ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଭାତରେ, ବେଦମୟ ରୁଷିମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହୃଦୟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଲେ, “ଆମେ ବଳର ସନ୍ତାନଙ୍କୁ, ଯିଏ ନିତ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରାଯିବା ଯଜ୍ଞର ଅଂଶୀ, ସେଠିପାଇଁ ସେବା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମ ପାଳକ, ଆମ ସମୃଦ୍ଧିର ବୃଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା ଓ ଆମ ଶରୀରର ରକ୍ଷକ ହେଉନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ଆଶାରେ ସେମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, “ହେ ଅଗ୍ନି! ତୁମେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅମର, ମହାନ; ତୁମର ଶିଖା ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ୍ର ଆଲୋକ ଝଲମଲାଏ। ତୁମର ଅବିରତ ଚେତନା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଆମ ଉପରେ ପ୍ରଭା ଛାଡ଼ନ୍ତୁ, ଆମେ ତୁମର ଶୁଭ ଦାନରେ ଆଲୋକିତ ହେଉ।” ଅଗ୍ନି ଦେବ ମହାଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଯଜ୍ଞର ଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ତେଣୁ ରୁଷିମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଲେ, “ମହାଦେବମାନେଙ୍କୁ ଆମ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆଣନ୍ତୁ, ଆମେ ଶକ୍ତି ଓ ସମ୍ପଦ ପାଉ।” ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ଜଳ, ପାଷାଣ, ଓ ଅରଣ୍ୟ ପୋଷଣ କରେ। ସେ ଅମରତ୍ୱର ଅଣ୍ଡ ଭାବେ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ଆଲୋକରେ ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ଧକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି, ଧୂଆଁ ସହିତ ଆକାଶରେ ଗତି କରନ୍ତି। ସେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ତାଙ୍କର ତରଙ୍ଗରେ ଭେଦି ଦେଖନ୍ତି—ପିତାମ୍ବର ଧାରଣ କରିଥିବା ବୃଷଭ ପରି, କଳାମଧ୍ୟରେ ପିତାମ୍ବର ବୃଷଭ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମହାନ ଶିଖା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭା ଦ୍ୱାରା ସେ ଆମ ଉପରେ ଆଲୋକ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ। ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ସବୁଠାରୁ ଅନ୍ୟୁନ, ଏହି ଦେବତା ଆମ ପାଇଁ ଦୀପ୍ତି ଓ ଆଲୋକରେ ଚମକୁନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଗୃହର ମାଲିକ, ସମସ୍ତ ଲୋକମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ। ସେ ଶତ ଦୁଷ୍ଟତାରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଶତ ଶୀତକାଳ ଦିଅନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଦାନ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦାନଦାତା, ଅଦ୍ଭୁତ ସାହାଯ୍ୟ ଦେଇ, ଆମେ ଦାନରେ ପ୍ରେରିତ ହେଉ। ଏହି ସମ୍ପଦର ରଥି ହେଉଛନ୍ତି ଅଗ୍ନି, ସେ ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଯାଉନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି ଆମ ସନ୍ତାନ ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଓ ନିର୍ମଳ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଦେବତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଓ ଅଧର୍ମୀମାନଙ୍କ ଅପରାଧ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ରଖନ୍ତୁ। “ବନ୍ଧୁମାନେ, ଦୟାକରି ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗାୟକୁ ନିକଟ ଆଣ, ନୂତନ ଗୀତରେ ସେକୁ ମୁକ୍ତ କର, ତାକୁ ବାନ୍ଧି ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ,” ବୋଲି ରୁଷିମାନେ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଏହି ଅମର କୀର୍ତ୍ତି, ଯାହା ମାରୁତମାନେ ସବୁବେଳେ ନିଜ ଦଳକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏହି ଅପରିମିତ ଯଶ, ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲାଗିଥାଏ। ଏହି କୀର୍ତ୍ତି ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ଦୁଇଗୁଣି ଦିଅ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଁଠିଏ ଓ ସମସ୍ତକୁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା ଭୋଜନ ଦିଅ। ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ଯିଏ ଚିତ୍ତରେ ଧୀର, ଭାରୁଣ ପରି ମାୟାବୀ, ଅର୍ୟମାନ ପରି ଦୟାଳୁ ଓ ଦାନଶୀଳ, ବିଷ୍ଣୁ ପରି ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି। ମାରୁତମାନେଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଳ ଓ ଅଜୟ ପୂଷଣ ଶତ ଶତ, ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ। ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ ଧନ ପ୍ରକାଶ ପାଉ, ସେ ଆମକୁ ସମ୍ପଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ପୂଷଣ, ଆମଠାରେ ଶୀଘ୍ର ଆସ, ମୋ ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣ। ଅମାନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ ପହଞ୍ଚାନ୍ତୁ। ତୁମେ କାକ ପରି ଗଛକୁ ଉଖାଡ଼ିବା ନାହଁ, ଦୁଃଖ ନ ଆଣ, କାରଣ ତୁମେ ନାଶକ ନୁହଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ବା ପକ୍ଷୀର ଗଳା ଏପରି ଭାର ବହନ କରେ ନାହିଁ। ତୁମର ମିତ୍ରତା ଅବିଚଳ ରୁହୁ, ଯେପରି ଦୃଷ୍ଟି କେବେ ଅସଫଳ ହୁଏ ନାହିଁ; ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ପାତ୍ର ପରି ଏହା ଅଟୁଟ ରୁହୁ। ତୁମେ ମାନବରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ, ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ ଚମକରେ। ପୂଷଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମ ପକ୍ଷରେ ଦୀପ୍ତି ଦିଅ, ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲ। ତୁମର ଦୟାଳୁ, ମୃଦୁ ପ୍ରେରଣା ଆମକୁ ସଠିକ୍ ପଥରେ ନେଉ। ଦେବତାଙ୍କ, ମାରୁତମାନେଙ୍କ, ଏବଂ ଉଦ୍ୟମୀ ମଣିଷଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଆମ ସହ ରୁହୁ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାଙ୍କର ମହିମା ଆକାଶକୁ ପହଞ୍ଚେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦେବତା, ଉଦୟ ହୁଏ। ମାରୁତମାନେ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ ନାମ, ବୃତ୍ର ନିବାରଣ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି। ଏକ ସମୟରେ ଦ୍ୟୌ ଜନ୍ମ ନେଲା, ପୃଥିବୀ ଜନ୍ମ ନେଲା; ପୃଶ୍ନି ଦୁଧ ଦେଲେ—ଏହା ପରେ ଆଉ କିଛି ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ମିତ୍ର ଓ ଭାରୁଣଙ୍କୁ, ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା, ନୂତନ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଶଂସା କରେ; ସେମାନେ ଆସନ୍ତୁ, ଶୁଣନ୍ତୁ—ଭାରୁଣ, ମିତ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସନକାରୀ। ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ପ୍ରତି ଯଜ୍ଞରେ ଉପାସ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ ଚେତନା, ଦ୍ୟୌର ସନ୍ତାନ, ବଳର ପୁତ୍ର—ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞର ଚିହ୍ନ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ—ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଉପାସନା କରିବା। ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଦୁଇ ଝିଅ, ଦୁଇ ଭିନ୍ନ ଆକୃତିର—ଏକ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୃଙ୍ଗାର କଲେ, ଅନ୍ୟଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଗତି କଲେ। ସେମାନେ ଏକାସাথে ଚମକି ଚାଲନ୍ତି, ମୋର ସ୍ତୁତି ତାଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚୁ। ମୁଁ ଭାବନା ଉଞ୍ଚ କରେ ଭଗବାନ ବାୟୁଙ୍କୁ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଧନ ପାଇଁ, ରଥ ଚଳାଇଥିବା। ଚମକୁଥିବା ଘୋଡାରେ, ସେ ଦଳକୁ ନେଇ, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି, ପୂଜ୍ୟ। ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥ, ମନରେ ଯୋଗାଯୋଗ କରି, ସନ୍ତାନ ଓ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି—ସେ ଆମକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ପର୍ଜନ୍ୟ ଓ ବାତ, ପୃଥିବୀର ବୃଷଭ, ଜଳକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି, ପୋଷଣ ଦେଇଥିବା। ସତ୍ୟଶ୍ରବଣ କବିମାନେ, ଯାଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ଚଳନ୍ଶୀଳ ଓ ଅଚଳକୁ ଦୃଢ କରନ୍ତି। ପାବୀରବୀ, ଚମକୁଥିବା ଜୀବନର କନ୍ୟା, ସରସ୍ୱତୀ, ଶୂରବନ୍ଧୁ ଜନନୀ, ବୁଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ। ଦେବୀମାନେ ସହିତ ଅଟୁଟ ଆଶ୍ରୟ ଓ ଅଜୟ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରତି ପଥରେ, ରକ୍ଷକ ଭାବେ, ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚାରଣରେ, ପୂଷଣ ଆଶା ଦ୍ୱାରା ଆସନ୍ତି। ସେ ଆମକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହାତରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମ ଭାବନା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଥମ ଗୌରବଧାରୀ, ଶକ୍ତିଦାତା, ଶୁଭ ହସ୍ତ, ଚମକୁଥିବା କିରଣରେ—ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅନୁଷ୍ଠିତ, ଚମତ୍କାର—ତାଙ୍କୁ ଆମେ ପୂଜିବା।