ଏକ ଦିନ, ଭକ୍ତମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଲେ—ସୂର୍ଯ୍ୟର ଛାୟା ଭଳି ତାଙ୍କର ସୁନର୍ମଳ ରୂପ ଦେଖି ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ଅଗ୍ନି ଏକ ଦୃଢ଼ ଯୋଦ୍ଧା, ବୃଷଭ ଭଳି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଧାରଣ କରି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦୂର୍ଗ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଉଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମ ନେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶିଶୁ ଭଳି ହାତରେ ଧରି ପାରିନାହାନ୍ତି, କାରଣ ସେ ଗୋତିଏ ଧର୍ମପରାୟଣ, ଗୋତିଏ ଉତ୍ତମ ଅତିଥି। ଏହି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଦେବମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବା ପାଇଁ, ସେମାନେ ନିଜ ଆସନରେ ବସିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ନୂତନ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଜାତବେଦାସ୍ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗୃହସ୍ଥ ଭଳି ଆଦର ସହିତ ସ୍ୱାଗତ କରାଗଲା। ଭକ୍ତମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୋଡ଼ି, ଶୀଘ୍ରତାରେ ଆହୁତି ନେଇ ଦେବମାନେ ପାଖକୁ ଯିବେ। ସେଠାରେ, ସୋମପାନ ପାଇଁ ଦେବମାନେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା—ଭାରତମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ଅକ୍ଷୟ ଜ୍ୱାଳାରେ ଉଦୟ ହୁଅ, ଅଜର ଅମର ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅ। ଯେ କୌଣସି ମାନବ ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହୁତି ଦେଇ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୂମି ଓ ଦ୍ୟୁଲୋକର ସତ୍ୟ ହୋତାକୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ଓ ଆହୁତି ସହିତ ଭକ୍ତମାନେ ନିଜ ହୃଦୟର ଭାବ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ, ତାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷକ ବୃଷଭମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କୁଶଳ ଦେଉନ୍ତୁ ବୋଲି ଚାହିଲେ। ଦେବମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ଭୟଙ୍କର ବୃତ୍ରନାଶକ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପିତ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଧନ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଅସୁରମାନେ ପ୍ରତିହତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିବେଳେ, ଭକ୍ତମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମପାନ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ—ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରଣରେ ଅପରାଜିତ, ତୁମର ବଜ୍ର ହାତରେ ଧରି ସମସ୍ତ ବୃତ୍ର ଓ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କର। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ବିଜୟୀ, ଧାରା ଯୁକ୍ତ ବୃଷଭ, ଜ୍ଞାନର ଅଧିପତି, ତୁମେ ଗୋଶାଳା ଭଙ୍ଗ କରିଛ, ବଜ୍ରଧାରୀ, ଘୋଡ଼ାମାନେ ଭଳି ଶୀଘ୍ର, ତୁମେ ତୁମର ତେଜରେ ସମସ୍ତ ପୁରସ୍କାର ଜିତିବା। ଏଭଳି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଯେପରି ତୁମେ ପାନ କରିଥିଲ, ସେପରି ଆଜି ମଧ୍ୟ କର; ତୁମର ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ିଯାଉ, ଆମ ସ୍ତୁତି ଶୁଣ, ତୁମେ ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦୃଶ୍ୟ କର, ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କର, ଗୋମାନେ ଜିତିବା। ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଶକ୍ତିକର ପାନରେ ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅ, ତୁମ ଶକ୍ତି ଓ ଶୌର୍ୟରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅ। ଏହି ପାନରେ ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉଷାକୁ ଆନନ୍ଦ କର, ଦୃଢ଼ ଦୂର୍ଗ ଭଙ୍ଗ କର, ପରିବ୍ରମଣ କର, ଅଚଳ ସିଂହାସନ ଉପରେ ବସ। ତୁମର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ, କ୍ରିୟା, ଦକ୍ଷତାରେ ତୁମେ ପାକା ଆହୁତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କର, ଅଙ୍ଗିରସ୍ ଭଳି ଗୋମାନେ ଉଦ୍ଧାର କର, ଦୂର୍ଗ ଭଙ୍ଗ କର। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଭୂମିକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛ, ଦ୍ୟୁଲୋକକୁ ଉତ୍ତୋଳିତ କର, ଦୁଇ ଦେବୀ ମାତାଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିଛ। ବିଦ୍ୱାନ୍ ଦେବମାନେ ତୁମକୁ ଏକାକି ମହାବଳୀ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ; ଅଧର୍ମୀମାନେ ଦେବମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଲୋକ ଦାତା ଭାବେ ଚୟିତ ହେଲେ। ତାପରେ, ବଜ୍ର ଘାତରେ ଆକାଶ ଭାଗିଗଲା, ଜଳ ଧାରା ବେଗରେ ବହିଗଲା; ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ନାଗକୁ ପ୍ରହାର କରି, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁକୁ ନିପାତିତ କଲେ। ତ୍ୱଷ୍ଟା ତାଙ୍କୁ ହଜାର କଣ୍ଟା, ଶତଧାର ଏକ ବଡ଼ ବଜ୍ର ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ନିର୍ମମ ଭାବରେ ନାଗକୁ ଚୁର୍ମାର କଲେ। ମାରୁତମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇଲେ, ପୂଷଣ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ତିନି ଲୋକ ଦୌଡ଼ି, ବୃତ୍ରନାଶକ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ପାନ ଆଣିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ନଦୀମାନେ ମୁକ୍ତ କରି, ଜଳ ଧାରାକୁ ମହାସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଗଲେ। ଏପରି ଅନେକ କୌତୁକ କରି, ଅଜୟ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସାହସୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭକ୍ତମାନେ ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଓ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ତେଁ, ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ, ବୀରତା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ସ୍ୱର୍ଗରେ ରକ୍ଷକ ହୁଅ। ଦେବମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ—ଆମେ ବିଜୟୀ ହେବା, ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଜୟ ଲାଭ କରିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସନ୍ତାନ ହେବା। ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର, ଯିଏ ସମସ୍ତରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବିଜୟୀ, ଅନେକ ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନିତ, ଅପରାଜିତ, ଦୀର୍ଘ ଅବଧିରେ ଅବିଚଳ। ତିନି ଯୋଦ୍ଧା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ କ୍ଷୁବ୍ଧ କରି, ତୀବ୍ର ଓ ଶୀଘ୍ର, ଜନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ; ତାଙ୍କର ବଳେ ଜନମାନେ ଉତ୍ସାହିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ଏକା ଅଗ୍ରଣୀ ଭାବେ ରହିଛନ୍ତି। ଏକା ଇନ୍ଦ୍ର ଦାସ୍ୟୁମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କରି, ଆର୍ୟମାନେ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି କି ତୁମ ଏକମାତ୍ର ଶକ୍ତି? ନା କି ତାଠାରେ ଅଧିକ ଅଛି? ଏହି ଶକ୍ତି ଦୃଢ଼, ସବୁଠାରୁ ଶୀଘ୍ର, ଅପରାଜିତ। ଅଗ୍ରଣୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ଆଉ ବଢ଼ିଛି, ଅଦମ୍ୟଙ୍କ ନିଶ୍ଚୟ ଅଧିକ ଦୃଢ଼। ପୁରୁଣା ମିତ୍ରତା ଆମର ହେଉ, ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ସହିତ ଆମେ ଏହିପରି କଥା କହିବା; ତୁମେ ଅଦମ୍ୟ ଦୂର୍ଗ ଭଙ୍ଗ କରିଛ, ଆମ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ରକ୍ଷାବଳୀ ଧ୍ୱଂସ କରିଛ। ଅତି ପ୍ରାର୍ଥନୀୟ, ମହାସମରରେ ବୃତ୍ର ଉପରେ ବିଜୟୀ, ବଜ୍ରଧାରୀ, ସନ୍ତାନ ଓ ପ୍ରଜାରେ ସମୃଦ୍ଧି ଆଣିଛ। ଏହି ମହାନତାରେ ତିନି ଲୋକ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଯଶ ପ୍ରସାରିତ, ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ଶତ୍ରୁ, ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଧୀ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଆଜି ମଧ୍ୟ କୁମୁରି, ଧୁନି, ପିପ୍ରୁ, ସମ୍ବର, ଶୁଷ୍ଣଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ଚ୍ୟୌତ୍ନ ପାଇଁ ଦୂର୍ଗ ଧ୍ୱଂସ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ଦୁଇ ଅଶ୍ୱ ଚଢ଼, ବଜ୍ର ଧରି, ବିଭିନ୍ନ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୁଅ, ବୃତ୍ର ନାଶ କର। ତୁମର ଅସ୍ତ୍ର ଶୁଷ୍କ କାଠ ଭଳି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦହିଦେଉ, ତୀବ୍ର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ୍ନ କର। ତୁମର ଦୀର୍ଘ ଓ ଉଚ୍ଚ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପାପ ଦୂର କର, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦମନ କର। ଇନ୍ଦ୍ର, ହଜାର ମାର୍ଗରେ, ବହୁ ସମ୍ପଦ, ଯଶ, ପୁରସ୍କାର ନେଇ ଆସ। ଅନେକ ଆହ୍ୱାନରେ ଯୁଦ୍ଧର ଅଧିପତି ଭାବେ ଆସ। ତୁମର ପୌରାଣିକ ମହିମା ସ୍ୱର୍ଗ ଭୂମି ଉପରେ ପ୍ରସ୍ତାରିତ, ତୁମକୁ କୌଣସି ଶତ୍ରୁ, ସମାନ କିମ୍ବା ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଧୀ ନାହିଁ। ତୁମେ ଯେପରି କୁତ୍ସ, ଆୟୁ, ଅତିଥିଗ୍ୱଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିଥିଲ, ଏହି ଦିନ ମଧ୍ୟ ସେପରି କୌତୁକ କର।