ଏକ ଦିନ ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ଏକଠା ହୋଇ, ମହାନ ଜ୍ଞାନୀ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୃହକୁ ଆଣିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ସେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଉଚିତ ସ୍ଥାନରେ ବସାଇଲେ, ଯିଏ ସୁନାର ଆଭା ଓ ଅଗ୍ନିର ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଯାହାକୁ ସେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜନ କରନ୍ତି। ଧର୍ଣ୍ଣସି ନାମକ ବୃହସ୍ପତି ମହାକାଶ ଭରି ସ୍ୱର କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ହୁମ୍କାର କରି ଆସନ୍ତି। ସେ ଆଲୋକରେ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଉଦ୍ଭିଦମାନେକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ଅଚ୍ୟୁତ, ତିନି ଶିଖର ଶଙ୍ଖ ଥିବା ବୃଷଭ, ପ୍ରାଣଦାତା ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ। ମାତୃ ଦ୍ୱାର ପାଖରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୀପ୍ତିମୟ ଲୋକରେ, ଦେବମାନେ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ଧନ୍ୟ ହୋଇ ଆସିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସମ୍ମାନିତ, ଯେପରି ଘରେ ମାଆ ତାଙ୍କ ଶିଶୁମାନେକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଚିନ୍ତାରେ ଏକତା ଆଣନ୍ତି। ଦେବତା, ଦେବତାସ୍ୱରୂପ, ଆମ ପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ ହେଉନ୍ତୁ, ମାତୃଭୂମି ଆମକୁ କେବେ ଅପମାନରେ ନ ରଖନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନେ, ଆମେ ତୁମ ଅପାର ବିଶାଳତାରେ ବିଘ୍ନ ବିନା ବସିପାରିବା ଦୟା କରନ୍ତୁ। ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କ ନୂତନ କୃପାରେ, ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ, ଧନ-ଧାନ୍ୟ, ବୀରପୁରୁଷ ଓ ଅମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶୀର୍ବାଦ ଆଣନ୍ତୁ। ସେ ପୁରାତନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା, ପ୍ରଥମଜନ୍ମା, ଆସନସ୍ଥ, ଆଲୋକବିଦ୍, ସରଳ ଉପଲବ୍ଧ, ଦାତା, ବିଜୟୀ, ଯାହାକୁ ଗୀତରେ ପୋଷିଥିଲେ, ସେ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି। ଉପର ଲୋକର ସୁନ୍ଦରମାନେ ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ପାଇଁ ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି। ସେ ଏକ ଭଲ ରକ୍ଷକ, ଅକ୍ଷତ, ଜ୍ଞାନୀ; ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ତାଙ୍କର ନାମ ହେଉଛି ସତ୍ୟ। ଅର୍ପଣ ଦ୍ରୁତ, ସତ୍ୟ, ଅକ୍ଷତ ଗତିଶୀଳ, ପୂଜାରୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହକକୁ ଚାହେ। ବେଦିକାରେ ପ୍ରବାହିତ, ଯୁବ ବୃଷଭ, ଶିଶୁ, ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସଦା ଯୁବା ଭାବେ ମୁକ୍ତ ଓ ନିଶ୍ଚିତ। ଏହି ଭଲ ଯୁତ ହୋଇଥିବାମାନେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ, ଧର୍ମିକ, ନମ୍ର, ସତ୍ୟବାନ ପାଇଁ ଯାନ୍ତି; ଭଲ ନେତୃତ୍ୱ, ସର୍ବଜ୍ଞାନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହାୟକ ସହିତ, ଚତୁର ଏଠି ପୂଜାସ୍ଥଳୀରେ ନାମ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ସ୍ୱର ଓ ବୃକ୍ଷମାନେ ସହିତ, ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମ, ସନ୍ତାନର ଉତ୍ସ, ଜ୍ଞାନୀ, ଶୁଭ୍ର ଧ୍ୱନିରେ; ପ୍ରବାହିତ ଝରଣାରେ ସିଧା ଗୀତରେ ତୁମେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ବୃଦ୍ଧି ପାଓ, ଏବଂ ତୁମର ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ବଞ୍ଚନ୍ତୁ। ଯେପରି ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଉଚ୍ଚାରିତ; ଛାୟା ସହିତ ତେବେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୱରିତ ଜଳରେ ରଖାଯାଏ; ଆମକୁ ବିଶାଳ ଶକ୍ତି, ଅପାର ବୀର୍ୟ, ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ସେ ପ୍ରଥମଜନ୍ମା, ଆଦିକର୍ତ୍ତା, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ଉତ୍ତମ ମନସ୍କ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଋଷି; ଗୃହର ରକ୍ଷାକାରୀ, ସମସ୍ତକୁ ପରିଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ସେ ଆମକୁ ଶରଣ ଦିଅନ୍ତୁ, ଉତ୍ତମ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରି, ଋଷି, ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ନାମ ବହନ କରନ୍ତି; ସେ ଯେଉଁଠି ରଖାଯାନ୍ତି, ଅନ୍ଧକାରରେ ସେପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି; ସେ ନିଜେ ବହନ କରନ୍ତି, ଭଲ କରନ୍ତୁ। ସର୍ବପ୍ରଥମ ମହାନ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଯେଉଁଠି ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକ ମିଳେ, ସେ ଅର୍ପଣରେ କଦାପି ବିଫଳ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଠି ହୃଦୟରେ, ଅଗ୍ନିର ଶିଖା କ୍ପମାନ, ଯେଉଁଠି ଚିନ୍ତା ସ୍ଥିତ, ପବିତ୍ର ଓ ବନ୍ଧନରେ। ସେ ଶାସନ ଓ ମନସ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ଉପାସକ ପାଇଁ କଥା କହନ୍ତି, ସଙ୍ଗୀ ଭାବେ; ବଛର ଗୀତରେ, ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରତ୍ନ, ମହାଧନ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଗରୁଡ଼, ମାତୃ, ଆନନ୍ଦ, ସମସ୍ତକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପୂଜ୍ୟ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନ୍ୟକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଚାହେ, ସେମାନେ ଶିଙ୍ଗ ଜାଣନ୍ତି, ପ୍ରବାହିତ ପାନୀୟକୁ ଆସନ୍ତି। ଚିରଦାନଶୀଳ, ଉପାସକ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନାଶ କରନ୍ତି, ଅନେକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତୁମ ସହିତ; ଦୁଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ଆସି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ସେ ଭଲ ନେତୃତ୍ୱ ସହ ଦଳକୁ ଅଂଶୀଦାର କରନ୍ତି। ଯେ ଯଜ୍ଞକାରୀକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି, ସତ୍ୟ ନାୟକ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଚଳ, ଚିନ୍ତା ଉତ୍ତେଜକ—ସେ ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗାଈ ପରି ପୋଷଣ ରସ ଝରାନ୍ତି, ଋଚା ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେ ଅଗ୍ରଗତି କରନ୍ତି ଓ କଦାପି ଶୁଏ ନାହିଁ। ଯିଏ ଜାଗି ରହନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଋଚାମାନେ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ସାମଗାନ ଯାଏ; ସୋମ କହନ୍ତି: "ମୁଁ ତୁମର ମିତ୍ର, ତୁମ ସହିତ ବସୁଛି।" ଅଗ୍ନି ଜାଗି ରହନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ ଋଚାମାନେ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ଜାଗି ରହନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ ସାମଗାନ ଯାଏ; ଅଗ୍ନି ଜାଗି ରହନ୍ତି—ସୋମ କହନ୍ତି: "ମୁଁ ତୁମର ମିତ୍ର, ତୁମ ସହିତ ବସୁଛି।" ତୁମେ ଆକାଶକୁ ଜାଣିଛ, ଉଷାର କିରଣରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ତୁମେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ତୁମ କିରଣରେ ଚାଲିଦେଉଛ। ଉଚ୍ଚ ଦିଗନ୍ତରୁ ଦେବତା, ତୁମେ ବାଧାକୁ ଖୋଲିଦେଉଛ, ମାନବ ଅବରୋଧକୁ ଦୂର କରିଦେଉଛ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଗୋମାତା ପରି, ମାର୍ଗ ଜାଣି, ଆଲୋକ ପ୍ରସାରଣ କରନ୍ତି ଓ ଅନ୍ଧକାର ହଟାନ୍ତି; ନଦୀମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଗର୍ଜନ କରି ବହେ; ଦୃଢ଼ ଆକାଶ ଭଲ ଥିଆ ଥିବା ଖୁଟି ପରି ଅଟୁଟ ଅଛି। ଏହି ଋଚା ପାଇଁ, ପାହାଡ଼ର ଗର୍ଭ, ମହାନମାନେଙ୍କ ପୁରୁଣିଆ ଜନ୍ମ ପାଇଁ, ପାହାଡ଼ ଖୋଲିଯାଏ, ଦିବି ନିଷ୍ପାଦନ କରେ, ଡାକି, ପୃଥିବୀକୁ ଗଞ୍ଜାଇଦେଉଛନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତି ବୋଲି, ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଶ୍ଲୋକରେ ଡାକୁଛୁ; ଜ୍ଞାନୀ, ଯଜ୍ଞ କୌଶଳୀ, ମାରୁତଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରନ୍ତି। ଆଜି ଆମେ ଜ୍ଞାନୀ ହେଉ; ସମସ୍ତ ଅପବିତ୍ରତାକୁ ଦୂର କରି, ମହାନତା ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା; ଘୃଣାକୁ ଦୂରେ ହଟାଇବା, ତାହାକୁ ଦହିଦେବା, ଏବଂ ଯଜ୍ଞକାରୀ ପାଖକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିବା। ମିତ୍ରମାନେ, ଆମେ ସେଇ ଚିନ୍ତା ତିଆରି କରିବା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମ ମାଆ ଗାଈର ଗୋଶାଳା ଖୋଜିଥିଲେ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମନୁ ବିବିଧବର୍ଣ୍ଣୀକୁ ଜୟ କରିଥିଲେ, ବଣିକ ଗୁପ୍ତ ଧନ ଖୋଜିଥିଲେ।