ଏକ ସମୟର କଥା, ବୃହତ୍ ସମ୍ମାନ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ — “ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ଉତ୍ତମ ଦାନ ଦିଅ, ଆମେ ତୁମ ମହାକୃପା ପାଉଁ । ଦାନଶୀଳ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର ଓ ପୋଷଣ ଦିଅ, ଆମକୁ ସଦା ତୁମ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ରକ୍ଷା କର ।” ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, କେବଳ ସୋମ ଚାପିବା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଗୀତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେନାହିଁ; ତେଣୁ ଏହି ଋଷି ନୂତନ ସ୍ତୁତି ରଚନା କଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଯୁବ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣିବେ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୀତ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ, ଯେପରି ବାପାଙ୍କୁ ଡାକୁଥିବା ପୁଅମାନେ ପରି, ସମର୍ଥ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି । ଇନ୍ଦ୍ର ଏପରି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ଆଉ କରିବେ; ସେମାନେ କହନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ପତି ପରି ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗମ ଦୁର୍ଗ ଦୂର କରିଛନ୍ତି । ଋଷିମାନେ ଆଉ କହିଲେ, “ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଏକାକି ଦାନ ଦିଅ, ତୁମ ଅନେକ ଉପକାରୀମାନେ ଆପସରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରନ୍ତି, ଆମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଭଲ ଓ ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ ଏକଠି କର ।” ବସିଷ୍ଠ ଏହି ଭାବରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ— “ହେ ମହାବଳଶାଳୀ, ହଜାର ଦାନ ନେଇ ଆସ, ଆମକୁ ସମ୍ପଦ ଦିଅ ଓ ସଦା ରକ୍ଷା କର ।” ଲୋକମାନେ ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧ ନିମନ୍ତେ ଚିନ୍ତା ଯୋଗୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି, ସେମାନେ ଶକ୍ତି ଓ ଧନ-ଧାନ୍ୟର ଅଂଶ ଚାହାନ୍ତି । ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦାନଶୀଳ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ଥାଏ, ଏହି ଶକ୍ତି ସେ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଇଁ ଦିଅନ୍ତି । ଇନ୍ଦ୍ର ଜଗତର ରାଜା, ସେ ସମସ୍ତ ରୂପ ଓ ଜନମାନେ ଉପରେ ଶାସନ କରନ୍ତି; ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ସେ ପୂଜାର ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣି ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଦାନ କେବେ ଶୂନ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ହାତ ସଦା ଆଶୀର୍ବାଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ । ଋଷିମାନେ ଆଉ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ଆମକୁ ବିଶାଳ ସମ୍ପଦ ଦିଅ, ଆମ ମନସ୍ତୁମକୁ ଦାନ ପାଇଁ ଆକର୍ଷିତ ହେଉ, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ରଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କର, ଆମକୁ ସଦା ମଙ୍ଗଳରେ ରକ୍ଷା କର ।” ଏବେ ଋଷିମାନେ ଆଉ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ— “ହେ ପ୍ରାର୍ଥନାର ଜ୍ଞାତା, ତୁମ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ି ଆସ, ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ତୁମକୁ ଡାକୁଛନ୍ତି, ଆମ ଅନୁରୋଧ ଶୁଣ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ସହିତ ଆସ ।” ପ୍ରାର୍ଥନା ଗ୍ରହଣ କଲେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରକାଶ ପାଏ; ବିଜୟୀ ହସ୍ତେ ବଜ୍ର ଧରି ଜନମ ନେଲେ, ସେ ଅଜେୟ ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ୍ୟ ହୁଏ । ତାଙ୍କ ନିୟମରେ ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ରୟ ନେନ୍ତି, ସେମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହନ୍ତି; ଦୁଇ ଜଗତ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ । ଏହି ଦିନ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆମରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂରୁ ହଟିଯାଉ, ମିଥ୍ୟା କଥା କହା ହେଲେ ବରୁଣ ତାହାକୁ ଦଣ୍ଡିତ କରନ୍ତୁ, ଆମକୁ ଅପମାନ ନ ହେଉ । ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର ଦାନଶୀଳ, ଆମକୁ ମହା ସମ୍ପଦ ଦିଅନ୍ତି; ଗାୟକଙ୍କର ପୂଜାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି, ସଦା ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ । ଏବେ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଚାପାଯାଉଛି; ଋଷିମାନେ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି— “ହେ ମହାବଳୀ, ତୁମ ଗୃହକୁ ଆସ, ଏହି ମଧୁର ସୋମ ପିଉ, ଆମକୁ ଦାନ ଦିଅ ।” ଗାୟକଙ୍କ ଗୀତରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ସହ ଆସନ୍ତି, ଏହି ଚାପିବାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣନ୍ତି । ଋଷିମାନେ ପଚାରନ୍ତି— “ତୁମେ ଆମ ଗୀତରେ କ’ଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅଛ? କେବେ ଆମେ ସତ୍ୟ ସେବା କରିପାରିବୁ? ଆମ ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତା ତୁମ ପାଇଁ; ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ଡାକ ଶୁଣ ।” ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଯେପରି ତୁମକୁ ଡାକିଥିଲେ, ଏମିତି ଆମେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ପିତା ପରି ଡାକୁଛୁ । ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର ଦାନଶୀଳ, ଆମକୁ ମହା ସମ୍ପଦ ଦିଅନ୍ତି; ଗାୟକଙ୍କର ପୂଜାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି, ସଦା ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ । ଏବେ ଋଷିମାନେ ପୁନି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ— “ତୁମ ଶକ୍ତି ସହିତ ଆସ, ଏହି ସମ୍ପଦ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ହୁଅ; ବଡ଼ ବୀରତା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନ୍ଧୁ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଆସ । ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ଘରେ ଦାନ ପାଇଁ ଡାକନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କୃପା ଚାହନ୍ତି; ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିବା, ଶତ୍ରୁମାନେ ଭଙ୍ଗ କର । ଦିନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଚମକିଉଠିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଚିହ୍ନ ଦେଇଥିଲେ; ଅଗ୍ନି ପରି ବସି, ପୁରୋହିତ ପରି ଦେବତାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ କରିଥିଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ଦେବତାମାନେ ଆମ ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଲାଭ କରନ୍ତୁ । ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର ଦାନଶୀଳ, ଆମକୁ ମହା ସମ୍ପଦ ଦିଅନ୍ତି; ଗାୟକଙ୍କର ପୂଜାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି, ସଦା ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ ।” ଏବେ ଭକ୍ତମାନେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ— “ମିତ୍ରମାନେ, ରୁଣ୍ଡ ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ିଥିବା, ସୋମ ପିବିବାକୁ ପ୍ରସନ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଉତ୍ସାହ ଦେଉ । ଏହି ଗୀତ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ; ଆମେ ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ରଚିଛୁ । ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ ଓ ସୁନା ଦେଉଥିବା; ଆମେ ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ, ଏହିକୁ ଆମର ଭାବିବା । ଶତ୍ରୁମାନେ ଆମକୁ ସଭାରେ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ଆମର ଶକ୍ତି କେବଳ ତୁମେ । ତୁମେ ଆମର ବିସ୍ତୃତ ଢାଳ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଥମ, ବିପକ୍ଷୀ ବିନାଶକାରୀ; ତୁମ ସହ ଆମେ ସଂବାଦ କରୁଛୁ । ତୁମେ ମହାନ, ତୁମ ଶକ୍ତି ସହ ଦିଗ୍ବିଜୟୀ; ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ମାପିଛ । ମାରୁତମାନେ ତୁମକୁ ଘେରି ରହନ୍ତି, ତୁମ ସାଥିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ ରହନ୍ତି । ନ୍ୟାୟପର ଲୋକମାନେ ପ୍ରଭାତେ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜନ ତୁମକୁ ଶିର ନମାନ୍ତି । ଏହି ମହାନ୍ତ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର, ତାଙ୍କର ଭଲ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କର, ସମସ୍ତ କୁଳ ଏଗିଯାଉ । ପ୍ରେରିତ ଲୋକମାନେ ବିଶାଳ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନିୟମ ଅଟୁଟ ରହେ । ଅନେକ କଣ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏକତ୍ରିତ ଶକ୍ତିର ରାଜା ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କରିଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଅର୍ପିତ କୁଶ ଶୋଭା ପାଉଛି । ଭକ୍ତମାନେ ଆଉ ଅନୁରୋଧ କଲେ— “ତୁମ ଉପାସକମାନେ କେବେ ଥକିଯିବେ ନାହିଁ; ଦୂରରୁ ହେଉ କି ନିକଟରୁ, ଆମ ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର, ଆମ କଥା ଶୁଣ ।