ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ଋଷିମାନେ ସୋମ ରସ କୁ ଚାପି ତାହାର ଶକ୍ତିରେ ଅନୁପ୍ରେରିତ ହେଇଥିଲେ। ସୋମ ରସ ତାଙ୍କର କଥାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା, ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାକୁ ଚେତନା ଦେଉଥିଲା। ଏହି ସୋମ, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅନ୍ତରାତ୍ମାକୁ ଜାଣିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କରୁ କିଛି ଚିହ୍ନିତ ନ ହେବା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ନାହିଁ। ଏହି ସୋମ ହେଉଛି ସେଇ, ଯିଏ ପୃଥିବୀର ଏତେ ବିଶାଳ ଅଞ୍ଚଳ କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଆକାଶର ଉଚ୍ଚତାକୁ ତିଆରି କଲେ। ସୋମ ତିନିଟି ଝରଣାରେ ପୋଷକ ରସ ରଖିଥିଲେ, ଏବଂ ବିଶାଳ ମଧ୍ୟକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ। ସୋମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଶ୍ରୟରେ, ଉଷାମାନେର ସାକ୍ଷାତ୍କାରରେ। ଏହି ମହାନ ସୋମ, ତାଙ୍କର ମହା ଶକ୍ତିରେ ଆକାଶକୁ ଧରି ରଖିଛନ୍ତି, ମାରୁତମାନଙ୍କ ସହିତ ବୃଷ୍ଣ ଭାବରେ। ଏହି ସମୟରେ, ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି କହିଲେ—“ଓ ବୃତ୍ର ନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ର, ନିଅ ଏହି ସୋମ ରସ, ଧୀର ହେବାର ଲାଗି। ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଚାପଣରେ ଶକ୍ତି ନିଅ, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ, ତୁମେ ଧନର ନିଅତି।” ତାପରେ ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଦୟାର ଆଜ୍ଞା ଦେଇ କହିଲେ—“ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ପାଇଁ ଯେପରି ଦୟା କରିଥିଲେ, ଆମକୁ ଧନର ତୀରକୁ ନେଇ ଯାଅ। ଭଲ ନାୟକ ହୋଇ, ଆମକୁ ଅପାର ଧନ ଦେଉଥିବା ନାୟକ ହେଉ।” “ତୁମେ ଜାଣିଛ, ଆମକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକରେ ନେଇଯାଅ, ଭୟହୀନ ଶୁଭ ଆଲୋକରେ। ମହାଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ପ୍ରାଚୀନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜାରେ ଆମେ ଆଶ୍ରୟ ନେଉ।” “ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ, ଶୀଘ୍ର ରଥରେ, ଶତ ଉପହାର ଓ ଶତ ଘୋଡା ସହିତ ରଖ। ଅତିଧିକ ଧନ ଆଣ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଆମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବେ ନାହିଁ।” ପୁନି ଋଷି କହିଲେ—“ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପ୍ରାଣ ଦିଅ, ଆମ ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ଅନୁପ୍ରେରିତ କର, ଶିଳ୍ପୀ ଭଳି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କର। ଯାହା ଆମେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଚାହିଁ କହିଛି, ତୁମେ ସେଇ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କର, ଦେବମାନେ ଆମପ୍ରତି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେବେ ନାହିଁ।” ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ପ୍ରତି offerings ଦେଇ ଡାକିଲେ—“ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ରକ୍ଷକ ଓ ସହାୟ, ସହଜରେ ଡାକିବାଯୋଗ୍ୟ ନାୟକ। ଶକ୍ର, ମଘବନ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ଭଲ ହେବା ଦେଉ।” “ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ଉତ୍ତମ ରକ୍ଷା ଓ ଦାନରେ ଦୟା କର, ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀ। ଘୃଣାରୁ ଦୂରେଇ ଦିଅ, ଭୟହୀନତା ଦିଅ, ଆମେ ଶୂର ଶକ୍ତିର ନାୟକ ହେଉ।” “ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମର ଭଲ ମନ ଓ ଦୟାରେ ରହିବାକୁ ଚାହୁଁ। ତୁମେ ଉତ୍ତମ ରକ୍ଷା ଓ ଦାନରେ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଘୃଣାକୁ ଦୂର କର।” “ତୁମ ପାଇଁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଝରଣା, ଶ୍ଲୋକ, ଷ୍ଟୁତି, ପ୍ରାର୍ଥନା, ଅନୁଷ୍ଠାନ ଉତ୍ସରିତ ହୁଅନ୍ତି। ରସ ଚାପଣରେ ବିଶାଳ ଧନ ଭଳି, ବଜ୍ରୀନ୍ଦ୍ର, ଅନେକ ଝରଣାକୁ ଏକତ୍ର କର।” “କିଏ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିପାରିବ, କିଏ ତୁମକୁ ତୃପ୍ତି କରିପାରିବ, କିଏ ତୁମକୁ ପୂଜା କରିପାରିବ, ଯେତେବେଳେ ମଘବନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିନାଶ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି? ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ପୂର୍ବକୁ ପରେ ପରିଣତ କରନ୍ତି।” ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୂର୍ଦ୍ଦମ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଚାଲିଥିଲେ। ରାଜା ଭଳି, ଇନ୍ଦ୍ର ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଉନ୍ନତି ଓ ପତନକୁ ଉନ୍ନତ କରନ୍ତି। ସେ ପୂର୍ବ ମିତ୍ରତାକୁ ଛାଡ଼ି ନୂତନ ମିତ୍ରତାକୁ ଚାହି, ଅନେକ ବର୍ଷ ପାର କରି ଅନୁଭବ ହୀନକୁ ପଛ ଛାଡ଼ି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିଲେ। ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଖିବାକୁ ଅନୁସାରେ ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଅନେକ ରୂପରେ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚାଲନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଦଶ ଶତ ଘୋଡା ଯୋଗାଯୋଗ ହେଉଛି। ସେଇ ରଥକୁ ଯୋଡ଼ି ଏଠାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି, ଓ ଟ୍ୱଷ୍ଟ୍ର, କିଏ ଏହି ଶତ୍ରୁମାନେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ସଦା ସମର୍ଥ ହେବେ, ବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ମଧ୍ୟ? ଏହି ଋଷିମାନେ କହିଲେ—“ଓ ଦେବମାନେ, ଆମେ ଗୋକ୍ଷେତ୍ରରେ ପହଞ୍ଚିଛୁ; ବିଶାଳ ପୃଥିବୀ ଆମ ପାଇଁ ଖୋଲା ହୋଇଛି। ବୃହସ୍ପତି, ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କର; ଇନ୍ଦ୍ର, ଗାୟକ ପାଇଁ ପଥ ଦେଖା।” ଦିନ ପରେ ଦିନ, କଳା ବନ୍ଧୁମାନେ ଗୃହରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଏକ ଅନ୍ୟ ଭଳି ନଶ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି। ବୃଷ୍ଣ ଦାସା, ବସ୍ନୟା, ଏବଂ ଗୋପାଳ ଏନ୍କ୍ଲୋଜରରେ ଭର୍ଚିନା ଓ ଶମ୍ବରାକୁ ବିନାଶ କରିଥିଲେ। ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସ୍ତୋକକୁ ଦଶ ରଥ, ଦଶ ଘୋଡା, ଦଶ ପୁରସ୍କାର ଦେଲେ। ଦିଭୋଦାସା ଓ ଅତିଥିଗ୍ବାଠୁ ଶମ୍ବରାର ଧନ ନେଲେ। ଦିଭୋଦାସାଠୁ ଆମେ ଦଶ ଘୋଡା, ଦଶ ରଥ, ଦଶ ପୋଶାକ, ଅତ୍ୟଧିକ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଦଶ ମୁଠି ସୁନା ପାଇଲି। ଅଥର୍ବନ ଦଶ ଆସନ ସହିତ ଦଶ ରଥ, ଶତ ଗାଁ ପାଇଲେ। ଅଶ୍ୱଥା ପାୟୁକୁ ଦେଲେ। ସାର୍ଞ୍ଜୟ ଭରଦ୍ୱାଜମାନେକୁ ବିଶାଳ ଓ ସମସ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ଧନ ଦେଲେ। “ଓ ବନର ଦେବତା, ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ, ଆମର ମିତ୍ର, ଶୂର ହେଉ। ଗାଁ ସହିତ ବନ୍ଧି, ବିଜୟୀ ହେଉ; ତୁମର ଉପସ୍ଥିତି ଆମେ ଜୟ ଦେଉ।” ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରୁ, ବୃକ୍ଷରୁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି। ଜଳର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଗାଁ ସହିତ ଘିରି, ଇନ୍ଦ୍ରର ବଜ୍ର, ରଥ, ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଦିଅ। ଇନ୍ଦ୍ରର ବଜ୍ର ମାରୁତମାନଙ୍କର ଅଗ୍ର, ମିତ୍ରର ଗର୍ଭ, ଭରୁଣର ନାଭି। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କର, ଦେବତା, ଆମ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ରଥ ନିଅ। ତୁମର ଶ୍ୱାସକୁ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ଦିଅ; ତୁମର ଉପସ୍ଥିତି ବିଶ୍ୱରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଜଣାଯାଉ। ଓ ଢୋଲ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମାନେ ସହିତ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦୂରରୁ ଦୂର କର, ଅଧିକ ଦୂରେ ପଛୁଡ଼ାଇ ଦିଅ। ଓ ଢୋଲ, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଗଞ୍ଜନ୍ତୁ; ଆପଦକୁ ତୁମର ଗଞ୍ଜନରେ ଦୂର କର। ଅଶୁଭ କୁ ଦୂର କର, ଢୋଲ; ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରର ମୁଠି—ଦୁଷ୍ଟ ଉପରେ ପଡ଼। ଉଠ, ଢୋଲ, ଏହି ଅପଶକୁ ପଛୁଡ଼ାଇ ଦିଅ; ଢୋଲ ଜୟର ସଙ୍କେତ ଦେଉ। ଆମର ରଥଚାଳକମାନେ, ବାୟୁ ଭଳି ଶୀଘ୍ର ଘୋଡା ସହିତ, ଏକତ୍ରେ ଚଳନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମର ଯୋଧ୍ୟମାନେ ଜୟ ପାଉ। ଏହା ପରେ ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଷ୍ଟୁତି ଦେଇ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ଅମର ଜାତବେଦାସ, ଆମର ପ୍ରିୟ ମିତ୍ର, ମିତ୍ର ଭଳି ପ୍ରଶଂସିତ। “ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ରକୁ ଆମେ ସେବା କରିବାକୁ ଚାହୁଁ, ଯିଏ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ସେ ଆମର ଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ଷାକ, ବୃଦ୍ଧିକ, ଶରୀରର ରକ୍ଷାକ।