ଏଠି, ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଥିବା ମଧୁର ଗୀତମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଆମେ ତାଙ୍କର କୃପାପୂର୍ଣ୍ଣ ଧନର ପଥକୁ ଆଶା କରୁଛୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରକ୍ଷା ତଳେ ତାଙ୍କର ଭଲ ପ୍ରସାଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଜୀବିକା ପାଇଁ ଗାଈ ଦୋହନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ବଶିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଲୋକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗୋଧନର ନାୟକ ବୋଲି ଡାକନ୍ତି, ତାଙ୍କର କୃପା ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ। ସୁଦାସଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ବିସ୍ତୃତ ଓ ଗଭୀର ଜଳକୁ ଅତିକ୍ରମ୍ୟ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ କରିଦେଇଥିଲେ, ଶିମ୍ୟୁଙ୍କ ଅଗ୍ରଗାମୀ ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଶାପକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। ତୁର୍ବଶ, ଯଦୁ, ମତ୍ସ୍ୟ, ଭୃଗୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ ମାନେ ଏଠି ସଂଯୋଗ କରିଥିଲେ, ଏଠି ମିତ୍ର ମିତ୍ରକୁ ଶତ୍ରୁତାରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ। ପକ୍ଥ, ଭଳାନ, ଅଳିନ, ବିଷାଣିନ, ଶିବା ଏମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ; ଯିଏ ଆର୍ୟମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଗୋଧନ ପାଇଁ ନେଇଯାଇଥିଲେ, ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ର ତୃତ୍ସୁଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ। ଅବିବେକୀ ଲୋକମାନେ ଅଦିତିଙ୍କ କୃପା ପାଇଁ ପାରୁଷ୍ଣୀ ନଦୀକୁ ଅଧିକୃତ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମହାନ ଇନ୍ଦ୍ର ଶାସକଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥିବୀକୁ ବିସ୍ତାରିତ କରିଥିଲେ, ଗୋଧନକୁ ଛିଟାଇ ଦେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଲାଭ ପାଇଁ, ହାନି ପାଇଁ ନୁହେଁ, ପାରୁଷ୍ଣୀକୁ ଆସିଥିଲେ; ଜୟ ପାଇଁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ପାନର ଆଶାରେ, ସୁଦାସଙ୍କ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ରୋକିଦେଇଥିଲେ। ଗାଈମାନେ ନିଜ ପାଳନର ଚଳିତ ପଥରେ ଶତ୍ରୁମାଧ୍ୟରେ ଯାଇଥିଲେ, ଚିତ୍ରିତ ଗାଈମାନେ ଚିତ୍ରିତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇ, ଏକ ପଥ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେନାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଥିଲେ। ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର ଏକୋଇଶି ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ବୈକର୍ଣ୍ଣ ଗୋତ୍ରକୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ତାଙ୍କର ନିବାସରେ ବସିଥିଲେ, ଏବଂ ତୃତ୍ସୁଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନଦୀ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଜଳରେ ବୃଦ୍ଧ କବଷ ଏବଂ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁଙ୍କୁ ଅବଦମ୍ବିତ କରିଥିଲେ; ଯେଉଁମାନେ ମିତ୍ରତା ଚାହିଥିଲେ, ସେମାନେ ମିତ୍ରତା ପାଇଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗକୁ, ସାତି ଦୁର୍ଗମ ଦୁର୍ଗକୁ ଶକ୍ତିରେ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ; ତୃତ୍ସୁଙ୍କ ପାଇଁ ଗୟକୁ ଦୂର କରିଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ କଠୋର କଥା କହୁଥିବା ପୁରୁଙ୍କୁ ଅବଦମ୍ବିତ କରିଥିଲେ। ଅନୁ ଓ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ ସେନାର ସଠି, ଏକ ଶତ ଓ ଛଅ ହଜାର ଯୋଦ୍ଧା ଓ ନେତା ନିଦ୍ରାସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ; ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଉଲ୍ଲାସିତ ତୃତ୍ସୁମାନେ ନଦୀ ପରି ସ୍ରୋତସ୍ୱିନୀ ଭାବରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ; ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ଚିନ୍ତା କରି ସମସ୍ତ ଧନସମ୍ପତି ସୁଦାସଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ। ସୋମପାନୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଅଗ୍ରଗାମୀ ସେନାର ଅର୍ଧାଙ୍କୁ ଚାଲିଯିବାରୁ ବାଞ୍ଚିଦେଇଥିଲେ, ଅହଂକାରୀଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ; ତିନି କ୍ରୋଧକୁ କ୍ରୋଧରେ ମାପିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମର୍ଗ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିଲେ। ଏକ ଆଘାତରେ ତିନି ଭୟଙ୍କରକୁ କମ୍ପାଇଦେଇଥିଲେ, ସିଂହକୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଅବଦମ୍ବିତ କରିଥିଲେ; ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନେତାମାନେକୁ ଅବଦମ୍ବିତ କରି, ସମସ୍ତ ଧନ ସୁଦାସଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ଶତ୍ରୁମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଶତ୍ରୁତା ରେହିଥିଲେ, ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିଲେ; ଯେଉଁମାନେ ଦୁର୍ଗ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ବି ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ। ଯେଉଁ ମର୍ତ୍ୟ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର, ସେମାନଙ୍କୁ ତୁମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କର। ତୃତ୍ସୁମାନେ ଯମୁନା ସହିତ ପ୍ରଭାତେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଗେ ବଢ଼ାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତ ବାଧା ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥିଲେ; ଅଜା, ଶିଗ୍ରୁ, ଯକ୍ଷୁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସ୍ୱରୂପ ହସ୍ତୀ ମୁଣ୍ଡ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ପୂର୍ବ ଓ ନୂତନ ଉଷା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପା କିମ୍ବା ଧନ କେହି ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିଲା ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅବଦମ୍ବିତ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ନିଜକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବିଥିଲେ, ଏବଂ ମହାନ ସମ୍ବରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ। ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଗୃହରେ ଯେଉଁମାନେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ—ପରାଶର, ଶତୟାତୁ, ଓ ବଶିଷ୍ଠ—ସେମାନେ ଭୋଜଙ୍କ ସାଙ୍ଗତ୍ୟ କୁ ଛାଡ଼ିଦେଇନଥିଲେ; ଏପରି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ଦିନ ଉଦିତ ହୋଇଥିଲା। ଦେବବତଙ୍କ ନାତି ସୁଦାସ ଦୁଇ ଶତ ଗାଈ ଓ ଦୁଇ ରଥ ସହ ବଧୁମାନେ ଜିତିଥିଲେ; ଅଗ୍ନି, ମୁଁ ପୈଜବନଙ୍କ ଦାନକୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ପୁରୋହିତ ପରି ଘରକୁ ପରିଭ୍ରମଣ କରି ସ୍ତୁତି କରେ। ପୈଜବନଙ୍କ ଚାରି ଦାନ ମୋ ପାଇଁ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି, ଶିଥିଳ ଲୋକମାନେ ଏହି ଦାନକୁ ବିଭାଜନ କରିଛନ୍ତି; ସୁଦାସଙ୍କ ଶୀଘ୍ର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଓ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଖ୍ୟାତି ଆଣିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସାରିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଖରରେ ବିଭାଜିତ; ସାତି ନଦୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ତିନି ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଅବଦମ୍ବିତ କରିଥିଲେ। ଏହି ମାନ୍ୟମାନେ ମାରୁତମାନେ ସହିତ ସୁଦାସଙ୍କ ପିତା ଦିବୋଦାସଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ; ପୈଜବନ, ଆମକୁ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଚିହ୍ନ ଦିଅ। ଯିଏ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ପରି ଭୟଙ୍କର, ସେଇ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି; ଯିଏ ଦାନଶୀଳ ଗୟକୁ ଉତ୍ତମ ହୋମ ପାଇଁ ନେଇଯାନ୍ତି, ସେ ସବୁ କିଛି ଜାଣନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ କୁତ୍ସଙ୍କୁ ତୁମ ଦେହରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ; ଦାସ ଶୁଷ୍ଣ ଓ କୁୟବଙ୍କୁ ଅବଦମ୍ବିତ କରିଥିଲେ, ଅର୍ଜୁନେୟଙ୍କୁ ବିଜୟ ଦେଇଥିଲେ। ତୁମେ, ଶୂର, ସମସ୍ତ ସାହାଯ୍ୟ ସହିତ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିବା ସୁଦାସଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ; ପୌରୁକୁତ୍ସ ଓ ତ୍ରସଦସ୍ୟୁଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ପୁରୁଙ୍କୁ ଭୂମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ଓ ବୃତ୍ର ହନନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଉତ୍ସର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ନେଇ, ଅନେକ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ହନନ କରିଛନ୍ତି; ଦାସ୍ୟୁ ଚୁମୁରି ଓ ଧୁନିକୁ ଅବଦମ୍ବିତ କରି, ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି।