ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଭାତରେ, ବେଦୀ ଉପରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ହୋତାରଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ସମସ୍ତେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ, ଏହି ଯଜ୍ଞ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶୁଭ ହେଉ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ମାରୁତମାନେ ଆମ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ରେ ବାଧା ପାଇବେ ନାହିଁ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍, ଏହି ଯଜ୍ଞ କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।” ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ହୋତାର ରୂପେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅକ୍ଷୟ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ସ୍ନିଗ୍ଧ। ତୁମର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଯଜ୍ଞ କୁ ନିଜେ ପାଳନ କର। ପ୍ରେରଣାଶୀଳ ପ୍ରାର୍ଥନା ତୁମକୁ ଡାକେ, କାରଣ ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଯୋଗ୍ୟ। ଗାୟକ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ତୁମକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରେ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ଯେତେବେଳେ ରୁଚିର କଣ୍ଠର ସୃଷ୍ଟି, ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ, ତୁମେ ଉଜ୍ୱଳ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଧାରକ ଅଗ୍ନି, ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଯଜ୍ଞ କୁ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ କର। ଲୋକେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଉତ୍ତମ ହବି ଦେଉଛନ୍ତି, ପାଞ୍ଚ ଜନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଆସନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ କୁଶାସନ ପିଛାଇ, ଘୃତପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ରୁଚି ଓ ସ୍ତୁତି ଗାଇ, ତେବେ ଭୂମିରେ ଗୃହ ନିର୍ମିତ ହୁଏ, ଯଜ୍ଞ ନିଶ୍ଚିତ ଅଟୁଟ ହୁଏ, ଯେପରି ଚକ୍ଷୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରେ। ପ୍ରାଚୀନ ହୋତାର ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସହିତ ଆମ ଉପରେ ଦୟା କର। ବଳର ପୁତ୍ର, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ, ଦୁଷ୍ଟତା ଓ ଅପମଙ୍ଗଳ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କର। ଘର ମଧ୍ୟରେ, ଯଜ୍ଞ କୁଶାସନ ଉପରେ ଅଗ୍ନି, ହୋତାର ଭାବେ ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନୀତିସ୍ଥିତ ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଦୂରରୁ ଆଲୋକ ପ୍ରସାର କରନ୍ତି। ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ନିବାସ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ, ସେ ରାଜା ଭଳି, ତିନି ଆସନରେ ବସି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ଭଳି ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଶକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ବଳିୟା, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟକୁ ବିଜୟ କରେ। ଅଶ୍ରମ ହିନ୍ଦାଣୀ ଭଳି ତିବ୍ର ଗତିରେ ଚାଲନ୍ତି, ଅମୃତ ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ଭିଦ ମଧ୍ୟରେ ବି ବିଦ୍ୟମାନ। ଅତଏବ, ଅଗ୍ନି, ଆମ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଘରେ ମାତ୍ର ପୂଜିତ ହୁଅ, ଅନ୍ୟ କାହାରି ସହିତ ନୁହେଁ। ଶତ୍ରୁ ଦମନ କର, ତୁମ ଇଚ୍ଛାରେ ବିଜୟୀ ହୁଅ, ପିତା ଭଳି ତୁମ ଜ୍ୱାଳାରେ ଯଜ୍ଞ କୁ ସଫଳ କର। ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ପୃଥିବୀ କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ରଶ୍ମି ଏଠାରୁ ସେଠାକୁ ଘୁଞ୍ଚିଯାଏ। କୌଶଳୀ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଅକାମ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଧାରା ଜରାପ୍ରତି ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ଦୌଡ଼ିଯାଏ, ଋଣକୁ ଦେଖି ଦାଉଡ଼ୁଥିବା ଲୋକ ଭଳି ମରୁଭୂମି ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନି ସହିତ ସଦା ବିଦ୍ୟମାନ ରୁହ, ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୁଅ। ଧନ ଦିଅ, ଅପମଙ୍ଗଳ ଦୂର କର, ଶତାୟୁ ଶକ୍ତି ସହିତ ଆମେ ବୀର ସନ୍ତାନରେ ଆନନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଚାହୁଁ। ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ତୁମଠାରୁ ମିଳେ, ଚଡ଼ି ଚଡ଼ି ଗଛରୁ ପଖୀ ଯେପରି ଉଡ଼ିଯାଏ। ଶତ୍ରୁ ସହ ସଂଘର୍ଷରେ ଧନ ଓ ଶକ୍ତି ବର୍ଷାର ଜଳ ଭଳି, ପ୍ରବାହ ଭଳି ଆସେ। ଭାଗା ଭଳି ଅଗ୍ନି ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଆଣନ୍ତି, ଅଦ୍ଭୁତ ତେଜସ୍ୱୀ ଅଗ୍ନି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ମିତ୍ର ଭଳି ଅଗ୍ନି ଧର୍ମ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ବିପୁଳ ମଙ୍ଗଳ ଦେଉଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ସତ୍ୟର ଅଧିପତି, ଶକ୍ତିରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନିମୂଳ କରନ୍ତି। ତୁମେ ଦୟାଳୁ ଅଗ୍ନି, କଞ୍ଜୁଷ ଲୋକରୁ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କର। ଯାହାକୁ ତୁମେ ଧନ ଦିଅ, ସେ ଜଳ ସନ୍ତାନ ସହ ଧନୀ ହୁଏ। ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି, ଯଜ୍ଞ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଆଶ୍ରୟ କରେ, ସେ ଧନ, ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ। ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଗୋଧନ, ସନ୍ତାନ, ଧନ ବଢ଼େ। ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ କ୍ଷମା କର। ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆମେ ସମସ୍ତ ହିମ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ, ଶତାୟୁ ସହ ବୀର ସନ୍ତାନରେ ଆନନ୍ଦ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଅଗ୍ନି, ଯେ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ, ସେ ଉଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ପୁରାତନ ଧନ ଲାଭ କରେ। ଅଗ୍ନି ଜ୍ଞାନୀ, କୌଶଳୀ, ଦୃଷ୍ଟା, ଯଜ୍ଞରେ ହୋତାର ଭାବେ ପୂଜିତ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଧନ ଆସିଥାଏ, ଏବଂ ନିଷ୍ଠା ଦ୍ୱାରା ଅଧର୍ମୀ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଅଗ୍ନି, ଜଳ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ବିଜୟୀ, ନିଷ୍ଠୁର ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦେଖି ଭୟ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନରେ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଅଶୁଭ ଦେବତାରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଧନ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବିଜୟୀ। ମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ମିତ୍ର ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଆମ ପକ୍ଷରେ ଉତ୍ତମ କଥା କହ, ଆମେ ଦ୍ୱେଷ, ଦୁଃଖ, ଅପମଙ୍ଗଳ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଅତିଥି, ସଦା ଜାଗ୍ରତ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ନାଥ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି। ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଜନ୍ମ ଜାଣନ୍ତି, ପବିତ୍ର, ନିଶ୍ଚିତ ଆସନ ଉପରେ ହବି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଭୃଗୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହ ଭଳି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କଲେ, ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ, ସିଧା ଜ୍ୱାଳାରେ ଦିନେ ଦିନେ ବଢ଼ିଲେ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଅପରାଜିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଭୃଗୁମାନେଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ। ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ଉଜ୍ୱଳ ଅତିଥି, ଜ୍ୟୋତିର ନାଥ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ହୋତାର, ଯଜ୍ଞରେ ଦକ୍ଷ। ତିନି ଦିଗରେ ତାଙ୍କ ତେଜ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ଉଷା ଭଳି ଚିରଯୁବକ ଅଗ୍ନି କଦାଚିତ୍ କ୍ଷୀଣ ହୁଏ ନାହିଁ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କର, ଅମୃତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଡାକ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଲାଭ କର। ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନି, ପବିତ୍ର, ଉଜ୍ୱଳ, ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ବରୁ ଅଡ଼ିକି ରହନ୍ତି, ଦାନଶୀଳ, ଅବିନିତ, ଦୃଷ୍ଟା, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଥିବା ଜନ୍ମଜ୍ଞାନୀ ପ୍ରେଷ୍ୟ କୁ ଆମେ ଚାହୁଁ। ଅଗ୍ନି, ଅମୃତ ଦୂତ, ଯୁଗେ ଯୁଗେ ହବି ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ବସିଛନ୍ତି, ଦେବ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ନାଥ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ବିଦ୍ୟମାନ।