ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏକ ଗଭୀର ଭକ୍ତି ଭାବରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି—ସେ ଦାତା, ଯାହାର କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ବିଫଳ ହୁଏନାହିଁ। ସେମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଦୟା ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନି, ଭାରତଙ୍କର ରକ୍ଷକ, ବିତ୍ରା ନାଶକ, ଅନେକ ଉପାୟ ଜ୍ଞାନୀ, ଏବଂ ଦିଵୋଦାସଙ୍କ ସତ୍ୟ ସ୍ଵାମୀ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମହାନତା ଏପରି, ସେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପଦକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ଅପରାଜିତ ଓ ଅପରାଜୟ ଭାବେ ଅଗ୍ରଗତି କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁଠି ପୁରାତନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସଦା ନୂତନ, ତାଙ୍କର ଏକତ୍ରିତ ତେଜ ଏବଂ ଦୀପ୍ତି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛି। ମିତ୍ରମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜା ଓ ସ୍ତୁତି ଦେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି—ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନି ସାହସୀ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦୂତ ଭାବେ ପୂଜିତ। ମାନବ ଜନମ ଧାରାରେ ସେ ପୂର୍ବଜ ପୂଜାରୀ ଭାବେ ବସିଥାନ୍ତି, ଯଜ୍ଞର ଦୂତ ଓ ଆହୁତି ଗ୍ରାହକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଅଦିତ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଓ ମାରୁତ ଗଣ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦୁଇ ଜଗତକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବାକୁ କହନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ସେ ମାନବଙ୍କ ପ୍ରଗତି ଚାହାନ୍ତି, ଶକ୍ତି ଓ ଅମରତ୍ୱର ସନ୍ତାନ ଭାବେ ସେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ଯିଏ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ତୁତି ସହିତ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ସେ ଏହି ଦିନ ଦାନରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହେଉ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ଲୋକେ ସମସ୍ତ ବିପଦ ପାର କରନ୍ତି, ଶତ୍ରୁ ଓ ବିପକ୍ଷକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ତୀବ୍ର ଶିଖା ସମସ୍ତ ବାଧାକୁ ଦୂର କରେ, ଧନ-ସମ୍ପଦ ଆଣିଦେ। ଅଗ୍ନି, ଜାତବେଦା, ବୀର ଧନ ଆଣ, ଦୁଷ୍ଟ ଦେଉତାମାନେ ନାଶ କର। ଦୁଃଖ ଓ ଅପମାନରୁ ରକ୍ଷା କର, ପ୍ରାର୍ଥନାର ଜ୍ଞାତା ଭାବେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଯେଉଁ ମାନବ ଦୂରରୁ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହେ, ତାଙ୍କରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ତୁମର ଜିହ୍ୱାରେ ଏହି ଅପକାରୀକୁ ଦୂର କର, ଆମକୁ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କର। ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ବିସ୍ତୃତ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ଦିଅ। ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଧନଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନିହତ କରିଛନ୍ତି, ତିନି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିଖାରେ ପ୍ରଭାସିତ। ସେ ମାତୃଗର୍ଭରେ, ପିତାଙ୍କର ପିତା ଭାବେ, ଅବିରତ ଚମକିଥାନ୍ତି, ସତ୍ୟର ମୂଳେ ବସିଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଅନେକ ସନ୍ତାନ ଦେଉଥିବା ପ୍ରାର୍ଥନା ଗ୍ରହଣ କର, ଆମ ସ୍ତୁତି ଓ ଅର୍ପଣ ନେଇ ତୁମକୁ ଗୀତ ଶୁଣାଉଛୁ। ତୁମର ଶକ୍ତି ଓ ତେଜର ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ରୟ ଆମେ ନେଉଛୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଛାୟା ପରି ତୁମ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ। ଅଗ୍ନି, ବୃଶଭ ପରି ତୀବ୍ର ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ଯୋଦ୍ଧା ପରି ଦୁର୍ଗମାନେକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମ ନେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶିଶୁ ପରି ହାତରେ ବୋଝିନାହାନ୍ତି, ତିନି ଗୋତିଏ ନ୍ୟାୟବାନ୍ ବଂଶର ମଧ୍ୟରେ। ଦେବତାଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆଣ, ଧନଦାତା ଅଗ୍ନିକୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ବସାଅ। ନୂତନ ଜାତବେଦା, ଆଦରିତ ଅତିଥି, ତୁମକୁ ଗୃହସ୍ଥ ପରି ଆମେ ସ୍ବାଗତ କରୁଛୁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୋଡ଼, ଯେଉଁଠି ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆହୁତି ନେଇ ଯାଆନ୍ତି। ତୁମେ ଆସି, ଦେବତାଙ୍କୁ ସୋମପାନ ପାଇଁ ଆହୁତି ନେଇ ଯାଅ। ଭାରତମାନେ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି, ଅବିଚଳ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭା ସହ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଅ, ଅକ୍ଷୟ ତେଜରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତି ରୁହ। ଯେଉଁ ମାନବ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିମନ୍ତେ ବିଧିବତ ଅଗ୍ନିକୁ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେ ଭୂମି ଓ ଦ୍ୟୌସର ସତ୍ୟ ହୋତାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଆମେ ହୃଦୟର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଅର୍ପଣ ସହିତ ତୁମକୁ ଗୀତ ଓ ଆହୁତି ଦେଉଛୁ, ତୁମର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକ୍ଷକମାନେ ତୁମପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ହୁଅନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନି, ବିତ୍ରା ନାଶକ, ଧନର ଉତ୍ସ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଦେଉତାମାନେକୁ ଦୂର କରିଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି। ଏହିପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଏ—ହେ ମହାବଳୀ, ଆମ ଗୀତ ଶୁଣି ସୋମପାନ କର। ତୁମେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ଗୋଷ୍ଠୀ ର ଦୁଃଖ ନାଶ କର, ସମସ୍ତ ବିତ୍ରା ଓ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଧ୍ୱଂସ କର। ତୁମେ ଶୀଘ୍ର, ବିଜୟୀ, ଝରିଥିବା ମାନ୍ୟା ବୃଶଭ, ଜ୍ଞାନର ଅଧିପତି, ଗୋଷ୍ଠୀ ଭାଙ୍ଗିବାରେ ଦକ୍ଷ, ଘୋଡ଼ା ପରି ଦ୍ରୁତ; ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ତେଜରେ ପୁରସ୍କାର ଜିତିନିଅ। ପୁରାତନ ସମୟରେ ଯେପରି ତୁମେ ପାନ କରିଥିଲ, ଏପରି ଆବେ ମଧୁପାନ କର, ଗୀତ ଶୁଣି ଆନନ୍ଦ ବଢାଅ, ତୃଷ୍ଣାମୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରକାଶିତ କର, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନିହତ କର, ଗୋଧନ ଜିତିନିଅ। ଏହି ଉତ୍ସାହଦାୟକ ପାନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜ ଦେଇଥାଏ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ମହାତ୍ୱରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଏହି ପାନରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉଷାକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଖନ୍ତି, ଦୃଢ଼ ବାରିକୁ ଭଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତି, ମହାପର୍ବତକୁ ପରିଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କୌଶଳରେ ତିନି ପାକା ଆହୁତି ରନ୍ଧନ କରିଥିଲେ, ଅଙ୍ଗିରସ ଭାବେ ଗୋମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଦୁର୍ଗ ଭଙ୍ଗି ଗୋଧନ ଉଦ୍ଗାର କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମହାଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି, ଆକାଶକୁ ଉଠାଇଛନ୍ତି, ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ଝିଅ, ପୁରାତନ ମାତାମାନେକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ ନଗରରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକାମାତ୍ର ଶକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ; ଅଧର୍ମୀ ଦେବତାମାନେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କଲେ, ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଲୋକ ଦାତା ଭାବେ ବାଛିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରପ୍ରହାରରେ ଆକାଶ ଭାଗିଗଲା, ଜଳ ଉଦ୍ଗାର ହେଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସର୍ପକୁ ନିହତ କଲେ, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁକୁ ପତିତ କରିଦେଲେ। ଏହିଭଳି ଅଗ୍ନି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶୂରତ୍ୱ, ଦୟା, ଓ ରକ୍ଷାର କଥା ଏଠାରେ ଶେଷ ହୁଏ, ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତମାନେ ସ୍ତୁତି, ପୂଜା ଓ ଆଶ୍ରୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି।