯେପରି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ବୋଝେ, ସେପରି ଭାର ବୋଝନ୍ତି । ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଡାକୁଛି— ହେ ଅଗ୍ନି, ସତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ମୋ ଚିନ୍ତାକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଛି । ତୁମ ଚେତନାକୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆ, ଏଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ କଣ୍ଠରେ ଡାକ । ପ୍ରବଳ ବରୁଣ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ଏହି ନଦୀମାନଙ୍କ ପଥ ଦେଖିଛନ୍ତି । ସେ ଲୋକମାନଙ୍କ ରାଜା, ନଦୀମାନଙ୍କ ଶୋଭା, ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ଶାସନ ତାଙ୍କର । ସେ ସମସ୍ତ ଜନଜାତିରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ଆମ ପ୍ରଶଂସାକୁ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରୁନ୍ତୁ । ଶତ୍ରୁ ମେଘ ଦୂରେ ଯାଉ, ସମସ୍ତ ଅପମୃତ୍ୟୁ ଆମ ଶରୀରରୁ ଦୂର ହେଉ । ଅଗ୍ନି ଆମର ଅର୍ପଣ ଆଦର ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ଆମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତୁତି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରଖାଯାଇଛି । ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଜଳସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଆମ ବନ୍ଧୁ କର, ସେ ଆମ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ହେଉନ୍ତୁ । ପଦ୍ମମୁଖରେ ମୁଁ ନଦୀର ଗଭୀରତାରେ ବସିଥିବା ନାଗକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛି । ଗଭୀର ନାଗ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ ଦିଅନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଦୁଇ ରିତିର ଦୋଷରେ ବିଫଳ ନ ହେଉ । ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଆମକୁ ଖ୍ୟାତି ମିଳୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଧନ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତୁ । ସେମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦାହ କରନ୍ତି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବିଶାଳ ସେନା ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରବଳ । ଯେତେବେଳେ ଆମ ଜନାନୀମାନେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି, ତେବେ ତ୍ୱଷ୍ଟା ଶୁଭ ହସ୍ତରେ ଆମକୁ ପୁତ୍ର ଦିଅନ୍ତୁ । ତ୍ୱଷ୍ଟା ଆମ ସ୍ତୁତି ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ, ଦୟାଳୁ ଓ ଧନ ଚାହଁଥିବା ତାଙ୍କର କୃପା ଆମ ଉପରେ ରହୁ । ଦାତାମାନେ ଆମକୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଦୁଇ ଜଗତ୍, ବରୁଣାନୀ, ଆମ ଉପରେ କୃପା କରନ୍ତୁ । ଭଲ ପରାମର୍ଶ ଦେଉଥିବା ତ୍ୱଷ୍ଟା ଆମକୁ ଧନ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତୁ । ପାହାଡ଼, ଜଳ, ଦାତାମାନେ, ଉଦ୍ଭିଦ, ଆକାଶ ଆମକୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଭୂମି ଓ ଅରଣ୍ୟ ଗଛ ଦୁଇ ଜଗତ୍ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ଦୁଇ ବିଶାଳ ଜଗତ୍ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠତାକୁ ଅନୁସରଣ କରୁନ୍ତୁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରବଳ ମାରୁତମାନେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ, ଆମେ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ଶକ୍ତି ମିଳୁ । ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ଉଦ୍ଭିଦ, ଅରଣ୍ୟ ଏହି ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ମାରୁତମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ଆମେ ବସୁ, ସେମାନେ ସଦା ଆମକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖନ୍ତୁ । ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ରକ୍ଷା ସହିତ ଆମପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ହେଉନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣ ଯେଉଁମାନେ ହବି ଯୋଗ୍ୟ, ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ । ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ ଆମକୁ ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପୂଷଣ ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଓ ସଫଳତା ଦିଅନ୍ତୁ । ଭଗ ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମ ପ୍ରଶଂସା ଆମ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ । ପୁରଂଧି ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ, ଧନ ଆମ ପ୍ରତି ଅନୁକୂଳ ହେଉ । ସତ୍ୟ ଓ ସଂଯମୀମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଆମ ସହ ରହୁ, ଅନେକର ଜନ୍ମ ଆର୍ୟମାନ ଆମପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ହେଉନ୍ତୁ । ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଆମପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ, ଧାରକ ଆମକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ । ବିଶାଳ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଆମକୁ ଉପକୃତ କରନ୍ତୁ । ଦୁଇ ବିଶାଳ ଜଗତ୍, ଦ୍ୟୌସ ଓ ପୃଥିବୀ ଆମପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ, ପାହାଡ଼ ଓ ଦୟାଳୁ ଦେବତାମାନେ ଆମପ୍ରତି ଅନୁକୂଳ ହେଉନ୍ତୁ ।