ଏକ ସମୟର କଥା, ବେଦମୟ ଯୁଗରେ, ବିଶ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଲୋକମାନେ ବଡ ଆଦର ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଡାକୁଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ଜନମାନ୍ୟଙ୍କର ନାୟକ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତା, ସମସ୍ତଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରସ୍ଥିତ ହେବା ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକି, ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର ଶୌର୍ୟ ଶକ୍ତି ଆଶୀର୍ବାଦ ଭିକ୍ଷା ମାଗିଲେ। ରାତି ଓ ଦିନରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ପ୍ରଭା ଛଟାଇଥାଏ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି, ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ଏକ ନାୟକ ଭାବରେ ବିରାଜ କରନ୍ତି। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳିତ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି, ହଜାର ଶବ୍ଦର ସ୍ତୁତି ଗୀତ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଥାଏ। ଅଗ୍ନି, ଅମୃତ ଅଗ୍ନିଶିଖାରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦୂର କରନ୍ତି, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭା ଦ୍ୱାରା ସେ ସ୍ତୁତିୟୋଗ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି। ଶକ୍ତିର ନାୟକ ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ଉପହାର ଦେଉନ୍ତୁ, ଏବଂ ଭଗ ଆମକୁ ଆମେ ଯାହା ଚାହୁଁ ତାହା ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ଶୌର୍ୟ ଓ ଖ୍ୟାତି ଦିଅନ୍ତୁ, ସବିତା, ଭଗ ଓ ଦିତି ଆମେ ଚାହୁଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଅପମାନ ଓ ଅନିଷ୍ଟରୁ ରକ୍ଷା କର, ଅଧର୍ମୀ ଦ୍ୱାରା ହାନିକର ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ଉପରେ ତୁମ ଅଜର ଶିଖାରେ ଦାହ କର। ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଜୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଆମର ରକ୍ଷକ, ପ୍ରାଚୀନ ଶତହସ୍ତୀ ଭାବେ ତୁମେ ଉପସ୍ଥିତ। ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଉଷା ଓ ସାନ୍ଧ୍ୟା ଦୁହିଁବେଳେ ଶୀଘ୍ର ରକ୍ଷା କର, ଦିନ ଓ ରାତି ନିରନ୍ତର ରକ୍ଷା କର। ଏହି ଭକ୍ତି ସହିତ ମୁଁ ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି, ସେ ଅମୃତ, ନିର୍ମଳ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁ ଓ ଦୂତ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ। ଲାଲ ଘୋଡ଼ାରେ ଯୋଜିତ, ଦାନଶୀଳ ଅଗ୍ନି ଆମ ନିମନ୍ତ୍ରଣରେ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତି। ଯଜ୍ଞ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତମ ହୋଇଥାଏ, ଏହି ଦେବତା ଲୋକମାନେ ଧନ ଦାତା ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ଯଜ୍ଞର ଅନ୍ନ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଶିଖା ଉପରେଉଠେ, ଲାଲ ଧୂଆଁର ଜିହ୍ୱା ଆକାଶକୁ ଛୁଏ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୂତ ଭାବେ ବିନୟ ସହିତ ବାଛନ୍ତି, ସେ ଆନନ୍ଦ ଆଣନ୍ତୁ, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର ଭାବରେ ମର୍ତ୍ୟ ଆଶାପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି ଗୃହସ୍ୱାମୀ, ଯଜ୍ଞରେ ହୋତା, ସମସ୍ତକୁ ବାଛିବା ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଓ ଧାରଣା ସହିତ ଉପାସନା କରନ୍ତି ଓ ଫଳ ଦିଅନ୍ତି। ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅ, ଧନର ରକ୍ଷକ ଭାବରେ ତୁମେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ। ଉତ୍ତମ କର୍ମ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତମାନେ, ଉତ୍ତମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଦକ୍ଷତାରେ ପ୍ରେରିତ ହେଉନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁ ଦାନଶୀଳ ମହାନୁଭାବମାନେ ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ସେମାନେ ଆମର ବନ୍ଧୁ ହେଉନ୍ତୁ; ସେମାନେ ଲୋକ ଓ ଚରା ଚରାଣ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଚରାଗା ଦେଉଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଘୃତ ହସ୍ତରେ ହୋମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଭାତରେ ବସିଥାନ୍ତି, ଅଗ୍ନି, ସେମାନେ ଶତ୍ରୁ ହାନିରୁ ରକ୍ଷା କର, ଆମକୁ ଦୀର୍ଘ ଖ୍ୟାତିର ଆଶ୍ରୟ ଦିଅ। ତୁମ ମଧୁର ଜିଭା ଦ୍ୱାରା, ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବିଶେଷ ପ୍ରଜ୍ଞାଶାଳୀ, ଦାନଶୀଳଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅ, ଉପାସକଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଅ। ଯେଉଁମାନେ ଘୋଡ଼ା ଓ ଧନ ଦେଉଛନ୍ତି, ମହାନ ଖ୍ୟାତି ଆଶା କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଶତାଧିକ ସାହାଯ୍ୟ ସହିତ ରକ୍ଷା ପାଉନ୍ତୁ। ଦେବତା ଧନର ଦାତା ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାରାରେ ଧନ ଦେଉଛନ୍ତି, ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଏହି ଧନ ପ୍ରଦାନ କର। ଯଜ୍ଞର ହୋତା ଭାବେ, ଦେବମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବିବେକୀ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଉପାସକଙ୍କୁ ଧନ ଓ ଶୌର୍ୟ ଦିଅନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଲୋକଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇଂଧନରେ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଉ, ବିସ୍ତୃତ ବେଦି ବିଛାଅ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦ୍ୱାର ଖୋଲାଯାଉ, ଦେବମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଅର୍ପଣ ସହିତ ଆସ, ଦେବମାନେ ଉପାସନା କର, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ ନିର୍ମଳ କର୍ମ କର। ସେ ଅମର ଦେବମାନେ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ଦେଉଥିବା ଜ୍ଞାନୀ, ଆମ ଆଶା ଏହି ଦିନ ସତ୍ୟରେ ପୂରଣ ହେଉ। ଦେବମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ବାହକ, ଶକ୍ତିର ସନ୍ତାନ, ପୋଷଣର ନାୟକ ଭାବେ ବିନ୍ୟାସ କରିଛନ୍ତି। ଅମେ ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମେ ଉନ୍ନତି କରିବା ସମୟରେ ଆମକୁ ମହାନ ଧନ ଦିଅ। ଏହିପରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉପାସନା କରାଯାଏ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ସମସ୍ତ ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ଫଳ ପାଇଥିଲେ, ଗାଈ ଦୁଧ ଦେଉଥିଲା, ଘୋଡ଼ା ଓ ଧନ ମିଳୁଥିଲା, ଉପାସକଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅଥିଲେ। ରାଜା ଜଣେ ଜନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେମିତି, ଗୋପାଳକ ଚରାଣ ମଧ୍ୟରେ ଯେମିତି, ଏମିତି ମଘବନ୍ ଇନ୍ଦ୍ର ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଉପାସନା ଗୀତରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆନନ୍ଦିତ ହେଉନ୍ତୁ, ଆମକୁ ଧନ, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଠାରେ, ମଧୁର ଗୀତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି, ଭଲ ପଥ ଆସୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୟାରେ ଆମେ ସୁରକ୍ଷିତ ହେଉ। ଦୁଧ ବିକାଶ ପାଇଁ ଭୋଗର ଆଶାରେ, ବସିଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଛନ୍ତି; ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଗୋସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଡାକନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଦୟା ଆମକୁ ମିଳୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ସୁଦାସ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ତଳ ଓ ଗଭୀର ଜଳକୁ ସରଳ କରିଥିଲେ, ଶିମ୍ୟୁଙ୍କ ଅଗ୍ରଗତିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ, ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଶାପ ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ। ତୁର୍ବଶ, ଯଦୁ, ମତ୍ସ୍ୟ, ଭୃଗୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ, ମିତ୍ରତା ଓ ଶତ୍ରୁତା ମଧ୍ୟରେ ପରସ୍ପର ପରିଚୟ ହୋଇଥିଲା। ପକ୍ଥ, ଭଲାନ, ଅଳିନ, ବିଷାଣିନ, ଶିବାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆର୍ୟମାନେ ଗୋପାଳନ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲେ। ଅବିବେକୀମାନେ ଅଦିତିଙ୍କ ଦୟା ପାଇଁ ପରୁଷ୍ଣୀ ଦଳବଳ ଦଖଲ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ରାଜା ପାଇଁ ଭୂମି ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ, ଗୋମାନେ ଚରାଣରେ ବିକିରଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଲାଭ ପାଇଁ ପରୁଷ୍ଣୀକୁ ଆସିଥିଲେ, ଜିତିବା ଆଶା କରି ଦୌଡ଼ିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସୁଦାସ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ରୋକିଥିଲେ।