ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଦୃଶ୍ୟ ରୂପ ଓ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ମନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟୁକ୍ତ ହୋତାର ଭାବେ, ଅଗ୍ନି ଜ୍ଞାନରେ ସବୁଠୁ ଦକ୍ଷ ଅଟୁଟ ଅଗ୍ନି, ସ୍ୱର୍ଗର କୁଳମାନଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ବିଧିବତ୍ ପୂଜା ଓ ଅଫରିଂ ନେବା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଆଯାଇ, ସଂସ୍କୃତ କୁଶ ଉପରେ ହୋତାର ଭାବେ ବସିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା। ଅଙ୍ଗିରସ ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁଠିକି ଅମୂଳ୍ୟ ଘୃତ ଓ ଅଂଗାର ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ, ସେ ତାଙ୍କ ଯୁବ ରୂପରେ ବିଶେଷ ଚମକ ଦେଇଥିଲେ। ଦେବତା ଅଗ୍ନି, ବିଶାଳ କୀର୍ତି ଓ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ। ଅଥର୍ବନ ଅଗ୍ନିକୁ ଲୋଟସରୁ, ସୃଷ୍ଟିର ମୁଣ୍ଡୁରୁ ଦେଖିଅଛି। ତାଙ୍କୁ, ଦଧିଞ୍ଚ ଋଷି ଅଥର୍ବନଙ୍କ ପୁଅ, ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଥିଲେ—ଯିଏ ବୃତ୍ର ନିଧନ କରିଥିଲେ ଓ ଦୁର୍ଗମ ଦୁର୍ଗ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ପଥ୍ୟା ଉତ୍ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଥିଲେ—ଯିଏ ଶତ୍ରୁ ନିଧନରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନ ଜିତିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ଏଠାକୁ ଆସ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦ କହିବି; ଆମେ ଏହି ଅଫରିଂ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଯେଉଁଠି ତୁମର ମନ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦକ୍ଷତା ଅଛି, ସେଉଁଠି ତୁମେ ତୁମର ନିବାସ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଅସଫଳ ହୋଇନାହିଁ; ତେଣୁ ତାଙ୍କ ଦୟା ଲାଭ କରିବା ପାଇଁ ଭକ୍ତମାନେ ଆଶା କରିଥିଲେ। ବରତଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଆସିଥିଲେ, ବୃତ୍ର ନିଧନ କରିଥିଲେ, ବହୁ ଉପାୟରେ ଜ୍ଞାନୀ, ଦିଭୋଦାସଙ୍କ ସତ୍ୟ ନାୟକ। ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କ ମହାନତାରେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ଧନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ, ଅଜେୟ ଅଟୁଟ ରହିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ପୁରୁଣା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନବୀନ ରହି, ଏକତା ଓ ଅପୂର୍ବ ଚମକରେ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଥିଲେ। ମିତ୍ରମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା ଓ ବନ୍ଦନା ଦେଇଥିଲେ; ଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନିକୁ ଗୀତ ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ମାନବ ଦୂର୍ଗାମି ପିଢିରେ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ପୁରୋହିତ ଭାବେ ବସିଥିଲେ, ଦୂତ ଓ ଅଫରିଂ ଧାରକ। ଅଦିତ୍ୟ ରାଜା ଓ ମାରୁତମାନେ, ଶୁଭ ଚିତ୍ତ ଧାରଣ କରି, ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଜଗତକୁ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଚମକଦାର, ମାନବ ପାଇଁ ଶ୍ରେୟସ୍ ଚାହେ, ଶକ୍ତି ଓ ଅମୃତ ନିମିତ୍ତରେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ମହାନ ବନ୍ଦନା ଦେଇ ମାନବ ଦିନଟିରେ ଦାନରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବେ; ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସହାଯୋଗରେ, ଶ୍ରେୟସ୍ ଚାହିବା ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ବିପଦ ଓ ଶତ୍ରୁ ପରିଜୟ କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ତୁମର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କର; ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଜିତିବାକୁ ଚାହିଁ। ଜାତବେଦାସ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ବିର ଧନ ଦିଅ; ଜ୍ଞାନୀ, ଦୈତ୍ୟ ନିଧନ କର। ଦୁଃଖ ଓ ଅପଶକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ଜାତବେଦାସ ଅଗ୍ନି ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ପ୍ରାର୍ଥନା ଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁଠି ଦୂରରୁ କୌଣସି ମାନବ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହେ, ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ସେଉଁଠି ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଦେବତା ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଜିଭାରେ ଏମିତି ଅପକାରୀ ମାନବକୁ ଦୂର କର। ବ୍ୟାପକ ରକ୍ଷା ଦିଅ, ଅଗ୍ନି, ଭରଦ୍ୱାଜ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ଆଣିଦିଅ। ଅଗ୍ନି, ଧନ ଦାତା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦଳିଦେଇଛନ୍ତି, ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଓ ଉପାସିତ ହେବାବେଳେ ଚମକିଅଛନ୍ତି। ମାତୃ ଗର୍ଭରେ, ପିତାଙ୍କ ପିତା, ଅଗ୍ନି ଅଟୁଟ ଚମକରେ ସତ୍ୟର ଉତ୍ସରେ ବସିଥିଲେ। ଜାତବେଦାସ ଅଗ୍ନି, ଅନେକ ସନ୍ତାନ ଦେଇଥିବା ପ୍ରାର୍ଥନା ଆଣିଦିଅ; ଆକାଶରେ ତୁମେ ଚମକିଅଛ। ତୁମର ଚମକଦାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରୂପ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ଗୀତ ଓ ବନ୍ଦନା ପଠାଇଛୁ। ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମର ଆଶ୍ରୟକୁ ଆସିଛୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଛାୟା ପରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରୂପଧାରୀ ଅଗ୍ନି। ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ପରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶଙ୍ଗ ଧାରଣ କରି, ଦୁର୍ଗମ ଦୁର୍ଗ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ଶିଶୁ ପରି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି କୁଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ହାତରେ ନେଇନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମିକ ଅଗ୍ନି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଦେବତାଙ୍କ ଉପକୃତି ପାଇଁ ଦେବତାକୁ ଆଣିଦିଅ; ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ଆସନରେ ବସାଅ। ନବଜାତ ଜାତବେଦାସ ଅଗ୍ନି, ପ୍ରିୟ ଅତିଥି, ଗୃହସ୍ଥ ପରି ଅନୁକୂଳ ଆତିଥ୍ୟ ଦିଅ। ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଗୋଡ଼େ ଘୋଡ଼ା ବାନ୍ଧ; ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ାମାନେ ତୁମର ଅଫରିଂ ଶୀଘ୍ର ଉଠାଇ ନେଇଯିବେ। ଅଗ୍ନି, ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ସୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ଆଣିଦିଅ। ଭାରତମାନେ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଉଦୟ ହେଉ, ଅସଫଳ ଚମକିବା ଆଲୋକରେ; ଅଟୁଟ ଚମକରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ଦେବତା, ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଅଗ୍ନିକୁ ଅଫରିଂ ଦେଇ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହୋତାର ଭାବେ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶରେ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଉପରି ହାତ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ— ସେମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ହୃଦୟର ନିର୍ମିତ ଗୀତ ଓ ଅଫରିଂ ଦେଇଥିଲେ; ତୁମର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ରକ୍ଷକମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ହେଉ।