ଏକ ଶୁଭ ଯାତ୍ରାରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଲେ—“ଆମେ ଚାହୁଁ ନାହିଁ କିଏ ଭ୍ରମିତ ହେଉ, କିଏ ଅପକୃତ ହେଉ, କିଏ ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ପଛୁଡ଼ି ଯିଉ; ଆମେ ନିରାପଦରେ ଆସିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଏହି ପଥରେ, ଆମେ ଶୁଣୁଥିବା, ଜାଣୁଥିବା, ଧନର ସ୍ୱାମୀ ପୂଷଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁଛୁ। ପୂଷଣଙ୍କ ନିୟମରେ, ଆମେ କେବେ ଭ୍ରମିତ ହେବୁନାହିଁ; ଏଠାରେ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ। ଦୂରରୁ ପୂଷଣ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ହାତ ଆମେଠାରେ ରଖନ୍ତୁ; ହାରାଇଥିବା ଜିନିଷ ଆମକୁ ପୁନର୍ବାର ମିଳୁ। ତାଳେ, ବିମୁଚୋଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ନପାତ ଆଘୃଣି, ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ; ଆମ ପାଇଁ ସତ୍ୟର ରଥୀ ହେଉ। ଆମେ ସବୁଠୁ ଦକ୍ଷ ରଥୀ, ଜଟାଧର ଧନୀ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଧନ ପାଇଁ ମିତ୍ର ଭାବେ ଚାହୁଁ। ଆଘୃଣି, ଧନର ଧାରା, ଦାନବୀର, ଧନର ଆଗାର, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କର ମିତ୍ର, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ। ଆମେ ପୂଷଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଚାହୁଁ, ନୂତନ ଘୋଡା ଦେଇଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଚେତନା ଦେଇଥିବା ଲୋକପ୍ରିୟ। ମୁଁ ମାତୃକୁ ଚାହିଲି, ଆଶିକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆମକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଇ ମୋର ମିତ୍ର। ଚାଳକମାନେ ପୂଷଣଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାନ୍ତି, ଲୋକମାନଙ୍କର ମହିମା ବହନ କରୁଥିବା; ସେମାନେ ଦେବତାକୁ ବହନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ପୂଷଣଙ୍କୁ ‘କରମ୍ଭା’ ଭାବେ ନିୟମିତ କରାଯାଏ, ମୁଁ ଏହି ପ୍ରକାର ଦେବତାକୁ ମାନି ନାହିଁ। ତଥାପି, ସେ ସବୁଠୁ ଦକ୍ଷ ରଥୀ, ସତ୍ୟ ସାଥୀ, ଭଲ ସ୍ୱାମୀ; ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସହିତ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦଳନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚିତ୍ରା ଗାଈଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ର ରଖିଲେ; ସବୁଠୁ ଦକ୍ଷ ରଥୀ ଏହାକୁ ବସାଇଲେ। ଆଜି ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଯାହା କହୁଛୁ, ଅତି ପ୍ରଶଂସିତ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଆମ ପାଇଁ ଏହି ଚିନ୍ତାକୁ ସାକାର କରନ୍ତୁ। ଗାଈ ପାଇଁ ଏହି ଖୋଜ, ଏହି ଲାଭ ଦଳ ଆମକୁ ଦିଅ; ପୂଷଣ, ଆପଣ ଦୂରରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହୁଁ, ଧନ ପାଇଁ ଦୂରରୁ ଆସୁଛୁ; ଆଜି ଓ ସମସ୍ତ ଆଗାମୀ ଦିନରେ, ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନର ଆଗାମୀ ଦିନରେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପୂଷଣଙ୍କୁ ଆମେ ମିତ୍ରତା ଓ କୁଶଳତା ପାଇଁ, ଶକ୍ତିର ଲାଭ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ। କିଏ ଶୋମା, କିଏ କରମ୍ଭା ପିବାକୁ ଚାହେ। କିଏ ରାମ୍ବା ଆଗ୍ନି ରଖିଥାଏ, କିଏ ଘୋଡା ଏକତ୍ର କରେ; ଏହି ଦୁଇଁ ସହିତ, ସେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦଳନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଳକୁ ଆଣିଲେ, ତାହାଠି ତାଙ୍କ ସହିତ ପୂଷଣ ଥିଲେ। ଆମେ ପୂଷଣଙ୍କ ଉପକୃତି ଚାହୁଁ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଗଛରୁ ଉଡ଼ିବା ପରି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଉପକୃତିକୁ ଧରିଲୁ। ଆମେ ପୂଷଣଙ୍କୁ ରଥୀ ଭାବେ ଡାକୁଛୁ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କୁଶଳତା ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ। ପୂଷଣଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଏକ, ପବିତ୍ରତା ଅନ୍ୟ; ଦିନ ଓ ରାତି ଭଳି ଦୁଇ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ଆକାଶର ଭଳି। ଆପଣ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସ୍ୱୟଂ ନିର୍ଭର; ପୂଷଣ, ଆପଣଙ୍କର କୃପା ଆମେଠାରେ ରହୁ। ତୀର୍ଥମାନେ ଅଜନ୍ମ, ଗୋଧନର ରକ୍ଷକ, ଶକ୍ତିର ଦାତା, ଚିନ୍ତାର ପ୍ରେରକ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବସିଛନ୍ତି। ପୂଷଣ, ଖୁଲା ରଶି ସହିତ, ବିଶାଳ ଭୂମିକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଦେଖି ଚଳିଛନ୍ତି। ପୂଷଣଙ୍କର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନୌକାମାନେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥାଏ, ମଧ୍ୟାକାଶ ମାନେ ଦେଇଥାଏ; ଏହି ନୌକାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି, ଇଚ୍ଛାରେ ତିଆରି, କୀର୍ତି ଚାହିଁ। ପୂଷଣ, ଭଲ ସାଥୀ, ଦିବ୍ଯ ଓ ଭୂଲୋକରୁ, ଧନର ନାଥ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ—ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ସୂର୍ୟାକୁ ଦେଇଥିଲେ, ଇଚ୍ଛାରେ ତିଆରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସୁନ୍ଦର। ଏବେ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ବୀରତା କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବି, ଯେଉଁଠି ପିଟିଥିବା ଅର୍ପଣ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ କରିଥିଲେ। ଆପଣଙ୍କର ପିତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଦୁଇଁ ଜୀବନ୍ତ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ମହାନତା ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ଆପଣ ଦୁଇଁ ଏକ ଉତ୍ପତ୍ତି, ଭାଇ, ଜୁମ୍ଲା, ଏଠାରେ ଏକ ମାତା ବାଣ୍ଟିଛନ୍ତି। ଦୁଇଁ ଏକସାଥି ଅର୍ପଣରେ ବସିଥାନ୍ତି, ଦୁଇଁ ଘୋଡା ରଥକୁ ଯୁକ୍ତ କରିଥିବା ପରି; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତାମାନେ। ଯେଉଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଅର୍ପଣରେ, ଆପଣ ସତ୍ୟରେ ବଢ଼ିଛନ୍ତି—ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ଶବ୍ଦ କହୁ; ଦୁଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେବତାମାନେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ କେବେ ଅପକୃତ କରନ୍ତିନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, କେଉଁ ମାନବ ଆପଣଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ କୁ ଠିକ୍ ଜାଣିପାରିବ? ଦୁଇଁ ତୀବ୍ର ଘୋଡାକୁ ଯୁକ୍ତ କରି, ଏକ ଚାଳକ ଚାଲିଥାଏ, ଦୁଇଁ ଏକସାଥି ଏକ ରଥରେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଏହି ସ୍ୱତ୍ତା ପାଦ ଥିବା ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ମୁଣ୍ଡ ଛାଡ଼ି ଦେଇ, ଜିଭାରେ କଥା କହିଲା, ତିରିଶି ଚରଣରେ ତଳକୁ ଗଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଲୋକମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ପାଇଁ ଧନୁ ତାଣନ୍ତି; ଗୋଧନ ଲାଭରେ ଆମକୁ ଏହି ବଡ଼ ଧନରୁ ଅପସାରିବେନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ମାଘାମାନେ, ସ୍ୱଜନମାନେ, ଜଳିଥାନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂରେ ରହିଛନ୍ତି। ଆମ ଦ୍ୱେଷକୁ ଦୂର କରନ୍ତି, ଆମକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଜୟ ଦିଅ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଦିବ୍ଯ ଓ ଭୂଲୋକର ଧନ ଆପଣଙ୍କ; ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଧନ ଦିଅ, ଯାହା ସମସ୍ତକୁ ଜୀବନ ଦେଉଥିବା। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଶଂସାର ଭାଗୀ, ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ନିମନ୍ତ୍ରଣରେ ଡାକାଯାଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଗୀତ ସହିତ ଏହି ଶୋମା ପିବାକୁ ଆସନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭୀମା, ଯେଉଁଠି ବୃତ୍ରକୁ ଦଳିଥିବା, ଶକ୍ତି ଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥି ସେବା କରିଥିଲେ—ସେ ଉଦାରତା, ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶକ୍ତିରେ ଜୟୀ ଲାଭ କରେ। ଏହି ଦୁଇଁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଏବେ ଡାକାଯାଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଗାଈମାନେ ଆଣିଥିଲେ, ଅଗ୍ନି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜଳରୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଗରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜଳ ଦିଅ; ଅଗ୍ନି, ଗାଈମାନେ ଆଣି ଆପଣଙ୍କ ଦଳ ସହିତ ଦିଅ।