ଏକ ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପରେ, ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ସୋମରସ ଚଳାଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ ବୋଲିଛନ୍ତି, “ଏହି ସୋମ ରସ ନେଇ, ବିଜୟୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆସନ୍ତୁ। ଚାପି ନିଆଯାଇଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ରସରେ, ଯେଉଁଥିରେ ଶୁଧ୍ଧତା ଓ ଶକ୍ତି ଅଛି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଅଛୁ।” ଯେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏହି ଚାପି ନିଆଯାଇଥିବା ସୋମର ଗୁଟିକା ଦ୍ୱାରା ଶୃଙ୍ଗାର କରାଯାଏ, ସେ ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ଜ୍ଞାନର ତାନାବାନା ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପଲବ୍ଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ। ଅଧ୍ୱର୍ୟୁଙ୍କୁ କୁହାଯାଏ, “ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ଏହି ସୋମ ଚାପି ଦିଅ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଜୟୀ ଦେବତାଙ୍କ ଦୟାଦ୍ୱାରା, ଆମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଆକ୍ରମଣକୁ ଜୟ କରିପାରିବା।” ଋଷିମାନେ ମନେପକାଇ ଆଉ କୁହନ୍ତି, “ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ଯେ ସୋମର ଆନନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ଦିବୋଦାସ ପାଇଁ ଶମ୍ବରକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ, ସେଇ ସୋମ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପିଯାଇଛି—ପିଇଅ। ଯେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚାପିଯାଇଥିବା ସୋମର ଆନନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେଇ ସୋମ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ପିତ—ପିଇଅ। ଗାଉମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଥିରେ ଆପଣ ଶିଳାରୁ ଦୃଢ଼ ଗାଉମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେ ଆନନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସୋମ ଆପଣଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ—ପିଇଅ। ଏହି ସୋମର ଆନନ୍ଦରେ ଆପଣ ଦାନଶୀଳଙ୍କ ପାଇଁ ବିରାଟ୍ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଏହି ସୋମ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପିଯାଇଛି—ପିଇଅ।” ଋଷିମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି, “ଯିଏ ସମ୍ପଦରେ ସର୍ବାଧିକ ଦାନଶୀଳ, ଯିଏ ସର୍ବାଧିକ ମହିମାଶାଳୀ, ଏହି ଚାପିଯାଇଥିବା ସୋମ ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପ୍ରମୋଦ, ଶକ୍ତିର ନାୟକଙ୍କ ପାଇଁ। ଯିଏ ସର୍ବାଧିକ ଦାନଶୀଳ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା, ଏହି ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରମୋଦ। ଯିଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ବି ହରାଇପାରି ନାହାନ୍ତି, ଦ୍ରୁତମାନେ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ବି ଜିତିପାରି ନାହାନ୍ତି, ସେଇ ଚାପିଯାଇଥିବା ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରମୋଦ। ଆମେ ଏହି ଅଜୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ। ଯିଏ ବହୁତ ଦାନ ଦେଇଥିବା, ଯିଏକୁ ଦୁଇ ଦେବୀ ଲୋକ ସେଉଁଥିରେ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅମ୍ବ ହିମ୍ନମାନେ ମହିମା କରନ୍ତି।” ଏହି ପ୍ରଶଂସାର ସିଂହାସନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବିଛାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କର ତରଙ୍ଗ ଭାବେ ଦୌଡ଼ିଯାଆନ୍ତି। ମିତ୍ର ନିତନୂତନ ଦକ୍ଷତା ଆବିଷ୍କାର କଲେ; ସେ ସୋମ ପିଇ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଦାନଶୀଳ ହେଲେ। ତୌଳା ଓ ଧୌତରୀ ସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ସେ ମିତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ସୁରକ୍ଷାଦାତା ହେଲେ। ସତ୍ୟର ପଥରେ ଏହି ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ ଦେବତା ସୋମ ପିଲେ; ମହିମା ପାଇଁ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ମନ ଏକତ୍ର କଲେ। ମହାନତାର ନାମ ଧାରି, ଶବ୍ଦରେ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏକ ରୂପ ତିଆରି କଲେ—ଏହି ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ବୁନକାର। ତାଙ୍କର ଅତି ଉଜ୍ୱଳ କୌଶଳ ଆମକୁ ଦିଅ, ପୁରୁଣା ଶତ୍ରୁତା କୁ ଦୂର କର, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଆମ ଆୟୁଷ୍ୟ ବଢ଼ାଅ, ଧନ ଦେଅ, ଏବଂ ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କର। ଏହି ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଆମେ କେବେ ଦାନରେ ବିଫଳ ହେଉନାହିଁ। ତୁମେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଦାନଶୀଳ; ତେଣୁ କିଏ ତୁମକୁ କଞ୍ଚନ ଭାବିପାରିବ? ହେ ବୃଷଭ, ତୁମ ଗର୍ଜନରେ ଆମକୁ ଦୂର କରନାହିଁ, ଆମ ସଖ୍ୟତା ହାରିବା ଦିଅନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆମକୁ ପୁରୁଣା ଓ ନୂତନ କୃପା ଦିଅ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦୂର କର, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତୋଳନ କର। ମେଘ ମଧ୍ୟରୁ ଉଠୁଥିବା ଗର୍ଜନ ପରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଶ୍ୱ ଓ ଗାଉମାନେର ଧନ ଆଣିଦିଅନ୍ତି। ସେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବାଧିକ ଦାନଶୀଳ, ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ସୋମ ଏବଂ ଘୃତ ଓ ମଧୁରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟତମ ପାନୀୟ ହୋଇଯାଏ। ଅଧ୍ୱର୍ୟୁଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, “ହେ ବୀର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପିଯାଇଥିବା ଅର୍ପଣ ଆଣ। ସେ ପୁରୁଣା ଓ ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଋଷିମାନେ ଯାହାକୁ ଗୀତ ଦେଇ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।” ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲାସର ଅନେକ ରୂପ ଜାଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନିର୍ବିକାର ଭାବେ ବିନାଶ କରିଥିଲେ। ଏହି ମଧୁର ସୋମ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ କର, ଯାହା ସେ ପିଇପାରିବେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ସୋମ ପିଉନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ବିନାଶ କରନ୍ତୁ, ଆନନ୍ଦରେ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଆସନ୍ତୁ, ଦାତା, ଚିନ୍ତାର ରକ୍ଷକ, ଗାୟକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷକ ଭାବେ। ଏହି ପାତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାନ ପାଇଁ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଅମୃତ ରସ ପିତାଯାଇଛି। ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ଏବଂ ଆମଠାରୁ ଦ୍ୱେଷ ଓ ଶତ୍ରୁତା ଦୂର କର। ଏହି ଉଲ୍ଲାସରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ପ୍ରହାର କରନ୍ତୁ, ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ବିନାଶ କରନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ବିପକ୍ଷମାନେକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ସମୂଳେ ଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ, ଆମକୁ ସୁବିଧାଜନକ ବଡ଼ ମାର୍ଗ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମ ପାଣି, ସନ୍ତାନ ଓ ବଂଶର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ବିନାଶ କରନ୍ତୁ, ଆମକୁ ଅଧିପତି କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମ ଅଂଶ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ। ତୁମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଏହାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଆମ ନିକଟକୁ ଆଣନ୍ତୁ। ବୃଷଭ, ତୁମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାନେ ଘୃତ ଓ ମଧୁରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଚାପିଯାଇଥିବା ସୋମ ଆଣନ୍ତି। ତୁମେ ଦିବ ଓ ପୃଥିବୀର ବୃଷଭ, ନଦୀର ବୃଷଭ, ନାରୀମାନେର ବୃଷଭ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଇଁ ସୋମ ବିକସିଛି, ମଧୁର ରସ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏହି ଦେବତା ଶକ୍ତିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଦାନବକୁ ଜିତିଛନ୍ତି। ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସୋମ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କର ମାୟାକୁ ଦଗ୍ଧ କରିଦେଇଛି। ଏହି ଦେବତା ଉଷାମାନେକୁ ଭଲ ପତ୍ନୀ କରିଛନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋକ ରଖିଛନ୍ତି, ତିନୋଟି ଦିବ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୁଚିଥିବା ଅମୃତକୁ ଖୋଜିପାଇଛନ୍ତି।