ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଆମେ ଆଗ୍ନିଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ମହିମା ଓ କୃପାର ଏକ ଅବିରତ ପ୍ରବାହ ଦେଖିପାରୁ। ଆଗ୍ନି ଦେବତା ସ୍ବର୍ଗରେ ଅବିଚଳ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି, ପୃଥିବୀରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳଶାଳୀ ବୃଷଭ ଭାବେ ବିରାଜିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ବୈଶ୍ୱାନର ଆଗ୍ନି ମାନବ କୁଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ତାଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଦ୍ୱାରା ସେ ବଢ଼ିଯାନ୍ତି। ଆଗ୍ନିଙ୍କ ଭୟରେ, ସମସ୍ତ କୁଳ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ନିଜ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଜନ ଛାଡ଼ି ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି। ବୈଶ୍ୱାନର ଆଗ୍ନି ପୂରୁଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ସେ ଦୁର୍ଗମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଏ। ପୃଥିବୀ ଓ ଦ୍ୟୌ, ତାଙ୍କର ତିନି ରୂପରେ, ବୈଶ୍ୱାନର ଆଗ୍ନିଙ୍କ ନିୟମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ଦୁଇ ଜଗତରେ ବିସ୍ତୃତ ହୁଅନ୍ତି, ଅବିରତ ଅଗ୍ନିଶିଖାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସୁନା ବର୍ଣ୍ଣର ସ୍ତୁତିଗାନ ଓ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ହୁଏ। ଆଗ୍ନି, ତୁମେ ଜନମାନ୍ୟଙ୍କ ନାୟକ, ଧନର ରଥୀ, ବୈଶ୍ୱାନର, ପ୍ରଭାତ ଓ ଶୂର କାର୍ଯ୍ୟର ଦୀପ୍ତି। ବସୁମାନେ ତାଙ୍କରେ ଅଧିକାର ରଖିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନମୟ ପରାମର୍ଶ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା କରୁଥିବା ଆଗ୍ନି, ତୁମେ ଦାସ୍ୟୁ ଓ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରି, ଆର୍ୟମାନେ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କର। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଆଗ୍ନି ବାୟୁ ପରି ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପଥକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଜାତବେଦାସ୍, ତୁମେ ନୂତନ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରୀସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ। ଆଗ୍ନି, ବୈଶ୍ୱାନର, ଜାତବେଦାସ୍, ଆମକୁ ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଅଭିଷ୍ଟ ଧନ ଦିଅ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦାନଶୀଳମାନେ ପୋଷି, ଭକ୍ତଜନଙ୍କୁ ବିଶାଳ କୀର୍ତି ଦିଅ। ଆଗ୍ନି, ଆମକୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧନ ଦିଅ, ଶକ୍ତି ଓ ଯଶ ଦିଅ, ବୈଶ୍ୱାନର, ରୁଦ୍ର ଓ ବସୁମାନଙ୍କ ସହ ଆମକୁ ବଡ଼ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ। ମୁଁ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁର, ଜନମାନ୍ୟଙ୍କ ନେତା, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମହିମା ସ୍ତୁତି କରେ। ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ତାଙ୍କର ଶୂର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମୁଁ ସମ୍ମାନ କରେ; ଏହି ଅର୍ଚ୍ଚନା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପବିତ୍ର କାଷ୍ଠକୁ ସ୍ମରଣ କରେ। ମୁଁ ଏହି ଋଷି, ଦୀପ୍ତିମାନ, ପର୍ବତରୁ ଆଲୋକ ଆଣୁଥିବା ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ଦୁଇ ଜଗତ ରାଜସ୍ଥାନ ଦେଉଥିବା, ପୁରାତନ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ମୁଁ ଗୀତ ଦେଉଛି, ସେ ଦୁର୍ଗ ଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତି। ସେ, ଦୃଢ଼ ନ ଥିବା, ଅହଂକାରୀ, କଠିନ ବାକ୍ୟ କହୁଥିବା, ଅନିଷ୍ଠାନୀ, ଅନ୍ଧକାରରେ ବସୁଥିବା ଦାସ୍ୟୁମାନେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୂର କରିଛନ୍ତି। ଆଗ୍ନି ପ୍ରାଚୀନ ଓ ନୂତନ ଅନିଷ୍ଠାନୀମାନେକୁ ଦୂର କରିଛନ୍ତି। ସେ, ସ୍ୱାମୀ, ଅନ୍ଧକାରରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବାମାନେକୁ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଶୂରତା ଦ୍ୱାରା। ମୁଁ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ, ଧନର ନେତା, ଅଜୟ, ଶତ୍ରୁଦମନ। ସେ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଘରରୁ ଦୂର କରିଛନ୍ତି; ଆର୍ୟମାନଙ୍କ ଜନନୀମାନେ ପ୍ରଭାତ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁବକ ଆଗ୍ନି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରି, କୁଳମାନେକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜନ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷା ଚାହିଁ, ତାଙ୍କର କୃପା ଆଶା କରନ୍ତି। ବୈଶ୍ୱାନର, ଦୁଇ ଜଗତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଗ୍ନି, ତୁମେ ତୁମର ପିତାମାତାଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳରେ ବିରାଜିତ। ବୈଶ୍ୱାନର ଦେବତା ଗଭୀର ଧନ ଦାନ କରିଛନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ଉଦିତ। ଆଗ୍ନି ସମୁଦ୍ର, ଉପର, ତଳ, ଦୂର, ଦୁଇ ଜଗତରୁ ସମସ୍ତ ଧନ ଦେଇଛନ୍ତି। ମୁଁ ଆଗ୍ନି, ଶକ୍ତିର ଦେବତାଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ପରି ଭକ୍ତିସହିତ ଡାକୁଛି। ତୁମେ ଆମର ଦୂତ ହୁଅ, ଯଜ୍ଞ ଜାଣିଥିବା, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ। ଠିକ୍ ପଥରେ ଆସ, ଆଗ୍ନି, ଦେବମଣ୍ଡଳର ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉ, ତାଙ୍କର ମିତ୍ରତା ଗ୍ରହଣ କର। ତୁମର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ଶିଖର ଉପରେ ଧ୍ବନି କର, ତୁମର ଚେଷ୍ଟାରେ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀ ଉପ୍ରେ କମ୍ପନ ଆସେ। ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁଁହ ଦେଇଛି; ପବିତ୍ର କୁଶ ଶୁଭ୍ର ଭାବେ ବିଛାଇଯାଇଛି; ଆଗ୍ନି, ଆହ୍ୱାନ ପାଇଁ ତୁମେ ହୋତା ପରି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ। ସମସ୍ତ ମାତୃକାଙ୍କୁ ଡାକି, ନବୀନ ଆଗ୍ନି ଶୁଭ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନଏ। ଯଜ୍ଞରେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁରନ୍ତ ରଥୀ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ସେ ମଧ୍ୟରୁ ବିବେକଶୀଳ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ଆଗ୍ନି, ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଘରେ ନିବେଶ କରନ୍ତି, ମଧୁରବାଣୀ, ସତ୍ୟ କଥନ କରନ୍ତି, ଋତ ରକ୍ଷକ। ବାଛିଥିବା ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ନେଇଛନ୍ତି, ଆଗ୍ନି ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି; ପୁରୁଷମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରଧାନ ପ୍ରଭାବକାରୀ। ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି, ହୋତା ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରୁଥିବା। ଏହି ସ୍ତୁତିକାରୀମାନେ, ତାଙ୍କର ତେଜସ୍ୱୀ ଗାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି; ଶିଳ୍ପୀମାନେ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ, ସତ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ଜଳାନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରୁ ଉପରେ ଯାନ୍ତି। ଏବେ, ଆଗ୍ନି, ଆମେ ବସିଷ୍ଠମାନେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ବଳର ନାୟକ, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ଧନ ମଧ୍ୟରେ। ଭକ୍ତମାନେ, ଦାନଶୀଳମାନେ ପାଇଁ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଉପଜୀବିକା ଦିଅ; ସଦା ଆଶୀର୍ବାଦରେ ରକ୍ଷା କର। ରାଜା, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଭକ୍ତିସହିତ ଜଳାଯାଇଛନ୍ତି, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ମୁଖ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜନ୍ତି; ସେ ପ୍ରଭାତ ସହ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ହୋତା ଭାବେ ପରିଚିତ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ସେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଆଲୋକ ପ୍ରସାର କରନ୍ତି, କଳା ଶିରା ଉଦ୍ଭିଦ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। "ଆଗ୍ନି, କେଉଁ ଉପାୟରେ ତୁମେ ଆମକୁ ପ୍ରଶଂସା ଦିଅ, ଆମ ଆଶା ପୂରଣ କର, ଯେପରି ତୁମକୁ ଗାଉଛୁ? କେବେ ଆମେ ଉତ୍ତମ ପରାମର୍ଶ ଓ ଧନର ଅଧିକାରୀ ହେବୁ?" ଭାରତମାନେର ଆଗ୍ନିଙ୍କ କୀର୍ତି ଶୁଣାଯାଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେ ପୂରୁଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବୀୟ ଅତିଥି ଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ।