ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ନିୟମ ଓ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏଠି ଆଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କ ଗୁଣ ଓ କୃପାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉଛି। ଯଦିଓ ସେ ଅନେକ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥିଲେ, ତଥାପି ତାଙ୍କ ଉଲ୍ଲାସ କେବେ ମ୍ଲାନ ହୋଇନଥିଲା। ସେ ମୋତେ କହିଲେ—"ଇନ୍ଦ୍ର ତୁମକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ଆସିଛି।" ଆଗ୍ନି ତାଙ୍କ ମହାନ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରନ୍ତି। ଦେବୀମାନେ ଯେଉଁ ବିପକ୍ଷ ଶକ୍ତି ଆଣନ୍ତି, ତାହାକୁ ସେ ରୋକି ଦେଇଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଶଙ୍ଖ ଦେବତାମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିକୁ ଚିରେଇ ଦେବା ପାଇଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଦାହକ ଶକ୍ତି ଏମିତି ଯେ, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସେଥିରେ ଟିକିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ସେବକମାନେ ଆକାଶରେ ଦୈତ୍ୟ ନାଶ ପାଇଁ ସଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସ୍ତୁତି, ହେ ମହାନ୍ତ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ରଥ ପରି ତୁମ ପାଇଁ ତିଆରି କରାଯାଇଛି। ଯଦି ଆଗ୍ନି ଦେବ, ତୁମେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ତେବେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତେଜସ୍ୱୀ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିପାରିବା। ଏହି ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗର୍ଦ୍ଧଭାଳା ବୃଷଭ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଜ୍ଞାନୀ, ସଦା ବୃଦ୍ଧିଶୀଳୀ ଅଟୁଟ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି। ଅମର ଦେବତାମାନେ ଏହି ଆଗ୍ନିଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏମିତି କହିଛନ୍ତି—ଏହି ଆଗ୍ନି ମନୁଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଯିଏ ଉପାସନା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବେଦୀରେ ବସିଥାଏ। ଆଗ୍ନି, ତୁମେ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ବରୁଣ ହେଉଛ, ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ ମିତ୍ର ହୁଅ, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର ରୂପେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ତୁମେ ବସିଛନ୍ତି। ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ହୁଅ। ତୁମେ ଅର୍ୟମା ହୁଅ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଛୋଟ ନାମ ଧାରଣ କର; ଗୁପ୍ତ ଧନକୁ ଧାରଣ କର। ଯେତେବେଳେ ଦମ୍ପତିମାନେ ଏକ ମନ ହୁଅନ୍ତି, ସେଠାରେ ମିତ୍ରକୁ ଗୋମାତା ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ କରାଯାଏ। ମାରୁତମାନେ ତୁମ ପ୍ରଭା ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଶୋଭିତ କରନ୍ତି, ହେ ରୁଦ୍ର, କାରଣ ତୁମ ଜନ୍ମ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଶୋଭନ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦକୁ ତୁମ ସହଯୋଗୀ ଭାବରେ ରଖାଯାଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଗୋମାତାଙ୍କ ଗୁପ୍ତ ନାମକୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମ ତେଜ ଦ୍ୱାରା, ଦେବତାମାନେ ଅମରତ୍ୱର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ହୋତାର ଭାବେ ବିଧିବଦ୍ଧ ରଖିଛନ୍ତି, ପ୍ରେରଣା ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ହେ ଆଗ୍ନି, କୌଣସି ପୂର୍ବ ହୋତା ତୁମଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୁହଁନ୍ତି, ତୁମେ ସ୍ୱୟଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ଅପୂର୍ବ। ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଅତିଥି ହୁଅ, ସେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ବିଜୟୀ ହୁଅନ୍ତି। ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ, ଆଗ୍ନି, ତୁମେ ଆମକୁ ସହାୟତା କରି ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦିଅ। ଯୁଦ୍ଧ ଓ ସଭାରେ, ଦିନ ଭରି, ଆମେ ଧନ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ବିଜୟ କରିପାରିବା। ଯେଉଁମାନେ ଆମ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ ବା ଅପରାଧ ଆଣନ୍ତି, କିମ୍ବା ଖରାପ ଭାବନା ରଖନ୍ତି, ସେଉଁମାନେ ଏହି ଦୋଷ ଭୋଗୁନ୍ତୁ; ଆଗ୍ନି, ଜ୍ଞାନୀ, ଏହି ଶାପକୁ ନାଶ କର, ଯେଉଁମାନେ ଚଲାକିରେ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ ଦିନରେ, ଆଗ୍ନି, ତୁମକୁ ଦୂତ ଭାବରେ ଉପାସନା କରାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ଯାଅ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଧନ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ପିତାଙ୍କ ବିରୋଧୀକୁ ଦୂରେ ହଟାଅ, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ପୁତ୍ର ଭାବରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଆଗ୍ନି, ଜ୍ଞାନୀ, କେବେ ତୁମେ ଆମକୁ ଦୟା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବ? କେବେ ଆମ ସହାୟତାକୁ ଆସିବ? ଯଜ୍ଞକାରୀ ଅନେକ ନାମରେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ଧନଦାତା, ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ, ତେବେ ଆଗ୍ନି, ଦେବଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଆମ ପାଇଁ କୃପା ଲାଭ କର। ତୁମେ, ସବୁଠୁ ଛୋଟ, ଗାୟକଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କର, ଆଗ୍ନି; ଚୋରମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ, ଶତ୍ରୁମାନେ ମନୁଷ୍ୟ, ଅଜଣା ଚିହ୍ନରେ ଦୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ମନ୍ତ୍ରମାନେ, ସବୁ ଦେଖୁଥିବା ଋଷି, ତୁମ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରିତ; ଏହି ଆଗ୍ନି କେବେ ଆମକୁ ଅପମାନ କରେନାହିଁ, କିମ୍ବା କ୍ଷତି କରେନାହିଁ; ସଦା ବୃଦ୍ଧିଶୀଳୀ, ଦୂର ସମସ୍ତ ଅପାୟକୁ ଦୂର କରନ୍ତି। ଆଗ୍ନି, ଧନ ମଧ୍ୟରେ ଧନର ନାୟକ, ଆମେ ତୁମକୁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁ। ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ଲାଭ କରି, ଆମେ ପୁରସ୍କାର ଜିତିପାରିବା; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯେଉଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରନ୍ତି, ତାହା ଆମେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବା। ଆଗ୍ନି, ଅମର, ହବିଯୋଗ୍ୟ, ଆମ ପିତା, ସବୁଠି ବ୍ୟାପ୍ତ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଆମ ଉପରେ ଦୟା କର। ଶୁଭ ଗୃହାଗ୍ନିରେ ତୁମେ ଦୀପ୍ତି ଦିଅ, ଆମ ପାଇଁ କୀର୍ତ୍ତି ଦିଅ। ତୁମେ ଆଗ୍ନିକୁ, ଜନମବିଦ୍ୟା ଥିବା ଋଷି, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ନାୟକ, ଶୁଦ୍ଧ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ କର। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରନ୍ତି। ଇଲା ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ଏହି ଯଜ୍ଞ ଗ୍ରହଣ କର, ଆଗ୍ନି। ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ସହ ତୁମେ ପ୍ରୟାସ କର; ଆମ ଅର୍ପଣକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଜନ୍ମବିଦ୍ୟା ଥିବା, ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଘରର ନାଥ, ଅତିଥି, ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଜାଣି ଆସ; ଆଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ବିପକ୍ଷ ଶକ୍ତିକୁ ଜୟ କର, ଆମକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂରେ ହଟାଅ। ଦାସ୍ୟୁମାନେ ନାଶ କର, ତୁମ ଦୃଢ଼ତା ବଢ଼ାଅ। ତୁମେ ଦେବତାମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର, ଆଗ୍ନି, ତେଣୁ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କର। ଆମେ ତୁମକୁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଅର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କରିବା। ଆମକୁ ସମସ୍ତ ଧନ ଦିଅ, ସମସ୍ତ ଭଲ ଦିଅ। ଆଗ୍ନି, ତିନି ଆସନର ଧାରୀ, ଆମ ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କର। ଆମେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭଲ କାମ କରିପାରିବା; ତୁମ ତ୍ରିଗୁଣ ରକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଜନ୍ମବିଦ୍ୟା ଥିବା, ନଦୀ ଉପରେ ନୌକା ପରି, ଆମକୁ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟରୁ ଉପାରେ ଉଠାଅ। ଆତ୍ରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ଆଗ୍ନି, ଆମ ଅଙ୍ଗର ରକ୍ଷା କର। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଭାବନା ଓ ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଡାକେ, ଅମର ଆଗ୍ନି, ସେଉଁଠି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଗୌରବ ଦିଅ; ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଅ। ଯେଉଁଠି ଆଗ୍ନି ଭଲ ଘର ତିଆରି କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ, ଗୋଧନ, ଧନ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ ହୁଏ। ଘୃତ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଗ୍ନି ଶିଖାରେ ଅର୍ପଣ କର।