ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ରିଭୁମାନେଙ୍କର ଅପୂର୍ବ କୌଶଳ, ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ, ଓ ଦାନଶୀଳତା ବିବୃତ ହେଉଛି। ତୃତୀୟ ସୋମପାନ ସମୟରେ, ରିଭୁମାନେ ତାଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଦକ୍ଷ ହାତରେ ଅନେକ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ସେହି ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ହବି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା—ଏଠାରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପାନ କରିଥିଲେ। ଘୋଡ଼ା ବିନା, ରଶ୍ମି ବିନା ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏକ ତିନିଚକା ରଥ, ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଘୂରିବା ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ମହାନ ଦିବ୍ୟ ଘୋଷଣା ରିଭୁମାନେ, ତୁମେ ହେବା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀର ଧାରକ। ତୁମେ ତିଆରି କରିଥିଲେ ଏମିତି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଭଲ ଚାଲିଥିବା ରଥ, ଯାହା ଏପରି ଆସ୍ଥିର ଯେ, ମନର ଚିନ୍ତାକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ। ଏହି ହବିର ମଧୁର ପାନ ତୁମ ପାଇଁ; ଏହି ପୁରସ୍କାର ଆମେ ରିଭୁମାନେ ଦେଉଛୁ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ଯଶସ୍ବୀ ବାଣୀ—ଯେତେବେଳେ ତୁମେ, ଯୁବା ହେଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ତୁମ ପୁରୁଣା ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପୁନର୍ଯୌବନ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି ତୁମର କୌଶଳର ମହାନତା। ତୁମେ ଏକ କପକୁ ଚିନ୍ତାରେ ଚାରିଟି କରିଥିଲେ, ଏକ ଚର୍ମରୁ ଏକ ଗାଈ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମରତ୍ୱ ଲାଭ କରିଥିଲେ—ଏହି ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ। ରିଭୁମାନଙ୍କ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶକ୍ତିର ନାମରେ ବିଶ୍ରୁତ। ବିଭ୍ୱାନଙ୍କ କୌଶଳ ସଭାମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ—ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀ। ସେ ଏକ ପୁରସ୍କୃତ ଘୋଡ଼ା, ମୁଁହରେ ମଧୁର ବାଣୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀର; ବିଭ୍ୱାନ, ରିଭୁମାନେ ଓ ବଜା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରିଥିଲେ। ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅତି ଶୋଭାମୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛ; ଏହି ସ୍ତୁତି ଗ୍ରହଣ କର, ରିଭୁମାନେ, ବଜା; କାରଣ ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀ, ଦୃଷ୍ଟା, ବିବେକୀ—ଏହି ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରୁଛୁ। ତୁମେ ସବୁକିଛି ଜାଣିଛ, ଆମ ପାଇଁ ଓ ଆମର ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଚିନ୍ତାମାନେ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭୋଗ୍ୟବସ୍ତୁ ଦିଅ; ରିଭୁମାନେ, ଆମ ପାଇଁ ଦେଦିଅ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନ ଓ ଦୀର୍ଘ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି। ଏଠାରେ ଆମକୁ ସନ୍ତାନ, ଧନ ଦିଅ, ଖ୍ୟାତି ଓ ବୀରତ୍ୱ ତିଆରି କର; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବା—ଓ ରିଭୁମାନେ, ଆମକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ଏବେ ଆମ ବଳିକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ରିଭୁମାନେ, ଦେବଗଣ, ଦେବତାଙ୍କର ପଥରେ ଆସ; ଯେପରି ତୁମେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉପାସନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲ, ଅଗ୍ନିର ଦୀପ୍ତିମୟ ଦିନରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲ। ଏହି ଘୃତପୂର୍ଣ୍ଣ ହବି ଆଜି ତୁମର ହୃଦୟ ଓ ଚିତ୍ତକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁ; ଏହି ସୋମରସ ତୁମକୁ ଶକ୍ତି ଓ କୌଶଳରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉ। ତିନିପ୍ରକାର ମହିମା ଯେପରି ଆମେ ତୁମକୁ ଦେଇଛୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ସେପରି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ଜନଜାତିରେ, ଆମେ ତୁମକୁ ଏହି ସୋମ ଓ ଦିବ୍ୟ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ସହିତ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛୁ। ତୁମ ଘୋଡ଼ା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମ ରଥ ଦୀପ୍ତିମାନ, ତୁମ ଦେହ ଯୁବା, ବିଜୟୀ ଓ ଶୋଭାମୟ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ, ବଳର ନାତି, ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁସରଣ କର। ଆମେ ଧନ ଓ ସ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ରିଭୁ, ରିଭୁକ୍ଷଣ ଓ ବଜାଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଓ ଆଶ୍ୱିନୀକୁ ସଦା ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛୁ। ଯେ ଲୋକକୁ ତୁମେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଅନୁଗ୍ରହ କର, ସେ ଚିନ୍ତାରେ ବିଜୟୀ, ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ଏବଂ ରଥଚାଳକ ହୁଏ। ରିଭୁମାନେ, ଆମର ଉପାସନା ପାଇଁ ପଥ ଖୋଲ; ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମକୁ ଅଭିଷ୍ଟ ଧନ ଆସୁ। ଏହି ଧନ, ରିଭୁମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ନାସତ୍ୟମାନେ, ଆମକୁ ଦିଅ—ଘୋଡ଼ାରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଲୋକପାଇଁ, ବିଶେଷ ପ୍ରଶଂସିତ, ଦାନର ପାଇଁ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ତୁମର ଦାନ ପୁରୁମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସଦସ୍ୟୁ, ନିତୋଷାର ଗୃହରେ। ଉପଜାଉ ଜମି, ବିସ୍ତୃତ ଭୂମି ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରିବା ବିଜୟ ଦିଅ। ତୁମେ ଦେଇଥିଲେ ଦଧିକ୍ରା, ଶୀଘ୍ର ଓ ବିଜୟୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ସମୃଦ୍ଧି ଆଣୁଥିବା। ସେ ଶାହିନ ପକ୍ଷୀ ପରି ସିଧା ଚାଲେ, ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସିଞ୍ଚିତ ଘୋଡ଼ା ପରି ଦ୍ରୁତ, ରାଜା ପରି ମହାନ, ବୀର ପରି ସାହସି। ପୁରୁମାନେ, ପାହାଡ଼ ଝରଣା ପରି, ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ପଦ ଦ୍ୱାରା ଚାହାନ୍ତି, ସେ ବିବେକୀ ଓ ଚତୁର ରଥଚାଳକ, ପଥରେ ବାୟୁ ପରି ଚଳିଥାଏ। ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗାଈମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥାଏ, ଅଗ୍ରଗତି କରେ, ଝୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଯାଏ, ସଭାରେ ନିଷ୍ପକ୍ଷ, ଦୁଃଖକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଘେରି ଧରେ। ଲୋକମାନେ, ପିତାଙ୍କୁ ପୁଅ ଡାକିବା ପରି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଡାକନ୍ତି। ସେ ଶାହିନ ପରି ଭୟଙ୍କର, ତାଙ୍କର ଯଶ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଝୁଣ୍ଡର ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ। ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେହ ଦେଇ ସେବା କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ତୀବ୍ର ଓ ସିଧା ଚଳିଥିବା ଘୋଡ଼ାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ, ଭୃକୁଟିରୁ ଧୂଳି ଉଡ଼ାଏ, ଦୀପ୍ତି ଦେଉଛି। ତାଙ୍କର ଗର୍ଜନ, ଆକାଶର ଗର୍ଜନା ପରି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ହଜାର ସହିତ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ସେ ଭୀଷଣ ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ହୁଏ। ଲୋକେ ତାଙ୍କର ଗତି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ନେତାମାନେ ତାଙ୍କର ଅପାର ଶକ୍ତିର ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି। ସଭାରେ କୁହନ୍ତି—‘ଦଧିକ୍ରା ହଜାର ସହିତ ଧାଇଯାଇଛି।’ ଦଧିକ୍ରା ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ପାଞ୍ଚ ଜନଜାତି ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପ୍ରକାଶିତ; ଏହି ଘୋଡ଼ା ହଜାର ଓ ଶତ ସମ୍ପତିର ଅଧିକାରୀ, ଆମ ପାଇଁ ଏହି ଶବ୍ଦକୁ ମଧୁର କରୁ। ଏବେ ଆମେ ଶୀଘ୍ର ଦଧିକ୍ରାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା; ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କୁ ଗୌରବ କରୁ। ଉଦୟମାନ ପ୍ରଭାତମାନେ ମୋତେ ଜାଗାଇଦିଅ, ସମସ୍ତ ଅପମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ମୋତେ ଉଠାଇ ନେଉ। ଘୋଡ଼ାର ମହାନତା, ଜ୍ଞାନୀ ଦଧିକ୍ରା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୀପ୍ତିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା; ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଏହି ଶୁଭ୍ର ଅଗ୍ନି ଦେଇଥିଲେ ପୁରୁମାନେ ପାଇଁ, ରକ୍ଷକ ଭାବରେ। ଯିଏ ଦଧିକ୍ରା ଘୋଡ଼ାକୁ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳନରେ, ପ୍ରଭାତର ଉଦୟରେ, ଅଦିତି ତାଙ୍କୁ ଦୋଷରହିତ କରନ୍ତୁ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ସହିତ ଏକତ୍ୱରେ।