ସୂର୍ୟଦେବ ସବିତା, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଦର ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ଅମରତ୍ୱ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେଠାରୁ ସବିତା ଜୀବମାନେ ପାଇଁ ବନ୍ଧନ ବିମୋଚନ କରନ୍ତି, ମରଣଶୀଳ ଲୋକଙ୍କୁ ଜୀବନ ଦାନ କରନ୍ତି। ଆମେ ଦେବମଣ୍ଡଳରେ କିଛି ଅଜ୍ଞାନ ଦୋଷ କରିଥିଲେ, ମାନବୀୟ ଦୁର୍ବଳତାରୁ କିମ୍ବା ଅସାମର୍ଥ୍ୟରୁ, ସବିତା, ଆମକୁ ଏଠାରେ ଦୋଷରହିତ କରିଦିଅ। ଦିବ୍ୟ ସବିତାଙ୍କର ମାପ କେହି ତଳାପାରିବେ ନାହିଁ, ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି। ଭୂମିର ଏତେ ଚୌଡ଼ା ଅଞ୍ଚଳ, ଆକାଶର ସମସ୍ତ ବିସ୍ତାର ସବିତାଙ୍କ ଦାନ। ପର୍ବତରୁ, ଯାହା ବଡ଼ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଘର ଘରକୁ ସବିତା ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି। ପକ୍ଷୀମାନେ ଯେପରି ନିଜ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଉଡ଼ିଯାନ୍ତି, ସେପରି ସବିତାଙ୍କ ଶୁଭ ଚେତନା ସ୍ଥିର ରହିଥାଏ। ସବିତାଙ୍କ ସେଇ ସହଚରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦିନକୁ ତିନିଥର ଶୀଘ୍ର ଭାଗ୍ୟ ଆଣନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦ୍ୟାଉସ୍-ପୃଥିବୀ, ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଓ ତାଙ୍କର ଜଳ, ଏବଂ ଅଦିତି ଓ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ଓ ବସୁମାନେ, ତୁମ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରନ୍ତି? କିଏ ରକ୍ଷକ? ଦ୍ୟାଉସ୍ ଓ ପୃଥିବୀ, ଅଦିତି, ଆମକୁ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ବଳବାନ ବରୁଣ ଓ ମିତ୍ର, ତୁମ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞରେ ମାର୍ଗ ଦିଅନ୍ତି? ଯେମାନେ ଆଦିରୁ ନିୟମ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ ରଖିଥିଲେ, ସେମାନେ ଅଦ୍ଭୁତ ଚିନ୍ତାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ମୁଁ ଅଦିତି ଓ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀଙ୍କୁ ଶୁଭ ଓ ମିତ୍ରତା ପାଇଁ ସ୍ତୁତି କରିଏ। ଦିନ ଓ ରାତି ଆମ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ, ଅଚ୍ୟୁତ ଉଷାସ୍ ଓ ରାତି ଆମ ପ୍ରୟୋଜନ ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ଅର୍ୟମାନ୍ ଓ ବରୁଣ ମାର୍ଗ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ଅନ୍ନର ଦେବତା ଅଗ୍ନି ଶୁଭ ନେଇଯାନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ଆମକୁ ଆଶ୍ରୟ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ। ପର୍ବତରୁ ମାରୁତମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା, ଭାଗ ଦେବତାଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ। ମିତ୍ର ଆମକୁ ମନୁଷ୍ୟ ମାଧ୍ୟରୁ ହାନିରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଆମକୁ ବିପଦ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଦ୍ୟାଉସ୍ ଓ ପୃଥିବୀ, ସମୁଦ୍ରର ସର୍ପ ସହିତ, ଏହି ପ୍ରିୟ ହୋମରେ ସ୍ତୁତି ହେଉନ୍ତୁ। ନଦୀମାନେ ଯେପରି ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଏହି ଉଷ୍ମା ଓ ମାଧୁର୍ୟର ଧାରା ଏକତ୍ରିତ ହେଉ। ଦେବୀ ଅଦିତି ଓ ଦେବମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଉଦ୍ଧାରକ ଦେବତା ଆମକୁ ଶୀଘ୍ର ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ମିତ୍ର-ବରୁଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମାର୍ଗ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବାର ଯୋଗ୍ୟତା ଆମର ନାହିଁ। ଅଗ୍ନି ଧନର୍ ଓ ମହା ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟର୍ ଲୋର୍ଡ୍, ସେ ଏହି ସମ୍ପଦ ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ଉଷାସ୍ ଆମକୁ ବହୁମୂଲ୍ୟ ଉପହାର ଦିଅନ୍ତୁ, ଶକ୍ତିଶାଳି ଦାନ ଆମ ପାଖକୁ ଆଣନ୍ତୁ। ସବିତା, ଭାଗ, ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମାନ୍, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଦାନ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ। ବଡ଼ ଦ୍ୟାଉସ୍ ଓ ପୃଥିବୀ, ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତୁ, ଶୁଭ୍ର କିରଣରେ ଚମକୁନ୍ତୁ। ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ବିଶାଳ ଅଞ୍ଚଳ ମାପିଥିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ତାହାକୁ ବିସ୍ତାର କରିଦେଲେ। ଦେବୀ ଓ ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ଅଚଳ, ନିଷ୍କଳଙ୍କ, ଏହି ଦେବଦୁହିତାମାନେ ଶୁଭ୍ର ସ୍ତୁତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେଇ ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱୟଂନିର୍ଭର, ଯିଏ ଦ୍ୟାଉସ୍ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଦୁଇଁକୁ ଏକତ୍ର କଲେ। ଦ୍ୟାଉସ୍ ଓ ପୃଥିବୀ, ଦମ୍ପତି ସମାନ ଏକତାରେ, ଆମ ପାଇଁ ମହା ରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ। ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ତୁମ ଜ୍ଞାନରେ ଆମେ ସଦା ଯଜ୍ଞର ରଥି ହେଇରୁଅ। ଦ୍ୟାଉସ୍ ଓ ପୃଥିବୀ, ଆମ ସ୍ତୁତି ଗାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଶୁଭ୍ର ଦେବୀମାନେ, ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତୁ। ନିଜ ନିଜ ରୂପରେ ପୁନଃ ପୁନଃ ନବୀକୃତ ହୁଅ, ଦୀର୍ଘକାଳ ଧର୍ମ ରକ୍ଷା କର। ମିତ୍ରଙ୍କ ମହା ସାହାଯ୍ୟ, ସତ୍ୟ ଧାରଣ କରି, ତୁମେ ଯଜ୍ଞକୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରଖିଛ। କ୍ଷେତ୍ରର ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ, ଆମେ ବିଜୟ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ହେବୁ, ଯିଏ ଗାଁ ଓ ଘୋଡ଼ା ଲାଳନ କରନ୍ତି, ସେ ଆମ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ। ଓ କ୍ଷେତ୍ରପତି, ଗାଏର ଦୁଧ ପରି ମଧୁର ଓ ପ୍ରଚୁର ଧାରା ଆମକୁ ଦିଅ, ଅମୃତ ଦେବତାମାନେ ମଧୁର ଘୃତ ଦାନ କରନ୍ତୁ। ଉଦ୍ଭିଦମାନେ, ଦ୍ୟାଉସ୍ ଓ ଜଳ ମଧୁର ହୁଅନ୍ତୁ, ମଧ୍ୟଭୂମି ମଧୁର ହେଉ, କ୍ଷେତ୍ରପତି ଆମପାଇଁ ମଧୁର, ଆମେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭୟ ଚାଲିବାକୁ ପାରିବା। ଗାଁ, ଲୋକ, ହଳ, ଯୋକ୍ ଓ ଗୋଡ଼ି ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତୁ। ଶୁନାସୀରା, ଆମ ଏହି ବାଣୀ ଗ୍ରହଣ କର, ତୁମେ ଆକାଶରେ ଦୁଧ ତିଆରି କରିଥିଲା, ତାହା ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଛିଟିଦିଅ। ଶୁଭ୍ର ଶୀତା, ଆମେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରୁ, ତୁମେ ଆମପାଇଁ ଫଳଦାୟି ଓ ଦୟାଳୁ ହୁଅ। ଇନ୍ଦ୍ର ଶୀତାକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତୁ, ପୂଷଣ ସେଉଁଠାରେ ବସନ୍ତୁ, ଦୁଧରେ ପ୍ରଚୁର ଶୀତା ଆମପାଇଁ ପୁନଃ ପୁନଃ ଫଳ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମର ହଳ ଭଲ ଫଳ ଦିଅ, ଚାଷୀମାନେ ଶୁଭ ଦଳ ନେଇ ଆସନ୍ତୁ, ମେଘ ମଧୁ ଓ ଦୁଧ ନେଇ ଆସୁ, ଶୁନାସୀରା ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ। ସମୁଦ୍ରରୁ ମଧୁର ତରଙ୍ଗ ଉଠୁଛି, ଝାଗ ଭରି, ଅମରତ୍ୱ ନେଇ। ଘୃତର ଗୁପ୍ତ ନାମ ସେଠାରେ, ଦେବତାଙ୍କ ଜିଭା, ଅମୃତର ନାଭି। ଆମେ ଘୃତର ନାମ ଘୋଷଣା କରୁ, ଯଜ୍ଞରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଧାରଣ କରୁ। ପ୍ରେରିତ କବି ଶ୍ରୁତି ଶୁଣନ୍ତି, ଚାରି ସିଂଗ ଥିବା ବୃଷଭ ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଏହାର ଚାରି ସିଂଗ, ତିନି ପା, ଦୁଇ ମୁଣ୍ଡ, ସାତ ହାତ; ଏହି ବୃଷଭ ତିନି ଶୃଙ୍ଖଳରେ ବାନ୍ଧା, ଗର୍ଜନ କରେ, ମହାଦେବ ମନୁଷ୍ୟ ମାଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ଘୃତକୁ ଗାଏ ଭିତରେ ଲୁଚାଇ ଖୋଜିଥିଲେ, ତିନି ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ, ହାତରେ ରକ୍ଷିତ। ଇନ୍ଦ୍ର ଏକ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ସୂର୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟ, ତୃତୀୟ ଭାଗ ଭେନା ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଗଠନ କଲେ। ଏହି ଧାରାମାନେ ହୃଦୟରୁ, ସମୁଦ୍ରରୁ, ଶତଗୁଣ ଭାବେ ବହୁଛି, ଦୁର୍ଗମ ଅଟଳ। ମୁଁ ସୁନା ଶିରା ଧାରା ଦେଖୁଅଛି, ମଧ୍ୟରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କାଣ୍ଡା। ଏହି ନଦୀମାନେ ଗାଏ ପରି ନ୍ୟାୟରେ ବହୁଛନ୍ତି, ହୃଦୟ ଓ ମନ ଶୁଦ୍ଧ; ଘୃତ ତରଙ୍ଗ ଅଖଳି, ମୃଗ ପରି ଆଶ୍ରୟକୁ ଦୌଡ଼ୁଛି।