ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥାରେ ପ୍ରଥମେ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ କିପରି ଆଶ୍ୱିନ୍ ଦେବତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଓ ଅମର ରଥକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଏହି ରଥ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥାଏ, ଏବଂ ଏହି ଆଶ୍ୱିନ୍ମାନେ ଏହି ଅମର ରଥରେ ବେଗରେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଚାରିଦିଗରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଦାନଶୀଳ ଓ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପତିଙ୍କଠାରେ ଆସନ୍ତି। ତାପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଉଛି ବାୟୁଙ୍କୁ, ଯିଏ ସବୁଠୁ ପ୍ରଥମେ ସ୍ୱର୍ଗ ଗୃହରେ ଚିନ୍ତା କରାଯାଇଥିବା ମଧୁର ସୋମରସ ପିଇବାକୁ ଆସନ୍ତି। ବାୟୁଙ୍କୁ ସହସ୍ର ସାହାଯ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କର ଦଳ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥଚାଳକ ଭାବେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁଙ୍କୁ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ନେଇ ଏଠାରେ ସୋମପାନ ପାଇଁ ଆସିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥରେ ଏହି ଦେବତାମାନେ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁ ଆସନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ସୋମ ପିବା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁଙ୍କୁ ଏଠି ଆମନ୍ତ୍ରଣ ମିଳେ, ଏଠି ତାଙ୍କର ବିଶ୍ରାମ ଏବଂ ସୋମପାନ ସ୍ଥାନ। ପୁନି ବାୟୁଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ, ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ଆସିବାକୁ, ତାଙ୍କ ଦଳ ସହିତ ସୋମରସ ପିବା ପାଇଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ, ତୁମେ ଏହି ସୋମରସ ପାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ତୁମେ ଯେପରି ଜଳ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ, ସେପରି ସୋମ ତୁମଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ ତାଙ୍କର ଦଳ ସହିତ ଏଠି ଆସନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ ଉପକାରୀ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଆମନ୍ତ୍ରିତ। ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସାଥୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସେବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ଦାୟିତ୍ୱ ପାଇଁ ଆଣିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। ବାୟୁଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତି, ସମ୍ପତି ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥରେ ସୋମ ପିବାକୁ ଆସନ୍ତୁ। ଶପଥ ଦୂର କରି, ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନେ ସହ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରଥଚାଳକ ଭାବେ ନେଇ, ବାୟୁଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥ ଶୋଭାମୟ ଧରିତ୍ରୀ ଉପରେ ଚାଲିଥାଏ। ବାୟୁଙ୍କୁ ନବ୍ବେ ନଉଟି ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏଠି ଆସିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ମିଳେ, ଏବଂ ଶତ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ହଜାର ଘୋଡ଼ାର ରଥ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଦ୍ରୁତ ଆଗମନ ପ୍ରାର୍ଥିତ। ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପାଇଁ ନିବେଦିତ ଅର୍ପଣ ଓ ସ୍ତୁତିର ବର୍ଣ୍ଣନା ମିଳେ। ସୋମ ଏହି ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଧାରା କରାଯାଏ, ସେମାନେ ଆସି ସୋମ ପିଇବେ, ଆମ ଗୃହକୁ ଅଗ୍ରହେ ଆସିବେ ଓ ଧନ, ଶତ ଗାଁ, ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ହଜାର ଦେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିବେ। ସ୍ତୁତି ଓ ଯଜ୍ଞରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ମିଳେ, ସେମାନେ ଏଠି ଆସି ସୋମରସ ପିଇ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଶକ୍ତି ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ। ସେ ତିନି ଆସନ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଗଜ୍ଜନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ସପ୍ତ ମୁଖ ଓ ସପ୍ତ କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ। ବୃହସ୍ପତି ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନେ ସହିତ ଦେବୀ ଭୂମିର ଗୁହା ଭିତରୁ ମଧୁ ବାହାର କରିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗଜ୍ଜନ ଦ୍ୱାରା ବଲା ର ଅବରୋଧ ଭାଙ୍ଗି ଗାଁମାନେ ବାହାରିଥିଲେ। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଏଠି ପିତୃ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମହାଶକ୍ତି ଭାବେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ, ସମ୍ପଦ ଓ ଶୌର୍ୟ ମିଳିବା ପ୍ରାର୍ଥନା ହୁଏ। ଯିଏ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଗୋତ୍ର ମାନ୍ୟ କରନ୍ତି। ରାଜା ଯିଏ ପୁରୋହିତକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ବିଜୟୀ ହୁଏ ଓ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତି ସୋମ ପିଇ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଆମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାର୍ଥନା, ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ତାଙ୍କୁ ଦେଇ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦଳିତ ହେଉନ୍। ତାଙ୍କ ଦୟା ଆମ ଉପରେ ଥାଉ, ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ। ଏହା ପରେ ଉଷା ଦେବୀଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ଆଗମନ ଦେଖାଯାଏ। ସେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରି ମାନବମାନେ ଆଗକୁ ଚାଲିବା ପାଇଁ ପଥ ଦେଖାନ୍ତି। ଉଷାମାନେ ଦୁଇ ଦ୍ୱାର ଖୋଲି ଶୁଭ୍ର ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଆଲୋକ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେମାନେ ଉପହାର ଓ ସମ୍ପତି ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି, ଜାଗ୍ରତ ଲୋକମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି, ଅଜାଗୃତମାନେ ଅନ୍ଧକାରରେ ରହିଯାନ୍ତି। ଏଠି ଉଷାମାନେ କିଏ ପୁରୁଣା, କିଏ ନୂତନ, କିଏ ଆଜି ଆସିଛନ୍ତି, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ। କେଉଁ ଉଷା ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗିରସ ଓ ସପ୍ତମୁଖୀ ଧନ ଲାଭ କରିଥିଲେ? ଉଷାମାନେ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଉଠାଇଦେଉଛନ୍ତି, ଦୁଇପାଦ ଓ ଚଉପାଦ ଜୀବମାନେ ଚେତନାରେ ଆସନ୍ତି। ଶେଷରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ସେଇ ପୁରୁଣା ଉଷାମାନେ କେଉଁଠି? କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରିଭୁମାନେ ସଫଳ ହେଲେ? ଉଷାମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ନିର୍ମଳ ତଥା ଅନନ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେବଳ ଦେଖାଯାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଅଜଣା, ସେମାନେ ଅଜର ଓ ଅମର। ଏହିପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କଥା, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ଦୟା, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାସନା ଏହି ଗାଥାରେ ପ୍ରକାଶିତ।