ସୂର୍ୟଙ୍କର କନ୍ୟା, ଯିଏ ଅନେକ ଶକ୍ତିର ମାଲିକା, ଶତଶକ୍ତି ରଥ ଉପରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇଥିଲେ। ମାୟାବୀମାନେ ତାଙ୍କର ମାୟା କଳା କରିଥିଲେ, ଏଠାରେ ଉପାସକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରୂପ ଓ ଚମକ ଆଣିଥିଲେ, ସୂର୍ୟକୁମାରୀ ପାଇଁ ଏହା ଅତି ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ାମାନେ ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ; ଯଜ୍ଞମଞ୍ଚର ମାଲିକମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଆଗମନ ସୂଚିତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅଶ୍ୱିନମାନଙ୍କର ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ତାଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମନ ଗତିର ରଥ ପୂର୍ବ ଆସିଥିବା ମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଦେଇଥିଲା। ଅଶ୍ୱିନମାନେ ଅନେକ ଧନ ଦେଉଥିଲେ, ଗୋମାତା ପରି ପୁନିପୁନି ଧନ ଦାନ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମଧୁର ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ତୁତିଗୀତ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଥିଲା, ତାଙ୍କର ଉଦାରତାକୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିବାମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ। ମୋତେ, ଶୀଘ୍ର ନଗରରେ, ଶତ ରାନ୍ଧା ଭୋଜନ ଓ ଶତ ଧାନ ଭଣ୍ଡାର ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଶଣ୍ଡ ଉଦାର ଧନ ଦେଇଥିଲେ—ଦଶ ମୋଟା ଗାଈ ଦେଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ପାଇଥିଲେ। ଅଶ୍ୱିନମାନେ ଶତ ଓ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ପର୍ବତର ବିଭିନ୍ନ ପଥରେ ଦାନ କରିଥିଲେ। ବର୍ଦ୍ଧନ୍ତୁ, ଏହି ଶୂରବୀର, ପର୍ବତ ଉପରେ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ; ତାଙ୍କର ଅପାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେ ଦଳିତ ହେଉନ୍ତୁ। ଆମେ ତାଙ୍କର କୃପା, ବିସ୍ତୃତ ପଥ ଓ ଉତ୍ତମ ସଙ୍ଗ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଏବେ ଉଷାମାନେ ଚମକୁଥିବା ରୂପରେ ଉଦିତ ହେଲେ, ଜଳ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ଚମକୁଥିଲା। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ଓ ସହଜ ପଥ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ; ଉଦାର ପୁରସ୍କାର ବ୍ୟପକ ହୋଇଥିଲା। ଦେଖିବାକୁ ଏତେ ସୁନ୍ଦର, ଉଷା ତାଙ୍କର କିରଣ ସହ ଆକାଶକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ରୂପ ପ୍ରକାଶ କରି, ମହାନ ଚମକରେ ଦେବୀ ଉଷା ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଥିଲେ। ଲାଲ ଘୋଡ଼ାମାନେ ତାଙ୍କୁ ବୋଝିଥିଲେ, ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ବ୍ୟପକ କରିଥିଲେ। ଏକ ବୀର ଶତ୍ରୁମାନେ ବାଣ ପରି ଦୂର କରି, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶୁଭ ପଥ ପର୍ବତ ଉପରେ ଅଛି; ସ୍ୱୟଂ ଆଲୋକରେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ। ହେ ସ୍ୱର୍ଗକନ୍ୟା, ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଧନ ଆଣନ୍ତୁ। ଯୁକ୍ତ ଘୋଡ଼ା ସହ ଉଷା ଉତ୍ତମ ଦାନ ଆଣିଥିଲେ, ଚିରନ୍ତନ ମନ୍ତ୍ରରେ ତୁମେ ଗୌରବମୟ, ଦେଖିବାକୁ ଚମତ୍କାର। ଘରର ପକ୍ଷୀମାନେ ଉଡ଼ିଯାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ପ୍ରଭାତରେ ଲୋକମାନେ ଉଠିଛନ୍ତି। ଉପାସକ ମଣିଷ ପାଇଁ ଘରେ ତୁମେ ଅନେକ ଦାନ ଆଣିଦେଉଛ। ଏହି ହେଉଛନ୍ତି, ଆମ ସ୍ୱର୍ଗକନ୍ୟା, ଚମତ୍କାର ଆଲୋକରେ ଉଦିତ, ମାନବ ଓ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥିତ। ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ଅନ୍ଧକାର ଓ ରାତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ। ଉଷାମାନେ ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗୁ ଚମକୁଥିଲେ; ଚନ୍ଦ୍ରପରି ତାଙ୍କର ରଥ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପଥ ଦେଉଥିଲା ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାରେ ତରଙ୍ଗର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୋଇଯାଏ। ଉଷାମାନେ କୀର୍ତ୍ତି, ଶକ୍ତି, ପୋଷଣ ଓ ଶୂରତା ଦେଉଛନ୍ତି। ଉଦାର ହୋଇ ସେମାନେ ଶୂର ସନ୍ତାନ ଦେଉଛନ୍ତି; ଆଜି, ଯିଏ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେଠିକୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏବେ ଉଷାମାନେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଦାନ ଦେଇଛନ୍ତି; ଶୂର ପାଇଁ, ଉପାସକ ପାଇଁ, ପ୍ରେରିତ କବି ପାଇଁ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଷ୍ଲୋକ ପଢ଼େ, ସେଉଁଠି ତୁମେ ଏହା ଦେଇଥିଲେ। ଏବେ ଉଷାମାନେ ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଗାଈ ପାଇଁ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅବରୋଧ ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ; ମଣିଷମାନଙ୍କର ଦେବତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆହ୍ୱାନ ସତ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ଉଦିଅ, ହେ ସ୍ୱର୍ଗକନ୍ୟା, ପୁରାତନ, ଭାରଦ୍ୱାଜ ପରି ଉପାସକଙ୍କୁ ଉଦାର ହେଉ। ଆମକୁ ପ୍ରଚୁର ଧନ ଓ ଶୂର ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଆମ ଉପରେ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ କୀର୍ତ୍ତି ରଖ। ଏହି ରୂପକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଜାଣନ୍ତୁ—ଏକ ନାମ ଗାଈ ସାଧାରଣ, କିନ୍ତୁ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଗରେ ବଣ୍ଟିତ। ମଣିଷ ପାଇଁ ସେ ଅନ୍ୟ ଦୁଧ ଦେଉଛି; ପୂର୍ବେ, ଦୀପ୍ତିମାନ ପୃଶ୍ନି ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ। ସେଇ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱାଳାମୟ ଅନଳ ନିଜ ନିବାସରେ ଚମକୁଥିଲେ; ଦୁଇଥର, ତିନିଥର ମାରୁତମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଧୂଳି ସୁନାର ଭାବରେ ଥିଲା; ସେମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଶକ୍ତି ଓ ପୁରୁଷତ୍ୱରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ଉପକାରୀ, ଧାରଣ କରିବାରେ ଦୃଢ଼, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ମାତାକୁ ଜାଣନ୍ତି—ବଡ଼ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ପୃଶ୍ନି ରୂପ ଦେବା ପାଇଁ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ମୂଳକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହାନ୍ତିନାହିଁ; ପବିତ୍ର ହୋଇ, ନିନ୍ଦା ଏଡ଼େଇଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଦୁଧ ଦିଆଯାନ୍ତି, ପବିତ୍ର ଓ ଶୋଭାୟିତ ରୂପ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଦ୍ରୁତ ଭାବେ, ଦୁଧ ପାଇଁ, ସେମାନେ ମାରୁତମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାମ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ କ୍ଳାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରନ୍ତିନାହିଁ; ଉଦାରମାନେ ଏଯାଁ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କରଙ୍କୁ ଦୂର କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଶକ୍ତି ଓ ସାହସ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଯୋଡ଼ିଦେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ନିଜ ଆଲୋକରେ ଦୃଢ଼; ଆକାଶ କ୍ଷୀଣ ହୁଏନାହିଁ। ଅବରୋଧ ବିନା, ମାରୁତମାନେ, ତୁମ ଗତି ଦ୍ରୁତ—ଅଶ୍ୱହୀନ, ରଥହୀନ, ଅନବଦ୍ଧ, ଅନବଞ୍ଚିତ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀର ପଥ ଦେଖି ଚାଲନ୍ତି। ଯାହାକୁ ତୁମେ ଶକ୍ତି ଦେଉଛ, ମାରୁତମାନେ, ସେକୁ ରୋକିବାକୁ କିମ୍ବା ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ କେହି ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ। ସେ ସନ୍ତାନ, ପଶୁ, ଜଳ ଭିତରେ ଅବରୋଧ ଭାଙ୍ଗି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ମହାନ ମାରୁତମାନଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ତୁତି ଅର୍ପଣ କର; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଓ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର କ୍ରିୟାରେ କମ୍ପିତ ହୁଏ। ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ବାଣୀ ଯଜ୍ଞର ଚମକ ପରି; ତିନିପ୍ରକାର ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି, ତାଙ୍କର ଚଳନ ଶୂରମାନେ ପରି। ମାରୁତମାନେ ଜନ୍ମରୁ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଅଜୟ। ଏହି ବଢ଼ୁଥିବା ମାରୁତ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଆହ୍ୱାନ କରିଅ।