ଏକ ଦିବ୍ୟ ଗାଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୃହରେ ସୁଖରେ ବସିଥିଲେ। ସେଠି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ସ୍ରୋତରୁ ପୋଷଣ ଅବିରାମ ଭାବରେ ବହିଯାଉଥିଲା। ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ଅନେକ କୁଳ ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ନମନ କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ପୂଜାରି ପ୍ରଭାବ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଆଗରେ ଥିଲା। ସେ ଅବିରୋଧ ଭାବରେ ଶତ୍ରୁ ଓ ମିତ୍ର ଦୁଇଁଠୁ ଧନ ଓ ଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଯେଉଁ ରାଜା ପୂଜାରିଙ୍କୁ ଗତି ଦେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତି ସୋମରସ ପାନ କରିଥିଲେ, ବଳିଦାନରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ସ୍ୱୟଂ-ଜନ୍ମ ତୀର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ଭାଗ୍ୟ ଓ ନାୟକ ଭରା ଧନ ଦେଇଥିଲେ। ବୃହସ୍ପତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ତି ବଢାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର କୃପା ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଥିଲା। ସେମାନେ ଭାବନା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଜ୍ଞାନ ଆଲୋକ ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ଭଙ୍ଗ ହେଲା, ଶତ୍ରୁ ନିବାରିତ ହେଲେ। ଏହି ଦିନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଲୋକ ଆମେ ଦେଖିଲୁ, ଯାହା ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରି ଏକ ନୂତନ ପଥ ଦେଖାଇଲା। ଦିବ୍ୟ ଦୁହିନି ଜନନୀ ଦିନ, ଉଷାମାନେ, ଜନମାନେ ପାଇଁ ପଥ ଖୋଲିଦେଲେ। ଉଷାମାନେ ପୂଜାର ଶବ୍ଦ ଭଳି ଆଗକୁ ଆସିଲେ, ଦୁଇ ଅନ୍ଧାର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଦେଲେ, ଅଲୋକରେ ଚମକିଲେ। ଉଷାମାନେ ଉଠି, ଉପହାର ବଣ୍ଟନ କଲେ, ଦୟାଳୁ ଭାବରେ ଧନ ଦେଲେ; ଅନ୍ଧାରରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିଥିବା ଜନମାନେ ପଛରେ ରହିଗଲେ, ଜାଗ୍ରତ ଲୋକ ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦେବୀମାନେ, କିଏ ନୂତନ ଓ କିଏ ପୁରାତନ? କିଏ ଆସିଛି ଆଜି? କିଏ ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ନଉ ଓ ଦଶ ଗାଁ, ଏବଂ ସପ୍ତମୁଖୀ, ଧନ ଲାଭ କରିଥିଲେ? ଉଷାମାନେ ନିଜ ସତ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ଗୋଡ଼ା ଯୋଡି ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉପରେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ; ଜୀବମାନେ, ଦୁଇ ପାଉଁ ଓ ଚାରି ପାଉଁ ଲୋକ, ଉଠି ଉଷାମାନେ ଚାଳିଦେଲେ। ପୁରାତନ ଉଷାମାନେ କେଉଁଠି? କିଏ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ? ରିଭୁମାନେ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିଥିଲେ? ଉଷାମାନେ ଚମକିଲେ, ଶୋଭା ରେ ଚଲିଲେ, ତାଙ୍କର ରୂପ ଅଜଣା, ଏବଂ ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଅବିନଶୀ। ପୁରାତନ ଉଷାମାନେ ଶୁଭ, ସୁଗନ୍ଧ, ଏବଂ ସତ୍ୟର ଜନ୍ମ; ଯେଉଁଥିରେ ଗାୟକ ଷ୍ଟୁତି କରି ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ଧନ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏକାଠି ଆଗକୁ ଚଲିଥିଲେ, ଏକାଠି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକାଠି ଚାଲିଥିଲେ; ଉଷାମାନେ ଏକାଠି ଉଠି, ଗାଁର ଧାରା ଭଳି ଚାଲିଦେଲେ। ଉଷାମାନେ ତରଙ୍ଗ ଭଳି ଏକାଠି ଚଲିଥିଲେ, ଏକାଠି ରଙ୍ଗରେ ଏକାଠି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଶୁଭ ଶରୀର ଅନ୍ଧାରକୁ ଢାକିଦେଲା, ଶୁଭ, ଚମକ, ତାଙ୍କର ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଦିବ୍ୟ ଦୁହିନି ଜନନୀ ଉଷାମାନେ, ଆମକୁ ସନ୍ତାନ ଭରା ଧନ ଦିଅ; ତୁମେ ନିଜ ଗୃହରୁ ଉଠି, ଆମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ଏହି ଷ୍ଟୁତି ଉଷାମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି; ଆମେ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଶିଷ୍ଟ ହେଉ, ଦିବ୍ୟ ଦୁହିନି ଜନନୀ ଉଷାମାନେ ଏହି ଦୟା ଦିଅ। ଏଉଁ ଦିନ ଉଷା ଉଠି, ତାଙ୍କର ଭଉଣୀକୁ ଉଠାଇଦେଲେ; ଦିବ୍ୟ ଦୁହିନି ଜନନୀ ଦେଖାଯାଉଛି। ଗୋଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଲାଲ ମାର୍ଯ୍ୟା, ଦୁଧରେ ଭରିଥିବା ଗୋମାତା, ଉଷାମାନେ ଅଶ୍ୱିନମାନେ ପାଇଁ ମିତ୍ର ହେଲେ। ଉଷାମାନେ ଅଶ୍ୱିନଙ୍କର ମିତ୍ର, ଗୋମାତା, ଧନର ମାଲିକ। ଉଷାମାନେ ଦ୍ୱେଷ ଦୂର କରିବାରେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ, ଶୁଭ ଭାଷା ଦେଇଥିବା; ଆମେ ଷ୍ଟୁତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣିଛୁ। ଉଷାମାନେ ଶୁଭ କିରଣ ଦେଖାଇଛି, ଗାଁର ଧାରା ଭଳି; ଉଷାମାନେ ବିଶାଳ ଜଗତ ଖୋଲିଦେଲେ। ଉଷାମାନେ ଆଲୋକରେ ନିଜ ଶାସନ ଚାଲିଥିଲେ, ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରି ଜଗତକୁ ଭରିଦେଲେ। ଉଷାମାନେ ଆକାଶରେ ତାଙ୍କର କିରଣ ଆଲୋକ ଦେଇ, ମଧ୍ୟାକାଶରେ ଚମକିଲେ। ଏବେ, ସବିତୃ ଦେବ ଆମକୁ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ଦିଅ; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ପୂଜକ ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ। ସବିତୃ ଦେବ ଦୂରଦର୍ଶୀ, ସମସ୍ତ ଜୀବ ମାନେ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଅଂଗ ବିସ୍ତାର କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଷ୍ଟୁତି ଦେଇଥିଲେ। ସବିତୃ ଦେବ ଦିନ ଓ ରାତି ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇ, ଜଗତକୁ ଚଳାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ନିୟମରେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଅଂଗ ଜୀବମାନେ ପାଇଁ ବିସ୍ତାର, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅଟୁଟ ନିଶ୍ଚୟରେ ସବିତୃ ଦେବ ମହାପଥର ରାଜା ଭଳି ଚମକିଲେ। ସବିତୃ ଦେବ ତାଙ୍କର ମହାନତାରେ ତିନି ମଧ୍ୟାକାଶ, ତିନି ଦିଗ, ତିନି ଆଲୋକ ଉପରେ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ; ତିନି ଆକାଶ, ତିନି ପୃଥିବୀ, ତିନି ଜଳ; ଏହି ତିନି ନିୟମରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ସବିତୃ ଦେବ, ସମସ୍ତ ଜୀବ ଉପରେ ଅଧିକାରୀ, ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ଉପରେ ଅଧିପତି, ଆମକୁ ତିନି ପ୍ରକାର ରକ୍ଷା ଦିଅ। ସବିତୃ ଦେବ ଋତୁ ସହିତ ଆସି, ଆମର ଗୃହ ବଢ଼ାଇ, ଭଲ ସନ୍ତାନ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ; ଦିନ ଓ ରାତି ଆମକୁ ଜୀବନ ଦିଅ, ଧନ ଓ ସନ୍ତାନ ଦିଅ। ସବିତୃ ଦେବ ଏବେ ଷ୍ଟୁତି ଯୋଗ୍ୟ; ଏହି ସମୟରେ ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ; ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଧନ ବଣ୍ଟନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ଦେଇଥିଲେ। ସବିତୃ ଦେବ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅମୃତତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ; ତାଙ୍କୁ ଏହି ଜୀବମାନେ ପାଇଁ ଜୀବନ ଦେଇଥିଲେ। ଯେଉଁ ଅଜାଣା ଅପରାଧ ଆମେ କରିଥିଲୁ, ଦେବମାନେ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ତାଙ୍କୁ ଅପରାଧ ମୁକ୍ତି ଦିଅ। ସବିତୃ ଦେବର ମାପ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ ନାହିଁ; ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ପୃଥିବୀର ଏତେ ବିସ୍ତାର, ଆକାଶର ଏତେ ଅନ୍ତର୍ଜ୍ୟା, ସବିତୃ ଦେବ ଦେଇଥିଲେ। ପାହାଡ଼ ଓ ଗୃହରୁ, ସବିତୃ ଦେବ ଧନ ଦେଇଥିଲେ; ପକ୍ଷୀମାନେ ଭଳି ତାଙ୍କର ଚେତନା ବିଭିନ୍ନ ପଥରେ ରହିଥିଲେ। ସବିତୃ ଦେବର ସହଚରମାନେ, ତିନି ଥର ଦିନକୁ ଶୁଭ ଦେଇଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର, ଦିବା-ପୃଥିବୀ, ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଓ ଅଦିତି ଏବଂ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଏବେ, ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି: କିଏ ବସୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୋଷାକ ଦେଇଥିବା? କିଏ ରକ୍ଷା କରିଥିବା? ଦିବା-ପୃଥିବୀ, ଅଦିତି, ଆମକୁ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ବଳିଦାନରେ କିଏ ଦେବତାମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଗତି ଦେଇଥିବା?