ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ପ୍ରଥମେ ହେବନ୍ ଓ ଧରିତ୍ରୀ, ଏହି ଦୁଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଏବଂ ଗଭୀର ସମୁଦ୍ରର ସର୍ପକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଛି, ସେମାନେ ନିର୍ବାଚିତ ଅର୍ପଣରେ ପୂଜିତ ହେଉନ୍ତୁ। ଏହି ଦୁଇ ଦେବୀ ମନେ ଯେପରି ନଦୀମାନେ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେପରି ଉଷ୍ମା ଓ ମାଧୁର୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କ ଧାରା ଏକାତ୍ମ ହେଉ। ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଦିତି ଦେବୀ ଓ ତାଙ୍କ ସହ ଦେବମାନେ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ, ଓ ଉଦାର ଉଦ୍ଧାରକ ଦେବତା ଆମକୁ ବିଳମ୍ବ ଛାଡ଼ି ବଞ୍ଚାନ୍ତୁ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମାର୍ଗ ଆମେ କେବେ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଅଗ୍ନି ଧନର ନାୟକ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୀର ଅଧିପତି; ସେ ଆମକୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଦିଅନ୍ତୁ। ଉଷା, ଆମ ପାଇଁ ଅନେକ ଦାନ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁରସ୍କାର ଆଣିଦିଅ, ତୁମ ଦୟା ଦେଖା। ସବିତା, ଭଗ, ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମାନ୍ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଦୟା ଓ ଧନ ନେଇ ଆସନ୍ତୁ। ବିଶାଳ ଦିବା-ଧରିତ୍ରୀ, ତୁମେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅ, ତୁମ ଶୁଦ୍ଧ କିରଣରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ଯେବେ ତୁମେ ଅପାର ସ୍ଥାନ ମାପିଲ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ତାହାକୁ ବିସ୍ତାର କଲେ। ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ ଦେବୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ନିଅମିତ ଯଜ୍ଞରେ ସମ୍ମାନିତ, ଅଡ଼ିଗ, ନିଷ୍କଳଙ୍କ, ଦେବୀମାନେ ସଂଗଠନର ନେତୃତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ଦେବତା, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଦିବା-ଧରିତ୍ରୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନରେ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଏକତା କଲେ। ଦିବା-ଧରିତ୍ରୀ, ତୁମେ ଦମ୍ପତି ପରି ଏକତାରେ ଆମକୁ ବଡ଼ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ। ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ, ତୁମେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ତୁମ ଜ୍ଞାନରେ ଆମେ ଯଜ୍ଞର ସାରଥୀ ହେଉ। ଦିବା-ଧରିତ୍ରୀ, ଆମ ପ୍ରଶଂସା ଗୀତ ଗ୍ରହଣ କର, ଶୁଦ୍ଧତମ ତୁମେ ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କର। ତୁମେ ନିଜ ରୂପରେ ପୁନଃପୁନଃ ନବୀନ ହୁଅଛ, ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଶାସନ କର, ପୁରୁଣା କାଳରୁ ନିୟମ ପାଳନ କର। ମିତ୍ରଙ୍କ ମହା ସାହାଯ୍ୟ ଆମକୁ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରଖେ, ସେମାନେ ଯଜ୍ଞକୁ ଆବୃତ କରି ବସିଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ମାଦ୍ୟ ଖେତ୍ରର ନାୟକ ଆମ ସହଯୋଗୀ ହେଉନ୍ତୁ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଆମେ ଜୟ ପାଇବା, ଯେଉଁଠି ସେ ବୋଉଳ ଓ ଘୋଡ଼ା ପାଳନ କରନ୍ତି। ଖେତ୍ର ନାୟକ ଆମ ପାଇଁ ମଧୁର ଓ ପ୍ରଚୁର ଧାରା ଦିଅନ୍ତୁ, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ପରି, ଓ ଅମୃତର ନାୟକମାନେ ଆମକୁ ମଧୁର ଘୃତ ଦିଅନ୍ତୁ। ଉଦ୍ଭିଦ, ଦିବା, ଜଳ ଏବଂ ମଧ୍ୟାକାଶ ସବୁ ମଧୁର ହେଉ, ଖେତ୍ର ନାୟକ ଆମ ପ୍ରତି ମଧୁର ହେଉନ୍ତୁ, ଆମେ ତାଙ୍କ ଉପରେ କ୍ଷତି ବିନା ଚଳିବା। ବୃଷଭ, ମଣିଷ, ହାଳ, ହାଳର ଯୋଗ, ଓ ଅଙ୍କୁଶ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ହେଉ। ଶୁନାସୀର ଆମ ବାଣୀ ଗ୍ରହଣ କର, ଯେଉଁ ଆକାଶରେ ଦୁଧ ଦେଲ, ସେଇ ଦୁଧ ଏହି ମାଟିକୁ ଛିଟିଅ। ଭାଗ୍ୟଶାଳି ସୀତା, ଆମେ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରୁଛୁ, ତୁମେ ଆମ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ଏବଂ ଫଳଦାୟି ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର ସୀତାଙ୍କୁ ଧରନ୍ତୁ, ପୂଷଣ ତାଙ୍କୁ ବସାନ୍ତୁ, ଦୁଧରେ ପ୍ରଚୁର ଥିବା ସୀତା ଆମ ପାଇଁ ପୁନଃପୁନଃ ଫଳ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମର ହାଳ ଶୁଭ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମାଟି ଚାଷ କରୁ, ଚାଷୀମାନେ ତାଙ୍କ ଦଳ ସହ ଶୁଭ ଭାବେ ଆସନ୍ତୁ, ମେଘ ମଧୁ ଓ ଦୁଧରେ ଆମକୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଶୁନାସୀର ଆମକୁ ଶ୍ରୀ ଦିଅନ୍ତୁ। ସମୁଦ୍ରରୁ ଏକ ମଧୁର ତରଙ୍ଗ ଉଠେ, ଝୁମୁଠି ଫେନରେ ଅମୃତ ଆଣେ; ଘୃତର ଗୁପ୍ତ ନାମ ଏଠି ଅଛି, ଦେବମାନଙ୍କର ଜିଭା, ଅମୃତର ନାଭି। ଆମେ ଘୃତର ନାମ ଘୋଷଣା କରୁ, ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ତାକୁ ଧାରଣ କରୁ। ପ୍ରେରିତ କବି ହେଉଛି ଏହି ଶ୍ରୁତିର ଶ୍ରୋତା, ଚାରି ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ବୃଷଭ ଏହାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ସେ ବୃଷଭ ଚାରି ଶିଙ୍ଗ, ତିନି ପାଦ, ଦୁଇ ମୁଣ୍ଡ, ସାତ ହାତ ଥିବା, ତିନି ଥରେ ବାନ୍ଧା, ଗର୍ଜନ କରୁଛି, ମହାଦେବ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ଦେବମାନେ ଘୃତକୁ ଗାଈ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚାଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଖୋଜିଲେ, ତିନି ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟି, ହାତ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଗଠିତ କଲେ ଗୋଟିଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟ, ତୃତୀୟ ଭାଗ ଭେନା ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଗଠିତ କଲେ। ଏହି ଧାରାମାନେ ହୃଦୟ ଓ ସମୁଦ୍ରରୁ ଶତଗୁଣ ଭାବେ ବହୁତ ଦୁର୍ଗମ ଭାବେ ବହୁଛି; ମୁଁ ଦେଖୁଛି ଘୃତର ଧାରା, ମଧ୍ୟରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କାଠି ଅଛି। ଏହି ଧାରା କ୍ଷୀର ଗାଈ ପରି ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଓ ମନରେ ବହୁଛି; ଏହି ଘୃତ ତରଙ୍ଗ ମୃଗ ପରି ଦୌଡ଼ୁଛି। ବନ୍ୟା ନଦୀର ଗର୍ଜନ ପରି, ପବନ ପରି ତୀବ୍ର ଏହି ଧାରା, ଘୃତର ଧାରା ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ପରି ବାଧା ଭାଙ୍ଗି ଉଠୁଛି। ଏହି ଧାରାମାନେ ଅଳଙ୍କୃତ ନାରୀମାନେ ପରି ଏକାସାଥି ଆସି, ଅଗ୍ନିକୁ ହସି ଦେଖୁଛନ୍ତି; ଘୃତ ଧାରା ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରେ, ଯାହା ଜାତବେଦା ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ବିବାହ ଆଶା କରୁଥିବା କନ୍ୟାମାନେ ପରି ଏହି ଧାରାକୁ ମୁଁ ଦେଖୁଛି; ଯେଉଁଠି ସୋମ ଚାପାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ ହୁଏ, ସେଠି ଘୃତ ଧାରା ବହୁଛି। ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଶଂସାରେ ବହ, ଗୋଉଁ ଆଣ, ଆମକୁ ଶୁଭ ଧନ ଦିଅ; ଦେବମାନେ, ଏହି ଯଜ୍ଞର ନେତୃତ୍ୱ କର, ଘୃତ ଧାରା ମଧୁରତାରେ ବହୁଛି। ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ସେମାନଙ୍କ ନିବାସରେ ବିସ୍ରାମ କରୁଛି, ସମୁଦ୍ର, ହୃଦୟ ଓ ପ୍ରାଣରେ ଅଛି। ଜଳରେ, ସଭାରେ, ଯେଉଁମାନେ ପୋଷିତ ହୁଅନ୍ତି, ଆସ, ଏହି ମଧୁର ତରଙ୍ଗକୁ ଆମେ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ, ହେ କୃଷ୍ଣ। ଏବେ ଅଗ୍ନି ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜାଗ୍ରୁତ ହେଲେ, ଗାଈ ତାର ଛୁଆକୁ ଯେପରି ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ଛୋଟ ଚଡ଼ିଆ ପକ୍ଷୀମାନେ ଉଠିଯିବା ପରି, କିରଣଗୁଡ଼ିକ ଆକାଶକୁ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା। ପୂଜାର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ପୂଜାରୀ ଜାଗ୍ରୁତ ହେଲେ; ସିଧାସଳଖ ଅଗ୍ନି ଉଷାରେ କୃପାଳୁ ମନରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶିଖାର ଦୀପ୍ତି ଦେଖାଯାଉଛି, ମହାଦେବ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଛନ୍ତି। ଯେବେ ତୁମେ ସମୂହର ବେଳ୍ଟ ବାନ୍ଧ, ଶୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ନି ଶୁଦ୍ଧ ଗାଈମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ; ଡାହାଣ ହସ୍ତ ଅର୍ପଣ ବିଜୟୀଙ୍କୁ ଯୋଗାଯାଏ, ସିଧାସଳଖ ସେ ମଣ୍ଡରେ ନିଜକୁ ବସାଇଛନ୍ତି। ଯଜ୍ଞରେ ଭକ୍ତମାନେ ମନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେଉଛନ୍ତି, ଯେପରି ଆଖି ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖେ।