ଏକ ସୂନ୍ଦର ପ୍ରଭାତରେ, ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପରିବାର ଓ ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଏକାଠି ହେଲେ। ସେମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଉଜ୍ୱଳ ଓ ପବିତ୍ର ମୁହଁକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ—"ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମର ଏହି ସ୍ତୁତି ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା ତୁମକୁ ଏଠାରେ ଆଣୁନ୍ତୁ, ଆମ ସହିତ ଥିଅ।" ଏହି ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ଅଂଶଜ ଓ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୂଜା କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଆମ ସହ ଦୟାଳୁ ହେଉନ୍ତୁ। ଏହି ବୀରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭୟଙ୍କର ବୃତ୍ରକୁ ବିନାଶ କରିଛନ୍ତି, ଅସୁରୀ ଚାଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆମର ଶୁଭ ବିଚାରକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି। "ହେ ଅଗ୍ନି," ସେମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, "ଆମେ ଦୁଃଖ ଓ ଅଭାବରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିବାକୁ ପଡ଼ୁନାହିଁ। ଆପଣ ଆମକୁ ସନ୍ତାନ, ଶକ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧିରୁ ବଞ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନି ଘରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସେଉଁଠି ସମୃଦ୍ଧି, ସନ୍ତାନ ଓ ଆନନ୍ଦ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।" ସେମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—"ଆମକୁ ଦୁଷ୍ଟ, ଅପକାରୀ, ଓ ଦୁର୍ଭାବନା ଅଧମ ଲୋକଙ୍କୁ ରୁଖିବାରେ ଆପଣ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣ ଆମ ସାଥୀ ହୋଇ, ଆମକୁ ବିଜୟ ଦିଅନ୍ତୁ।" "ଅଗ୍ନି ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପ, ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ସେ ଦୃଢ଼, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏବଂ ହଜାର ପଥରେ ଚାଲିଥିବା ଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱ ସମ। ଯେଉଁଠି ବିରୋଧ ଥାଏ, ଅଗ୍ନି ତାହାକୁ ଦଳିଦିଅନ୍ତି, ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରନ୍ତି, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ ତାଙ୍କୁ ପରିବେଷଣ କରନ୍ତି।" ଏହି ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ପୂଜିତ, ଯଜ୍ଞର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରିଷ୍ଟ୍, ସେ ସଦା ସମ୍ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି। "ତୁମକୁ ଆମେ ସଦା ବହୁତ ଉପହାର ଦେଉଛୁ, ଏହା ଆମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପ୍ରେମର ଚିହ୍ନ। ଏହି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଉପହାର ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯାଅ, ତାଙ୍କର ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଆମକୁ ମିଳୁ।" "ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଶକ୍ତି, ଦୟା, ଓ ଧର୍ମରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିବେନାହିଁ, ଆମକୁ ଭୂକ୍ଷା, ଅସୁର, ଓ ଅନ୍ୟାୟରେ ଛାଡ଼ି ଦେବେନାହିଁ। ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ସ୍ଥିର କର, ଆପଣ ଦାନଶୀଳଙ୍କୁ ଦୟା କରନ୍ତି, ଦେବା ଓ ନେବା ଦୁହିଁରେ ଆମେ ସଫଳ ହେଉ।" ଅଗ୍ନି ସହଜରେ ଡାକାଯାଏ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଓ ସମୃଦ୍ଧିକର। "ଶକ୍ତିର ସନ୍ତାନ, ଆପଣ ଆମ ସହିତ ଥିଅ, ଆମକୁ ଅନ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।" "ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଅପଶକୁନ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବେନାହିଁ, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟ ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ। କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ ବିଚାର ଆମକୁ ନଷ୍ଟ କରିବେନାହିଁ।" ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରେ, ସେ ଅମୃତ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନ ଲାଭ କରେ, ଦେବତାଙ୍କ ଦାନ ପାଏ। "ଅଗ୍ନି, ଆପଣ ମହା ସମୃଦ୍ଧିର ପଥ ଜାଣନ୍ତି, ଆମ ପାଇଁ ଏହା ଆଣନ୍ତୁ, ଯେଉଁଥିରେ ଆମେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବିଜୟୀ ହେଉ।" ଏହିପରି ଅନୁରୋଧ ପରେ, ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ପ୍ରତିଦିନ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଦେଖାଯାଏ। ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ଆକାଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପ୍ରଭା ଭଳି ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ। ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ନରାଶଂସଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଉପହାର ଓ ସ୍ତୁତି ସହିତ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଶୁଭ୍ର, ପବିତ୍ର ଓ ଧୀର ଦେବତାମାନେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ହୋମରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ମନୁଙ୍କ ପରମ୍ପରା ଭଳି, ଅଗ୍ନିକୁ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, ଏବଂ ସେ ଭୂମି ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ସୂତ୍ରଧାର। ଯଜ୍ଞରେ ଭକ୍ତମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଶୁଚିତ୍ୱରେ କୁଶ ଶଯ୍ୟା ବିଛାନ୍ତି, ଘୃତ ଆଣନ୍ତି, ଓ ହସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ହୋମକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଦେବପ୍ରେମୀ, କୁଶଳ ଓ ଧାର୍ମିକ ଲୋକମାନେ ଏହି ସମାବେଶରେ ଏକତାରେ ଯୋଗ ଦେଉଛନ୍ତି, ମାଆଁ ଗୋଦିରେ ଶିଶୁ ଭଳି। ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ, ଉଷା ଓ ରାତି, ଦୁଧାଳ ଗାଈ ସମାନ ଦୟାଳୁ, ଯଜ୍ଞର ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆସନ୍ତି। ଭାରତୀ, ସାରସ୍ୱତୀ, ଏବଂ ଇଳା ଦେବୀମାନେ ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ସହ ଏହି ପବିତ୍ର ଶଯ୍ୟାରେ ବସନ୍ତି। ତ୍ୱଷ୍ଟାର, ପୋଷକ ଦେବତା, ନିଜ ଦୟାରେ ଆମକୁ ବୃଦ୍ଧି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ। ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ଦେବମନ, କୁଶଳ ଓ ଉତ୍ସାହୀ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଯିଏ ଦେବତାଙ୍କୁ ଚାହେଁ। ବନଦେବତା ହୋମକୁ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ପବିତ୍ର କରି ଦେଉଛନ୍ତି। ସତ୍ୟ ପ୍ରିଷ୍ଟ୍ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, କାରଣ ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଜାଣନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଯଜ୍ଞରେ ଆସନ୍ତି। ଅଦିତି ଓ ତାଙ୍କର ସୁପୁତ୍ରମାନେ ପବିତ୍ର ଶଯ୍ୟାରେ ବସନ୍ତି, ଅମର ଦେବମାନେ ଉପହାରରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରିଷ୍ଟ୍ ଓ ଦୂତ, ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ଼, ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ଓ ପବିତ୍ର ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି। ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ବନ୍ଧନ ଛିଣି, ବାୟୁ ସହ ଏଗିଯାଏ, ତାଙ୍କର କଳା ପଥ ଦେଖାଯାଏ। ଅଗ୍ନି, ନୂତନ ଜନ୍ମ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଦୂତ ଭାବେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଲାଲ ଧୂଆଁ ଆକାଶକୁ ଉଠେ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ପୃଥିବୀରେ ବ୍ୟାପିଯାଏ, ତାଙ୍କର ଜ୍ୱାଳା ହୋମ ଭୋଜନ କରି, ସେ ସେନା ସମ ଏଗିଯାନ୍ତି, ଜିହ୍ୱାରେ ଯବ ଚୟନ କରନ୍ତି। ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅତିଥିର ଅଗ୍ନି ଘରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ତେଲ ଦେଇ ଉଜ୍ୱଳ କରାଯାଏ, ସୁନା ସମାନ ଶୋଭା ପାଏ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଗର୍ଜନ କରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଅଲୋକିତ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପହାର ଓ ସ୍ତୁତି ଦେଇ, ସେମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—"ଆପଣ ଆମକୁ ଶତ ଲୋହ ଦୁର୍ଗରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ଅବିଜୟ ସ୍ତୁତି ଆପଣଙ୍କଠାରେ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଆମ ପାଳନ କରନ୍ତୁ।" ଅଗ୍ନି ଜାତବେଦା, ନିଜ ଅଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ମାତୃଗର୍ଭରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ପବିତ୍ର, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦେବପୂଜ୍ୟ। "ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅ, ଆମେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ବିଚକ୍ଷଣ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିବାକୁ ପାରିବା। ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଆମକୁ ମିଳୁ, ଆପଣ ସଦା ଆମକୁ ଶୁଭରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" ଅନ୍ତେ, ସମସ୍ତେ ଏହି ପ୍ରଭା ଓ ଶୁଭ ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପହାର ଓ ପବିତ୍ର ଭାବନା ଦେଇ, ତାଙ୍କର ଦୟା ଓ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।