ନବଗ୍ୱାମାନେ ସୋମ ରସ ପିଉଥିବା ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ; ଦଶଗ୍ୱାମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଷ୍ଟୁତିରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଅତି ଆଶା କରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋମାନ୍ୟ ଚରାଗାହର ଉପରି ଆବରଣ ଖୋଲି ଦେଇଥିଲେ। ଏ ଭାବରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନେକ କୌତୁକ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦେଖି, ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର କୃତ୍ୟ ଗଣନା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଗାମୀ କୌତୁକ କ'ଣ କରିବେ? ସେ ଏହା ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ପ୍ରକାଶ କରିବେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଜନ୍ମ ଓ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛ; ତୁମେ ଯେଉଁ କୌତୁକ ବଜ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କରିଛ, ତାହାର ସମ୍ମିଳନ କେହି କରିପାରିବେନି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଇଁ ଷ୍ଟୁତି ରଚନା ହେଉଛି; ତୁମେ ଯେଉଁ ନୂତନ କୌତୁକ କରିଛ, ତାହା ଗ୍ୟାନୀ ଜଣେ ଶିଳ୍ପୀ ଭଳି ଚାରିଟି ତିଆରି କରିଛି, ଧନ ଆଶା କରି। କେଉଁ ନାୟକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଛି, ତାଙ୍କ ବାଇ ଶକ୍ତିରେ ଚାରିଟି ଚାଲାଇଥିବା? ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦାନଶୀଳ ଘର ଉପରେ ଅନେକ ଆମନ୍ତ୍ରଣରେ ସୋମ ଆଶା କରି ଆସିଥିଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱର ଅନୁସରଣ କରି, ଧନଦାତାର ସିଂହାସନ ଆଶା କରି ଅନ୍ୟମାନେ ପଚାରିଥିଲି; ତାଙ୍କୁ ମିଳିଲା—“ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଖୋଜିଥିଲୁ, ମିଳିଛି।” ସୋମ ରସ ପିଉଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃତ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି; ଏହି କୃତ୍ୟ ଗ୍ୟାନୀ ଜାଣିଛନ୍ତି, ଅଜ୍ଞାନୀ ଶୁଣିଛନ୍ତି; ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଦଳର ନାଥ ହେଇ ଏହି କୃତ୍ୟ ଧରିଛନ୍ତି। ଜନ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ମନକୁ ଦୃଢ଼ କରି, ଅନେକର ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଏକା ଦଢ଼ି ଦେଇଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପାଥର ଭାଗି ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋମାନ୍ୟ ପଥ ଖୋଲି ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର ଦୂର ଦେଶରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ଏଠାରୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରିଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଜଳ ଓ ଦାସ୍ୟୁଙ୍କ ଜନନୀଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ। ମାରୁତମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଷ୍ଟୁତି କରି, ସୋମ ଦାନ କରିଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଚତୁର ନିକଟରେ ଲୁଚିଥିବା ମିଥ୍ୟା ସର୍ପକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ। ଜନ୍ମ ସମୟରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଶତ୍ରୁମାନେ ଖଣ୍ଡି, ଗୋମାନ୍ୟ ଆଶା କରି ଧନ ଏକତ୍ର କରିଥିଲେ; ଦାସା ନାମୁଚିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ମାନୁଙ୍କ ପାଇଁ ପଥ ଖୋଲି ଦେଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ମୋତେ ଯୋକ୍ତ କରି, ଦାସା ନାମୁଚିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ; ପାଥରକୁ ମାରୁତମାନେ ପାଇଁ ଚମକଦାର ଓ ଚଳିତ କରିଥିଲେ, ଦୁଇ ଜଗତ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଦାସା ଅସ୍ତ୍ର ନାରୀ ଭଳି କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଦୁର୍ବଳ ସେନା କିଛି କରିପାରିଲେନି। ଗୋମାନ୍ୟ ଲୁଚିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧ କରି ଦାସ୍ୟୁଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ। ଗୋମାନ୍ୟ ଛାନ୍ଦାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲାବେଳେ ସମସ୍ତେ ଏକଠା ହେଇ ମେଁ ଦେଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଶକ୍ତି କୁ ଦେଖାଇଥିଲେ। ପିତାଳ ସୋମ ଉତ୍ସାହ ଦେଲାବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଚାରିଟିରେ ଦ୍ରବ୍ୟ ପିଇ ଉପାସକଙ୍କୁ ଗୋମାନ୍ୟ ଫେରାଇ ଦେଲେ। ରୁଷମାମାନେ ଚାରି ହଜାର ଗୋମାନ୍ୟ ଦେଇ ଶୁଭ କୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଦାନଶୀଳ ଋଣ ପୂରଣ କରିଥିଲେ; ଆମେ ଏହି ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲୁ। ରୁଷମାମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ, ହଜାର ଗୋମାନ୍ୟ ସହିତ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହ ଦେଇଥିଲା, ପରିତକ୍ମ୍ୟ ଦିନର ଉଷାରେ। ଏହି ରାତି ଚମକିଉଠିଲା ଯେବେ ରୁଷମାମାନେ ରାଜା ର୍ଣମଚୟା ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ଶୀଘ୍ର ଗୋଡ଼ିଆ ଘୋଡ଼ା ଭଳି ଚାରି ହଜାର ଲାଭ କରିଥିଲେ। ରୁଷମାମାନେ ଚାରି ହଜାର ଗୋମାନ୍ୟ ଦେଲେ; ତାଙ୍କ ଗରମ ପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଆମେ ତାଙ୍କର ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଚାରିଟି ପାଇଁ ପଥ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଯେଉଁ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁ ଜିତିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଏକ ଗୋପାଳକ ଭଳି ଗୋମାନ୍ୟ ଭିତରେ ବିଭାଜନ କରିଥିଲେ, ଅପରିକ୍ଷତ ଜଣେ ପ୍ରଥମେ ଚାଲିଥିଲେ, ଜିତିବା ଆଶାରେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ପିତଳ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼, ବିଳମ୍ବ କରନି; ଆମ ପାଖରେ ଆସ। ତୁମ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଧନ ନାହିଁ; ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କୃତ୍ୟ କରିପାରିବେନି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଜନ୍ମରୁ ଶକ୍ତି ସହିତ ନିଜ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇଥିଲେ; ଗୋମାନ୍ୟ ଏନ୍କ୍ଲୋଜର ଭିତରେ ଚଳାଇଥିଲେ; ଆଲୋକରେ ଅନ୍ଧାର ଦୂର କରିଥିଲେ। ଶିଳ୍ପୀମାନେ ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ଚାରିଟି ତିଆରି କରିଥିଲେ, ତ୍ୱଷ୍ଟର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚମକଦାର ବଜ୍ର ତିଆରି କରିଥିଲେ; ପୁରୋହିତମାନେ ଷ୍ଟୁତି କରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ, ଯେଉଁ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଷ୍ଟୁତି କରନ୍ତୁ; ଅଦିତି ଏକତାରେ; ଘୋଡ଼ା ନଥିବା, ଚାରିଟି ନଥିବା ଲୋକମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚାଳରେ ଦାସ୍ୟୁଙ୍କୁ ପଛେଇଦେଲେ। ମୁଁ ତୁମ ପୁର୍ବ କୃତ୍ୟ ଓ ନୂତନ କୃତ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛି; ଦୁଇ ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରି, ଜଳ ବିଜୟ କରି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦାନ କରିଛ। ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୃତ୍ୟ, ଗ୍ୟାନୀ ଷ୍ଟୁତି କରିଛନ୍ତି; ଶତ୍ରୁ ହତ୍ୟା କରି ଏଠାରେ ତୁମ ଶକ୍ତି ମାପିଛ; ଶୁଷ୍ଣଙ୍କ ମାୟା ଦଳି, ଦାସ୍ୟୁଙ୍କୁ ଜଳରୁ ଦୂର କରି, ପ୍ରାଚୀନ ଧାରା ସ୍ଥାପନ କରିଛ। ଇନ୍ଦ୍ର ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବଶା ପାଇଁ ଜଳ ପ୍ରବାହ କରି, ଫଳଦାୟୀ କରିଥିଲେ; ଆୟୁ ଓ କୁତ୍ସାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭଳି ନେଇଯାଇଥିଲେ; ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ କୁତ୍ସା ଚାରିଟିରେ ଚଡ଼ି, ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଷ୍ଟୁତି ତାଙ୍କ କାନକୁ ପହଞ୍ଚାଇଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ନିର୍ବିକ୍ଷ ଓ ଅଲଗା ଥିବା ଲୋକମାନେ ପଛେଇ ଦେଲେ, ଅନ୍ଧାର ଦୂର କରିଲେ। ବାୟୁର ଭଲ ଯୁକ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଓ ଗ୍ୟାନୀମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପା ଚାହିଁ ଆସିଥିଲେ; ମାରୁତମାନେ ଷ୍ଟୁତିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିଟିକୁ ଏହି ପଥରେ ଘୂରିଥିଲେ; ଚକ୍ର ଏକତାରେ ଯୋଗ ହୋଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିଲେ, ଆମ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଲୋକମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ପିତାଳ ସୋମ ପିଇଥିବା ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଖୋଜିଥିଲେ; ପାଥର ଘୋଷଣା କଲା—“ବେଦୀ ପୂରଣ ହେଉ”—ପୁରୋହିତମାନେ ବୃଦ୍ଧ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଚାଲିଥିଲେ।