ମାରୁତମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଶବ୍ଦ ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଯେ, ବଡ ଉତ୍ତୁଙ୍ଗ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଗର୍ଜନରେ କମ୍ପିଯାଏ, ଆକାଶର ଶିଖର ମଧ୍ୟ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଏ। ମାରୁତମାନେ ତାଙ୍କର ବଣ୍ଡା ଦେଇ ଖେଳ କରିବାବେଳେ, ଜଳ ଭଳି ଏକତାରେ ଏକାଠି ହୋଇ ତେଜରେ ଆଗେଇଯାନ୍ତି। ସୁନ୍ଦର ହେଇ, ସୁନାରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଶରୀର ଆଛାଦିତ କରି, ଚମତ୍କାର ରଥରେ ବସି, ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ ଏକାଠି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଛନ୍ତି। ମାରୁତମାନେ କେହି ପୁରୁଣା କିମ୍ବା କେହି ନୂତନ ନୁହେଁ, ସମସ୍ତେ ଭାଇ ଭାଇ ହୋଇ ସାଉଭାଗ୍ୟ ଲାଗି ଏକାଠି ଉନ୍ନତି କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଯୁବକ ପିତା ରୁଦ୍ର ଓ ପୋଷଣାମୂଳକ ମାତା ପ୍ରିସ୍ନି ମାରୁତମାନେ ପାଇଁ ସୁନ୍ଦର ଦିନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ମାରୁତମାନେ, ଆକାଶର ଉଚ୍ଚତମ, ମଧ୍ୟମ କିମ୍ବା ନିମ୍ନତମ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେସବୁ ତୁମ୍ଭେ ଅଧିକାର କରିଛ, ରୁଦ୍ରମାନେ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି, ଯଦି ଆମେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଛୁ, ତାହାର ଜ୍ଞାନ ଆମେ ପାଇପାରିବା। ଯେବେ ଅଗ୍ନି ଓ ମାରୁତମାନେ ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରୁ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଆସନ୍ତି, ସେହି ଆନନ୍ଦମୟ, ଦାନଶୀଳ ଏବଂ ଉଦାର ଦେବତାମାନେ ଅର୍ପଣ କରିଥିବା ପ୍ରାର୍ଥକୁ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ମାରୁତମାନେ ସହିତ, ଚମକୁଥିବା ଦଳରେ, ସୋମ ରସ ପାନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଶୁଭ୍ର, ଅବିନାଶୀ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଅଗ୍ନି ଶିଖା ସହିତ ଆକାଶରୁ ଚିହ୍ନ ନେଇ ଆସନ୍ତି। ଏହି ମାରୁତମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ? ସେମାନେ ଦୂରରୁ ଏକାଏକି ଆସିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା କେଉଁଠି? ତାଙ୍କର ରଶି କେଉଁଠି? କିପରି ତାଙ୍କମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ? କିଏ ତାଙ୍କ ପଛରେ ସାଥୀ ହୋଇ ବସିଛି? ତାଙ୍କର ପଛରେ ଚାଳନା ଦେଇଥିବା ଗୋଡ଼ା ଅଛି, ତାଙ୍କର ଜଘା ଖୋଲା, ପିତା ମାନେ ପୁଅ ପାଇଁ କରିଥିବା ଭଳି। ଏହି ଯୁବକ ଶୂରମାନେ, ଉତ୍ତମ କୁଳର, ଅଗ୍ନିରେ ଦୀପ୍ତିତ ହୋଇ, ଆଗେଇଯାନ୍ତି। ତୁମେ ଆମକୁ ସନତ୍ଶାଶ୍ୱ ର ଧନ, ଗୋବା, ଏବଂ ଶତଗୁଣ ଧନ ଦିଅ, ଯେଉଁ ସ୍ୟାଵାଶ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଛି, ଦାନଶୀଳ ହାତ ଥିବା ତୁମେ। ଏବଂ ଏକ ନାରୀ, ଅଧର୍ମୀ ଓ ଅସମ୍ମାନିତ ଲୋକଙ୍କୁ ନ ଭଜିଲେ, ପୁରୁଷ ଠାରୁ ଅଧିକ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୋଇଯାନ୍ତି। ସେ ସୁଚିତ୍ର, ତରସା, ଆକାଂକ୍ଷିତ ଲୋକଙ୍କୁ ଚିନିପାରି, ତାଙ୍କର ମନ ଦିବ୍ୟତାରେ ଲଗାଇ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଅପ୍ରଶଂସିତ ଲୋକ କହେ, "ମୁଁ ପୁରୁଷ", ସେ ପାଣି, ଶତ୍ରୁ, ସଦା ଏକେ। ଯୁବତୀ ଆଗକୁ ଆସିନାହିଁ; ମାର୍ଗ ସ୍ୟାଵା ଦିଗରେ ଘୁଡ଼ିଯାଇଛି, ଲାଲ ଦଳ ଦୀର୍ଘକାଳରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷିକୁ ବାଛିଛି। ଯିଏ ମୋତେ ଶତ ଗୋବା ଦେଇଛି, ଦଶଗୁଣ ଦେଇଥିବା ଭଳି, ସେ ତାଙ୍କର ମହିମାରେ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଭଳି। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଦେବୀକୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣିଛନ୍ତି, ଉତ୍କଳନୀୟ ମଦ ରସ ପାନ କରି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ପାଇଁ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କର ରଥରେ ସୁନା ଭଳି ଚମକୁଥାଏ। ମାରୁତମାନେ ଯୁବକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥରେ, ଅପରାଜିତ, ଚମକୁଥିବା, ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। କିଏ ଜାଣିଛି ତାଙ୍କର ଚାଲିଥିବା ଦଳ କେଉଁଠି ଆନନ୍ଦ କରେ, ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିତ, ଅପିଡ଼ା? ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀ, ମାନବକୁ ସଠିକ୍ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଉଛ, ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣିଥାଉ। ଆମକୁ ଅପେକ୍ଷିତ ଧନ ଦେଉ, ଚମକୁଥିବା, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ। ମୋ ପ୍ରଶଂସାକୁ ଚାରିଅଁ, ଦେବୀ, ରଥଚାଳକ ଭଳି, ଦାର୍ଭ୍ୟ, ଉର୍ମ୍ୟର ପୁଅ ନିକଟକୁ। ଏବଂ ଦେବୀ ଅଦିତି, ସୋମ ଚାପିବାବେଳେ, ରଥ ଦୌଡ଼ାଇବାବେଳେ, ମୋତେ କଥା କହ, ମୋ ଆକାଂକ୍ଷା ମୋଠାରୁ ଯାଏନାହିଁ। ଏଠି ରଥଚାଳକ, ଉଦାର ଲୋକ, ପ୍ରଚୁର ମେଦିନୀରେ, ପାହାଡ଼ରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଅଛନ୍ତି। ସତ୍ୟରେ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ଲୁଚିଛି, ତୁମର ଦୃଢ଼ ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟର ଘୋଡ଼ା ମୁକ୍ତି ପାଉଛି; ଦଶ ଶତ ଏକାଠି ରହିଛି, ମୁଁ ଦେଖିଲି ସେଠି, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠୁ ଚମତ୍କାର। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ଏହି ତୁମର ମହିମା; ଦିନରେ ଦଣ୍ଡିଥିବା ଲୋକ ଏହାକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରିଛନ୍ତି; ତୁମେ ତୁମର ନଦୀର ଗୋବା ଉନ୍ନତ କରିଥାଅ, ଏକ ଅକ୍ଷ ତୁମ ପାଇଁ ଘୂରୁଛି। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ତୁମେ ମହିମାରେ ରାଜା, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରିଛ; ତୁମେ ଉଦ୍ଭିଦ ଉନ୍ନତ କରିଛ, ଗୋବା ବଢ଼ାଇଛ, ବର୍ଷା ଦେଉଛ, ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଦେଉଛ। ତୁମର ଭଲ ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଘୋଡ଼ା ରଥକୁ ଆଣନ୍ତୁ, ଚମକୁଥିବା ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ରଥକୁ ଆଣନ୍ତୁ; ଘୀର ନଳ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଆକାଶରୁ ନଦୀ ତୁମ୍ଭେ ପାଇଁ ବହିଛି। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଭିଘାତ ଜ୍ଞାନକୁ ଅନୁସରି, ଯଜ୍ଞ ଶବ୍ଦରେ ରକ୍ଷିତ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ଦୃଢ଼ ଦକ୍ଷତା ଧରି, ତୁମେ ଗଭୀରରେ ଇଲା ସହିତ ବସିଛ। ନିର୍ଦୟତା ନାହିଁ, ଉଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ହାତ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ଇଲା ସହିତ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର, ରାଜା ଭଳି, ଅପରାଜିତ ଶକ୍ତିରେ, ହଜାର ଖମ୍ବା ନୀତିକୁ ଉପରେ ଧାରଣ କରିଛ। ସୁନା ନଳ ଓ ଖମ୍ବା ଚମକୁଛି, ଦେବୀ ଘୋଡ଼ା ଦେଇ ରଥ ଦୌଡ଼ାଇଛି; ଭଲ ମେଦିନୀରେ, ଚିହ୍ନିତ ଓ ଫଳଦାୟି, ଆମେ ତୁମର ମଧୁ ଦୟା ପାଇପାରିବା। ପ୍ରଭାତର ଚମକରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ସୁନା ଆକାର ଓ ଖମ୍ବା ଉତ୍ତୋଳିତ; ବରୁଣ ଓ ମିତ୍ର ଗଭୀରରୁ ଉପରକୁ ଆସି, ଅଦିତି ଓ ଦିତିକୁ ଦେଖନ୍ତି। ତୁମର ବିଶାଳ, ଅବିନାଶୀ, ଉଦାର ରକ୍ଷା ଦେଇ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଯେଉଁ ଚେଷ୍ଟାରେ ଆମେ ଜୀବନ ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରିବା। ସତ୍ୟର ରକ୍ଷକ ଭଳି, ତୁମେ ରଥରେ ଦିଆଁ, ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ ନୀତିକୁ ଧାରଣ କର; ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ଯେଉଁ ଲୋକକୁ ତୁମେ ଏଠାରେ ଦୟା କର, ତାଙ୍କପାଇଁ ଆକାଶରୁ ମଧୁ ଭର୍ଷା ପଡ଼େ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଶାସକ ରାଜା, ଅସେମ୍ବଲିରେ ଚମକୁଥିବା ଜ୍ଞାନରେ; ଆମେ ତୁମର ବର୍ଷା, ଦୟା, ଅମୃତତ୍ୱ ଚାହୁଁ—ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଚଳିଛି। ଶାସକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୃଷଭ ଭଳି ଦେବତା, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀ; ଚମତ୍କାର ମେଘରେ ତୁମର ଶବ୍ଦ, ଆକାଶରେ ବର୍ଷା ପଡ଼ାଇଛ, ଅସୁର ଶକ୍ତିରେ।