ଏକ ସୁନ୍ଦର ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, ଋଷିମାନେ ଏକଠି ହୋଇ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ନମସ୍କାର କରିବାରେ ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ହେ ଅଗ୍ନି, ଆପଣ ଇଳାଙ୍କ ସହିତ ଆମ ଉପହାର ଓ ଅର୍ପଣକୁ ସହର୍ଷ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଆପଣ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ସହିତ ପ୍ରୟାସ କରିବା ସମୟରେ ଆମ ହୋମକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାତା, ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଏଠାରେ ନେଇ ଆସନ୍ତୁ ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ଅର୍ପଣ କରୁଛୁ।” ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗୃହପତି, ଅତିଥି ଭାବରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଗଲା—“ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ଯଜ୍ଞରେ ଆସନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରି, ଆମ ପାଇଁ ଭୋଜ୍ୟ, ସମୃଦ୍ଧି ଆଣନ୍ତୁ, ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖନ୍ତୁ।” ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ଦାସ୍ୟୁମାନେଙ୍କୁ ନାଶ କରନ୍ତୁ, ନିଜ ସ୍ୱରୂପର ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ାନ୍ତୁ, ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଯେପରିକି ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏଭଳି ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।” ତାଙ୍କୁ ଉପହାର, ସ୍ତୁତି ଓ ଅର୍ପଣ ଦେଇ, ଋଷିମାନେ କହିଲେ—“ହେ ଅଗ୍ନି, ଆପଣ ଆମକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମ ଉପରେ ସମସ୍ତ ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ବର୍ଷା କରନ୍ତୁ।” “ତିନି ଆସନରେ ବସିଥିବା, ବଳର ପୁତ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଆମ ଯଜ୍ଞ ଓ ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଦେବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବାକୁ ଦେଖନ୍ତୁ, ତିନିପ୍ରକାର ରକ୍ଷା ଦେଇ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ।” ଅପରାହ୍ନର ଶାନ୍ତିରେ ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ହେ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାତା, ଆମକୁ ସମସ୍ତ ବିପଦରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ, ଯେପରିକି ଏକ ନୌକା ନଦୀକୁ ପାର କରାଏ। ଅତ୍ରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ଅଗ୍ନି, ଆପଣ ଆମ ଶରୀରର ରକ୍ଷକ ହେଉନ୍ତୁ।” ଯେ କୌଣସି ମାନବ ଭାବେ ନିଜକୁ ଭକ୍ତ ଭାବି, ଅମୃତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ହୃଦୟ ଓ ସ୍ତୁତି ସହ କୁହେ, ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି କୀର୍ତ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ, ସନ୍ତାନ ଓ ଅମରତ୍ଵ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯେଉଁଠାରେ ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାତା ଭଲ ନିବାସ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ପୁତ୍ର, ବଳବାନ୍, ଗୋଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ। ଏହିପରି, ଉନ୍ନତ ଓ ପବିତ୍ର ଘୃତ ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଳାରେ ଅର୍ପିତ କରାଯାଏ। ନରାଶଂସଙ୍କୁ ମଧୁର ହସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଯଜ୍ଞ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ—“ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏଠାରେ ନେଇ ଆସନ୍ତୁ, ସେ ଦୟାଳୁ, ସୁନ୍ଦର ରଥରେ ଆସନ୍ତୁ, ଆମ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ।” ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଗାୟତ୍ରୀ ଚମତ୍କାର ଗୀତ ଗାଇ, ଉନ୍ମୁକ୍ତ ଦ୍ୱାର ଦେବୀମାନେ ଯଜ୍ଞ ପଥ ଖୋଲିଦେଇଥିଲେ। ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଯୁବତୀ, ସତ୍ୟର ମାତୃମାନେ ଆହ୍ୱାନ ହେଲେ। ଦେବ ପୁରୋହିତମାନେ ପବନ ଓ ମାନବ ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଆସିଥିଲେ। ଇଳା, ସରସ୍ୱତୀ ଓ ମହୀ ଏହି ତିନି ଦେବୀ, ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ଅଚଳ ଭାବରେ କୁଶାସନରେ ବସିଥିଲେ। ତ୍ୱଷ୍ଟା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପୋଷକ ଦେବ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯଜ୍ଞରେ ଅର୍ପଣ ଆଣିଥିଲେ। ଅରଣ୍ୟର ଶ୍ୱାମୀ, ଦେବମାନେଙ୍କ ଗୁପ୍ତ ନାମ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛି, ସେଠାକୁ ଅର୍ପଣ ନେଇଯାଏ। ଅଗ୍ନି, ବରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର, ମାରୁତ୍ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ‘ସ୍ଵାହା’ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହ ଅର୍ପଣ ଦିଆଯାଏ। ଏହି ଅଗ୍ନି, ଧନ ଦେଇଥିବା, ଯାହାପାଖକୁ ଗାଁ, ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ଓ ସମ୍ପଦ ଯାଏ, ସେ ଗାୟକମାନେଙ୍କୁ ପୋଷଣ ଦିଅନ୍ତୁ। ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଧନ, ଖ୍ୟାତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଜ୍ୱାଳା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବିଜୟୀ, ଯେଉଁମାନେ ଗୋମାନେ ଦ୍ୱାରା ଗୃହ ପୂରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ନୂତନ, ବହୁଳ ପୋଷଣ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମେ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତ ଓ ଆପଣଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହେଉ। ଘୃତ ଭରା ଦୁଇ ଚମଚ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ହେଉଛି, ତିନି ଅଗ୍ନିମାନେ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଅମର, ଯଜ୍ଞ ଓ ସ୍ତୁତି ସହିତ ଆମକୁ ଶୂରବଳ ଓ ଘୋଡ଼ା ଭରା ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ମିତ୍ରମାନେ, ଆମର ଧନ, ଉପାସନା ଏବଂ ସ୍ତୁତିକୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଦିଅ। ଯେଉଁଠାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ଜଳାନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ଜୀବମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଧନ ଓ ଅର୍ପଣ ଦେଲେ, ତେବେ ଶକ୍ତି, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ସତ୍ୟ ପ୍ରଭା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ଅଗ୍ନି ଦୀପାଭାସ ଦେଇ, ଅନ୍ଧକାରରେ ଦୂରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚମକିଉଠନ୍ତି, ବୃକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠାରେ ଜଳିଯାନ୍ତି। ସେଉଁଠାରୁ ଦୀନ ଘରକୁ ଅଗ୍ନି ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ପଶୁମାନେ ଘମ ଝରାନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଏହି ମଧୁର ଦ୍ରବ୍ୟ ଅର୍ପିତ କରେ, ଏହି ଅମୃତ ଦୂର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଧନଦାତା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ସୁଧାନ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି, ମାଆର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଶୁଧ୍ଧ ଧାରା ଦେଇଥାନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଘୃତ ଅର୍ପିତ କରି, ଋଷିମାନେ କହିଲେ—“ଏଠି ମନୁଷ୍ୟମାନେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଏହିପରି ଅଗ୍ନି, ଅତ୍ରିଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ବିଜୟ ଦେଇଥିଲେ।” ଅନ୍ତେ, ଅଗ୍ନି, ପୁରାତନ, ବଳଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ଗୃହପତି ଭାବେ ଆଗରେ ଚମକୁଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦୂର୍ବଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାନବ ଦୁଇଁଜଣ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଉପାସନା କରି, ନିଜ ଜୀବନକୁ ଶୁଭ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି, ଋଷିମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଯଜ୍ଞ ଓ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ଧନ, ସମୃଦ୍ଧି, ସୁରକ୍ଷା, ଓ ଅମରତ୍ଵ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗିଲେ।