ଏକ ସମୟର କଥା, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଦାନବ ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ କରିଦେଲେ। ସମସ୍ତେ ଏହି ଅନ୍ଧକାରକୁ ଧରିପାରିଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମହାର୍ଷି ଅତ୍ରି ଏହି ଅନ୍ଧକାରକୁ ଖୋଜିପାଇଲେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୁନଃ ପ୍ରକାଶ ଦେଲେ। ତାପରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—କିଏ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗର ମହାନତା ବା ପୃଥିବୀର ଶକ୍ତିରୁ, କିମ୍ବା ସତ୍ୟର ଆସନରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ? ସେମାନେ ଅପେକ୍ଷା କଲେ ଯେ, ଯେପରି ଏକ ଗୋପାଳ ଗୋ ଓ ଅଶ୍ୱମାନେକୁ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରେ, ସେହିପରି ମିତ୍ର-ବରୁଣ ମାନେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ସମସ୍ତେ ଇଚ୍ଛା କଲେ ଯେ, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଆର୍ୟମାନ୍, ଇନ୍ଦ୍ର, ରିଭୁ, ମାରୁତ ଓ ଯେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁ ଦୟାଳୁ ଭାବେ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ। ଏହିପରି, ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ଡାକାଯାଇଲା ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ, ଚକ୍ରର ଉପଜୀବନ ଓ ବାୟୁ ଶକ୍ତି ପାଇଁ। ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ଉତ୍ତମ ସ୍ତୁତି ଦିଆଯାଇଲା, ଯେପରି ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଉପହାର ଆଣାଯାଏ। ଦିବ୍ୟ କାଣ୍ବ, ପୂରୋହିତ ତୃଥ, ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ପୁଷଣ ଓ ଭାଗା, ସମସ୍ତ ଦାତା, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱମାନେ ପରି ଆସିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଶ୍ୱ-ଯୁକ୍ତ ଧନ ଆଣିଦିଅ, ମନ ଧନ ପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ ଖୋଜୁ। ଉଶିଜଙ୍କ ଶୁଭ ହୋତା ଓ ମାରୁତ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଠାରେ ସଦା ବିଦ୍ୟମାନ। ବାୟୁଙ୍କୁ ରଥରେ ଯୋକ୍ତ କରି ଡାକ, ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ ଦାତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର। ସତ୍ୟପଥୀ, ଦାନଶୀଳ ଜନନୀମାନେ ଏଠାରେ ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଆମ ପାଇଁ ଦେଉଛନ୍ତି। ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା ସହିତ ଆସିଲି, ଏମିତି ସ୍ତୁତି ଯାହା ଯୁବ ଆକାଶକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଗ୍ରତ କରେ। ଉଷା ଓ ରାତି, ସବୁ ଜାଣି, ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ଆଣନ୍ତି। ମୁଁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା ଦେବତାମାନେ, ପୁରୁଷର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଗାଉଛି। ଧିଷଣା, ବୃକ୍ଷ ଓ ଔଷଧି ଭକ୍ତିସହିତ ଧନ ଆଶା କରନ୍ତି। ପାହାଡ଼ମାନେ ଆମ ପାଳକ ହେଉନ୍ତୁ, ବସୁମାନେ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରତାପୀ। ଦାତା ଏବଂ ଆପ୍ତ୍ୟମାନେ ଆମ ସ୍ତୁତି ବଢ଼ାନ୍ତୁ, ଉତ୍ତମ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ତୁମେ ପୃଥିବୀର ବୀଜକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ। ତୃଥ, ଜଳର ସନ୍ତାନ, ବହୁ ସମ୍ପଦ ଆଣନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଶ୍ଲୋକରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ତାଳି ଜ୍ୱାଳାରେ କାଠ ଚିରିଦିଅ। କିପରି ଆମେ ମହାନ ରୁଦ୍ର, କଦ୍ର, ଭାଗାଙ୍କୁ କଥା ହେବୁ? ଜଳ ଓ ଔଷଧି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଆକାଶ, ଅରଣ୍ୟ, ପାହାଡ଼ ତାଙ୍କ ପତ୍ର ଚୁଲି ସହିତ ଆମକୁ ଢାକିଦିଅନ୍ତୁ। ପୋଷକ ଦେବତା, ପାହାଡ଼, ଶୀଘ୍ର, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ସମସ୍ତକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଜଳ, ଦୁର୍ଗ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାହାଡ଼କୁ ଘେରି ଶୁଣନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ମହାନ୍ ଦେବତାମାନେ ଆମେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ, ସେମାନେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ପକ୍ଷୀମାନେ ଅପରାହ୍ଣ ନିମିତ୍ତେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀ ଜନ୍ମର କଥା ସୁମଖଙ୍କ ପାଇଁ କହିବି। ଆକାଶ ଓ ଚମକୁଥିବା ପାହାଡ଼ ବଢ଼ନ୍ତୁ, ବିସ୍ତୃତ ନଦୀମାନେ ବଢ଼ି ଅବରୋଧ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରତି ପଦେ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ମୋ ପାଖରୁ ଦୂର ହେଉ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଳକ ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ମହାମାତା ପୃଥିବୀ, ନିର୍ବିକଳ୍ପ ହାତ ଓ ସ୍ଥିର ପଥରେ, ଜ୍ଞାନମୟ ଅନୁଗ୍ରହ ଦିଅନ୍ତୁ। କିପରି ଆମେ ଦାନଶୀଳଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହିତ ସେବା କରିବା? ମାରୁତଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା। ଆହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ ଦିଅନ୍ତୁ; ଆମ ପାଳକ ସଦା ନିକଟରେ ରହନ୍ତୁ। ଏଭଳି, ସନ୍ତାନ ଓ ଧନ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପାସିତ। ଏଠାରେ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଆମ ଦେହରେ ବସୁ, ନିରୃତି ବୃଦ୍ଧିକୁ ତ୍ରାସ ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ଦେବତାମାନେ, ତୁମ ଦୟାଳୁ ଅନୁଗ୍ରହ ଆମ ପାଖରେ ଆସୁ, ହେ ବସୁମାନେ, ଗାଈର ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳୁ। ଦୟାଳୁ ଦେବୀ ଶୁଭ ଓ ଶୀଘ୍ର ଆମ ପାଖକୁ ଭଲ ଭାଗ୍ୟ ନେଇଆସୁ। ଇଲା, ଗୋମାତା, ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ; ନଦୀମାନେ ବା ଉର୍ବଶୀ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ। ଉର୍ବଶୀ ଏବଂ ଅନେକ ଦେବୀ ଆମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦିଅନ୍ତୁ। ପୃଥିବୀ ଆମକୁ ପୁଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତୁ। ଏବେ ଆମେ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ବରୁଣଙ୍କୁ ଖୋଜିବା, ମିତ୍ର, ଭାଗା ଓ ଅଦିତିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା। ପଞ୍ଚପ୍ରକାର ପୂରୋହିତ, ଚିହ୍ନିତ ଅଶ୍ୱଜନ୍ମା, ଶୁଣନ୍ତୁ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆସୁର, ଆନନ୍ଦ ଦାତା, ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ପଥ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଦିତି ମୋର ସ୍ତୁତି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଜନନୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁଅକୁ ଚେତନା କରନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ପ୍ରିୟ ମନ୍ତ୍ର ମୁଁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ଦେଉଛି, ଯେମାନେ ଆନନ୍ଦ ଆଣନ୍ତି। ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତୋଳନ କର; ମଧୁ ଓ ଘୃତରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର। ସବିତା ଦେବତା ଆମକୁ ଇଚ୍ଛିତ ଚମକୁଥିବା ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ମନ, ଗାଈ, ଶୀଘ୍ର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଭ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ନେଇଯାଅ। ପୂଜ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆନୁଗ୍ରହରେ ଆମେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ। ଭାଗ, ସବିତା, ଧନ ଭାଗ, ବୃତ୍ର ଦଳନ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ର, ଧନ, ରିଭୁ, ପୁରଂଧୀ, ଅମର ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ମାରୁତମାନେ, ଅପରାଜିତ, ବିଜୟୀ, ସଦା ଯୁବ, ତାଙ୍କ କୃତ୍ୟକୁ ମୁଁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ପୂର୍ବ, ପରେ କିମ୍ବା କୌଣସି ନୂତନ, ତୁମ ଶକ୍ତି ସମ କେହି ନାହିଁ। ପ୍ରଥମେ ଧନଦାତା ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଡାକାଯାନ୍ତି, ଶୁଭ, ଆହ୍ୱାନ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି। ତୁମ ସାହାଯ୍ୟରେ, ବୃହସ୍ପତି, ଦାନଶୀଳ, ବୀରମାନେ ଅକ୍ଷତ ରହନ୍ତୁ। ଯିଏ ଅଶ୍ୱ, ଗାଈ, ବା ପୋଷାକ ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଧନୀ। ଯିଏ ଅନାଥ, ଧନ ଚାହେ, ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ମାତ୍ର ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସ୍ତୁତି ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଦୂରେ ଯାଉ। ଯିଏ ବିଦ୍ରୋହୀ, ବେଦବାକ୍ୟ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଯିଏ ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ଅପକାର କରେ, ମାରୁତମାନେ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦୂର କର। ଯିଏ ତୁମ ଶାନ୍ତିକୁ ଅପମାନ କରେ, ସେ ଅଧୋପତିତ ହେଉ।