ମାରୁତମାନେ ଯେତେବେଳେ ଆନନ୍ଦରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ, ସେହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସୋମରସ ପାନ କରି, ବଜ୍ର ଉଠାଇ ଭୟଙ୍କର ସର୍ପକୁ ଆଘାତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଆଘାତରେ ବିଶାଳ ଜଳଧାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଥିଲା। ମାରୁତମାନେ ପ୍ରାଚାର୍ୟମାନେ ସହିତ ଏହି ସୋମରସ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ, କାରଣ ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଏହି ସର୍ପକୁ ବଧ କରି ସୋମରସ ପାନ କରିଥିଲେ। ଏହାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ଥିର କରିଦେଇଥିଲେ। ସେ ଅଭୟ ହୋଇ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଦାନବକୁ ନିଜ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବଧ କରିଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମପାନର ଅଧିକାର ଦେଇଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ହରିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିଲେ। ଏହି ଦୟାଳୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ନବତିନବଟି ଦୁର୍ଗକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ମାରୁତମାନେ ତୃଷ୍ଟୁଭ୍ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ। ମିତ୍ରତା ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ତିନିଶହ ବଢ଼ିଆ ମହିଷକୁ ଦହିଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ତିନି ସଭାରେ ସୋମପାନ କରି ଭୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦୟାଳୁ ଭଗବାନ ଅପକାର ଚାହାନ୍ତି ନାହାନ୍ତି, ସେ ତିନିଶହ ମହିଷ ଓ ତିନି ସଭାର ସୋମ ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପୁନି ପୁଜାରୀଙ୍କୁ ଡାକିଥିଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ସର୍ପକୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଉଶନା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା ନେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଆଣିଥିଲେ; ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର କୁତ୍ସା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଯାତ୍ରା କରି, ଶୁଷ୍ଣକୁ ବିନାଶ କରିଥିଲେ। କୁତ୍ସାଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚକ୍ରକୁ ଆଗକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ପଥ ଖୋଲିଥିଲେ; ନାକବିହୀନ ଦାସ୍ୟୁମାନେକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ବଧ କରି, ଦୁର୍ଭାଷୀମାନେକୁ ତାଙ୍କ ଘରୁ ଦୂର କରିଦେଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିଦାଥିନ ପାଇଁ ସ୍ତୁତିଗୀତରେ ବଢ଼ାଯାଇଥିଲେ; ଋଜିଶ୍ୱନ ତାଙ୍କୁ ମିତ୍ର କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସୋମ ରସ ପାନ କରିଥିଲେ। ନବଗ୍ବମାନେ ସୋମ ପିସି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ; ଦଶଗ୍ବମାନେ ମଧୁର ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଅବରୁଦ୍ଧ ଚରାଗାହକୁ ମଧ୍ୟ ଖୋଲିଦେଇଥିଲେ। ଏ ଦୟାଳୁ ଭଗବାନଙ୍କ କୃତ୍ୟ କିପରି କହିପାରିବି? ତୁମେ ଆଉ କେଉଁ ନୂତନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ? ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ କରିଛ, ତୁମର ଶକ୍ତିକୁ କେହି ସମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ତୁମେ କେଉଁ ନୂତନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର। ଏହିପରି ଏକ କୁଶଳ କାରିଗର ଯେପରି ରଥ ତିଆରି କରେ, ସେପରି ଧୀମାନ ମଣିଷ ଧନ ପାଇଁ ତୁମ ପାଇଁ ଷ୍ଟୋତ୍ର ତିଆରି କରିଛନ୍ତି। କିଏ ଦେଖିଛି ସେହି ବୀର, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସହଜରେ ତାଙ୍କର ବୟ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ରଥରେ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଛି? ସେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ଯିଏ ଦୟାଳୁଙ୍କ ଘରକୁ, ସୋମରସ ଆଶାରେ, ଅନେକଙ୍କ ଡାକରେ ଆସନ୍ତି। ମୁଁ ତାଙ୍କର ମାର୍ଗ ଖୋଜିଥିଲି, ଧନଦାତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସିଂହାସନ ଆଶାରେ; ଅନ୍ୟମାନେ ମୋତେ କହିଲେ, "ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଖୋଜିପାଇଛୁ।" ଏବେ, ସୋମ ପିସାଯିବା ସମୟରେ, ଆମେ ତୁମ କୃତ୍ୟକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛୁ, ଯାହା ତୁମେ କରିଛ ଓ ଯାହା ଆମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛି। ଜଣେ ଧୀମାନ ଜାଣନ୍ତି, ଅଧୀମାନ ଶୁଣନ୍ତି; ଏହି ଦୟାଳୁ, ସମସ୍ତ ଦଳର ନାୟକ, ସମସ୍ତ କାହାଣୀକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଜନ୍ମହୁଏଁ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ମନକୁ ଦୃଢ଼ କରିଥିଲେ; ସେ ଏକାକୀ ସୁଶୋଭିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦଢ଼ିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପାହାଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଚରାଗାହ ଖୋଲିଦେଲେ। ତୁମେ ଦୂର ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭୟ କରୁଥିଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ଜଳ ଓ ଦାସ୍ୟୁମାନେଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ଜୟ କରିଥିଲେ। ମାରୁତମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଗାଉଛନ୍ତି, ସୋମ ଅର୍ପଣ କରୁଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଛଳନାମୟ ସର୍ପକୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଜନ୍ମ ସମୟରୁ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ତୁମେ ଚିଥରିଦେଲେ, ଧନ ଏବଂ ଗୋଧନ ଉପାର୍ଜନ କରିଲେ। ତୁମେ ଦାସ ନାମୁଚିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କୁ ଚୁରିଦେଲେ, ମନୁଙ୍କ ପାଇଁ ପଥ ଖୋଲିଦେଲେ। ମୋତେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଯୋଜନ କରିଥିଲେ, ଦାସ ନାମୁଚିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କୁ ଚୁରିଦେଲେ। ପାହାଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ମାରୁତମାନେ ପାଇଁ ଉଜାଗର କରିଦେଲେ, ଦୁଇ ଜଗତ ତୁମେ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଦାସ୍ୟୁମାନେ ଜଣାଣୀମାନେ ପରି ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଦୁର୍ବଳ ସେନା କିଛି କରିପାରିଲା ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କ ଗୋଧନ ଲୁଚି ରହିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରିଦେଲେ। ଗାଁମାନେ ତାଙ୍କ ଛୁଆଁଠାରୁ ଦୂର ହୋଇ ବିଲାପ କରୁଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁନଃ ଏକତ୍ର କରିଦେଲେ, ଯେତେବେଳେ ସୋମରସ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲା। ଏହି ସୋମ ଉତ୍ସାହ ଦେଇଥିଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ଗର୍ଜନ କରି ଗାଁମାନେକୁ ଭକ୍ତମାନେ ପାଖକୁ ଫେରାଇଦେଲେ। ଏହି ଶୁଭ ଘଟଣା ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁଠାରେ ରୁଷମମାନେ ଚାରିହଜାର ଗାଁ ଦାନ କରିଥିଲେ। ଦୟାଳୁ ଋଣ ଦେଇଥିବାଙ୍କୁ ଆମେ ଏହି ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲୁ। ରୁଷମମାନେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲା, ପରିତକ୍ମ୍ୟ ଦିନର ଉଷାରେ। ସେହି ରାତି, ଯେଉଁଠାରେ ରୁଷମମାନଙ୍କ ରାଜା ର୍ଣମଚୟା ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଏକ ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ପରି ଚାରିହଜାର ଗାଁ ଉପାର୍ଜନ କରିଥିଲା। ଆମେ ରୁଷମମାନଙ୍କୁ ଚାରିହଜାର ଗାଁ ଓ ଚରାଗାହ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲୁ, ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାତ୍ରକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ରଥ ପାଇଁ ପଥ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଯିଏ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଦଢ଼ି ଥାଏ, ସେ ପ୍ରଥମେ ଜୟ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଏ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ପିତାଳି ଘୋଡ଼ା ନେଇ ଆଗକୁ ଆସ, ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତୁମ ବିନା କୌଣସି ଧନ ନାହିଁ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଜନ୍ମ ସହିତ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ; ସେ ଗୋମାତାକୁ ଚରାଗାହରେ ଚଳାଇଥିଲେ, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ।