ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଋଷିମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ଶ୍ୟାୱାଶ୍ୱଙ୍କ ପ୍ରଶଂସିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିନତି କରାଗଲା—"ହେ ଦୟାଳୁ, ଆମକୁ ସନତ୍ଶାଶ୍ୱଙ୍କର ସମୃଦ୍ଧି, ଗୋଧନ, ଏବଂ ଶତଗୁଣ ଧନ ଦିଅ।" ଏଠି ଏକ ଦେବୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠି କୁହାଯାଇଛି, "ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଅନାସ୍ଥାବାନ୍ ଓ ଅନାଦର କରୁଥିବାଙ୍କୁ ଭଜନ କରୁନାହାଁ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ପୁରୁଷଠାରୁ ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଅଧିକ ଚାହିଁଥିବା ହୁଅ।" ସେ ଦେବୀ ଚତୁର, ତୃଷ୍ଣାର୍ତ୍ଥ ଓ ଆଶାମୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରେ, ତାଙ୍କର ମନ ସଦା ଦିବ୍ୟତାରେ ଲାଗିଥାଏ। ଏହିଠାରେ ଏକ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷ ଦେଖାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଅପ୍ରଶଂସିତ ଲୋକ କହେ, "ମୁଁ ପୁରୁଷ," କିନ୍ତୁ ସେ ପାଣି, ଅର୍ଥାତ୍ ଶତ୍ରୁ, ଏବଂ ସଦା ଏକେ ରହିଥାଏ। ଏଠି ଏକ ଯୁବତୀ ଏହି ଋଷିଙ୍କୁ ଆସିନଥିଲେ, ମାର୍ଗ ଶ୍ୟାୱାଙ୍କ ପାଖକୁ ମୁହଁ ଦେଇଥିଲା, ଏବଂ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ଦେବତାମାନେ ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷିଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଥିଲେ। ଯିଏ ମୋତେ ଏକ ସଂଖ୍ୟାର ଗାଁ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଦଶଗୁଣ ଦେଇଥିବା ପରି ଅନୁଭବ ହୁଏ, ସେ ତାଙ୍କର ମହାନତାରେ ସମୁଦ୍ର ପାର୍ ହେବା ପରି। ଏଠି ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଚାଳିନେଇଥାଏ, ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ମଧୁ ପାନ କରିଥାଏ, ସେମାନେ ଏଠି ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି। ଯାହାପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କର ରଥରେ ସୁନ୍ଦରତାରେ ଅଭିଭାଷିତ, ଆକାଶରେ ସୁନା ମାନେ ଦିପ୍ତିମାନ। ମାରୁତମାନେ ତରୁଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥରେ ଅପରାଜିତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ। କିଏ ଜାଣେ, ସେମାନଙ୍କର ଚେତନା କେଉଁଠି ଆନନ୍ଦ କରେ, ସେମାନେ ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ଦୋଷରହିତ? ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦେବତାମାନେ, ଏପରି ଜ୍ଞାନରେ ମାନବମାନେକୁ ସଠିକ୍ ମାର୍ଗରେ ନେଇଯାଅ, ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣ। ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ, ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ଧନ ଆମକୁ ଦିଅ, ଯାହା ଆମ ସମ୍ନାଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ମୋର ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ଚାଳକର ପରି ଦାର୍ଭ୍ୟ, ଉର୍ମ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯାଅ, ହେ ଦେବୀ। ଏବଂ ହେ ଅଦିତି, ସୋମ ଚାପିବା ବେଳେ, ରଥ ଦୌଡ଼ରେ, ମୋ ସଙ୍କଳ୍ପକୁ ପୂରଣ କର, କାରଣ ମୋର ଆଶା ଅବିଚଳିତ। ଏଠି ଏକ ଦାନଶୀଳ ଚାଳକ, ପର୍ବତ ଶୟନ ମଧ୍ୟରେ, ସମୃଦ୍ଧ ଚରାଗାହରେ ବସିଛନ୍ତି। ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ଲୁଚାଯାଇଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ମୁକ୍ତ, ସେଠି ଦଶ ଶତକ ଏକାଠି ଦେଖାଯାଇଥିଲା, ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି ସେଠି ଦେବମାନେ ସବୁଠାରୁ ଦୀପ୍ତିମାନ। ହେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ଏହି ହେଉଛି ତୁମର ମହାନତା; ଦିନରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନମାନେ ଏହାକୁ ଉତ୍କ୍ରାନ୍ତ କରିଛନ୍ତି; ତୁମେ ତୁମର ନଦୀର ସମସ୍ତ ଗାଁକୁ ବଢ଼ାଉଛ; ଏବଂ ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ଅକ୍ଷ ଘୁଞ୍ଚିଥାଏ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ତୁମେ ତୁମର ମହାନତାରେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରିଛ; ତୁମେ ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଗାଁକୁ ବଢ଼ାଉଛ, ବର୍ଷା ପଠାଉଛ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଦିଅଛ। ତୁମର ଭଲ ଯୁକ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଶୀଘ୍ର ଚାଳି ଆସନ୍ତୁ, ଘୀର ନଦୀ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଆକାଶରୁ ନଦୀ ତୁମକୁ ଅଭିମୁଖ କରି ବହୁଛି। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅବିନାଶୀ ଜ୍ଞାନ ପଛରେ ଚାଲି, ଯଜ୍ଞବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଏବଂ ଦ୍ରଢ଼ କୌଶଳ ଧାରଣ କରି, ମିତ୍ର-ବରୁଣ ଓ ଇଳା ସହିତ ଗଭୀରତାରେ ବସିଛନ୍ତି। କ୍ରୂରତା ବିନା, ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ କୌଶଳରେ, ମିତ୍ର-ବରୁଣ ଓ ଇଳା ସହିତ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ରାଜାମାନେ ଅପରାଜିତ ଶକ୍ତିରେ ହଜାର ସ୍ତମ୍ଭର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏଠି ସୁନା ନଳ ଓ ସ୍ତମ୍ଭ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦେବ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରେରିତ ରଥ ପରି; ଭଲ ଖେତରେ, ଚିହ୍ନିତ ଓ ସମୃଦ୍ଧ, ଆମେ ତୁମର କୃପାର ମଧୁ ଅର୍ଜନ କରିପାରିବା। ଉଷାର ଦୀପ୍ତିରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ସୁନା ଆକୃତି ଓ ସ୍ତମ୍ଭ ଉଦ୍ୟତ; ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଗଭୀରତାରୁ ଉଠି, ଅଦିତି ଓ ଦିତିକୁ ଦେଖନ୍ତି। ତୁମର ସବୁଠାରୁ ବିଶାଳ, ଅକ୍ଷୟ, ଦାନଶୀଳ ରକ୍ଷାଦ୍ୱାରା, ହେ ଜଗତର ରକ୍ଷକମାନେ, ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର, ଯେଉଁଠି ଆମେ ଉନ୍ନତ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ହେବାକୁ ପାରିବା। ସତ୍ୟର ରକ୍ଷକ ଭାବେ, ତୁମେ ତୁମର ରଥରେ ବସି, ଉଚ୍ଚ ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ନ୍ୟାୟ ରକ୍ଷା କର; ଯାହାକୁ ତୁମେ ଏଠି କୃପା କର, ସେଉଁଠି ଆକାଶରୁ ମଧୁର ବର୍ଷା ପଡ଼େ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ସ୍ୱାମୀ, ସଭାରେ ଜ୍ଞାନରେ ଦୀପ୍ତିମାନ; ଆମେ ତୁମର ବର୍ଷା, ଦାନ, ଅମୃତତ୍ୱ ଚାହୁଁଛୁ—ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଦ୍ୱାରା ଦିଗବିଦିଗ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠେ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ସ୍ୱାମୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀର ନାୟକ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀ; ଚମତ୍କାର ମେଘ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଧ୍ୱନି କର, ଅସୁର ଶକ୍ତିରେ ଆକାଶକୁ ବର୍ଷା କର। ତୁମର ଶକ୍ତି ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ନିଶ୍ଚିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଚାଲିଥାଏ; ତୁମେ ମେଘ ଓ ବର୍ଷାରେ ତାଙ୍କୁ ଆବୃତ କର, ପର୍ଜନ୍ୟର ମଧୁ ଫୁଆରା ଝରିଥାଏ। ମାରୁତମାନେ ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥକୁ ଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧର ନାୟକ ପରି, ମିତ୍ର-ବରୁଣ; ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆକାଶରେ ଚଳିଥାଏ, ସ୍ୱାମୀମାନେ ଆକାଶରୁ ବର୍ଷା କର, ଏହାର ସମୃଦ୍ଧି ଦୁହନ କରନ୍ତି। ପର୍ଜନ୍ୟ ଗୁଞ୍ଜାମୟ ଦୀପ୍ତିମାନ ଧ୍ୱନି କର, ମିତ୍ର-ବରୁଣ; ମାରୁତମାନେ ତୁମର ଚମତ୍କାର ଶକ୍ତିରେ ମେଘରେ ବସି, ନିର୍ମଳ ଲାଲ୍ ଆକାଶରେ ବର୍ଷା କରନ୍ତି। ବିବେକରେ, ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ତୁମେ ନିୟମ ରକ୍ଷା କର, ଅସୁର ଶକ୍ତିରେ ରିତିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର; ସତ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉପରେ ତୁମେ ଶାସନ କର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚମତ୍କାର ରଥକୁ ଆକାଶରେ ରଖ। ସ୍ତୁତିରେ ଆମେ ବରୁଣ ଓ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁର ଆଲିଙ୍ଗନରେ ବସିଥିବା ଲୋକମାନେ ପରି, ଆଲୋକ ଚାହୁଁଛୁ। ସେଇ ବାହୁ, ଜ୍ଞାନରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସାର ଯୋଗ୍ୟ ହେଉ, କାରଣ ତୁମର କୃପା ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ଚାହୁଁଥାନ୍ତି। ମୁଁ ଏବେ ମିତ୍ରଙ୍କ ପଥ ଅର୍ଜନ କରିପାରି, ତାଙ୍କର ମାର୍ଗରେ ଚାଲିପାରି; ଏହି ପ୍ରିୟ, ଅହିଂସକ ରକ୍ଷାର ଆଶ୍ରୟରେ ଆମେ ସମେତ ରୁହିପାରିବା। ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ, ଏଠି ଏକ ଉଚିତ ସ୍ତୁତି ରଖିପାରି; କାରଣ ତୁମ ଗୃହରେ ଦାନଶୀଳ ଓ ଗାୟକମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।