ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଗାନ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ, “ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମର ଏହି ସ୍ତୁତି ତୁମକୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆଣୁ, ତୁମ ଶ୍ୟାମ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଏଠାରେ ଆସନ୍ତୁ। ଆମର ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ତୁମେ ଏମିତି ଆନନ୍ଦ ପାଉ, ଯେପରି ବରକୁ ନୂତନ କନ୍ୟାମାନେ ଦେଖି ଖୁସି ହୁଏ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମକୁ ହଜାର ଭଲ ଯୁକ୍ତ ରଥ ଓ ଶତ ଶତ ସୋମ ଘଡ଼ା ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ। ଆମ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ହଜାର ଓ ଶତ ଗାଈ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସୁ, ତୁମର କୃପା ଆମେ ପାଉ। ଆମେ ତୁମର ଦଶଟି ସୁନାର ଘଡ଼ା ଉଠାଇଛୁ, ହେ ବୃତ୍ର ସଂହାରୀ, ତୁମେ ଦାତା ଅଟୁଟ। ଆମକୁ ବହୁତ ଦିଅ, କମ ନୁହେଁ, ହେ ଦାତା, ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସଦା ଉଦାର ଦେଉଛ। ତୁମେ ବହୁ ସ୍ଥାନରେ ଦାତା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ହେ ବୀର ବୃତ୍ର ସଂହାରୀ, ଆମକୁ ତୁମର ଧନର ଅଂଶ ଦିଅ। ହେ ପିତାମହ ଗୋସୂନ୍ଦାନ୍ତ, ତୁମକୁ ଗୌରବ ଦେଉଛି, ଆମ ଦୁଇଁଜଣ ପାଇଁ ଗାଈ ଛାଡ଼ି ଯିଓନାହିଁ। ଯେପରି ନୂତନ ପୋଷାକରେ ଝିଅ ଏବଂ ଶିଶୁ, ସେପରି ଶ୍ୟାମ ଘୋଡ଼ାମାନେ ରଥ ଦଳରେ ଜ୍ଵଳମାନ। ଗୋଖାଟି ଓ ତାହାର ଅନୁସରୀମାନେ ପାଇଁ ସମ୍ପଦ ଭଲ ହେଉ, ଏହି ଶ୍ୟାମ ଘୋଡ଼ାମାନେ ସଦା ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଋଷି ତାଙ୍କର କଥା ରଖି ରିଭୁମାନେଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଲେ, “ମୁଁ ରିଭୁମାନେଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଧଳା ଗାଈକୁ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଯେମାନେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ରଥରେ ଶୀଘ୍ର ଆସି, ଆକାଶକୁ ଜଳରେ ଘେରିଦେଲେ। ଯେତେବେଳେ ଦକ୍ଷ ରିଭୁମାନେ ତାଙ୍କର ବୃଦ୍ଧ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ନବ ଶୈଶବ ଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ ମଣିକ ବନ୍ଧି ଦାନ୍ତ ଦେଇ ଶୋଭା ଦେଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ମନ ଶକ୍ତି ଦେଇ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ହେଲା। ଯେଉଁମାନେ ବୃଦ୍ଧ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଯୁବକ କଲେ, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହଚର ଭାବେ ଆମ ପୂଜାକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ରିଭୁମାନେ ଗାଈକୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ଏକ ବର୍ଷ ଘୋଡ଼ା ତିଆରି କଲେ, ଏକ ବର୍ଷ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଧାରଣ କଲେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ବଡ଼ ଭାଇ କହିଲେ, ‘ଦୁଇଟି ପାତ୍ର ତିଆରି କରିବା,’ ଛୋଟ କହିଲେ, ‘ଚାରିଟି କରିବା,’ ଏବଂ ତ୍ୱଷ୍ଟା ଏହି କଥାକୁ ସ୍ୱୀକାର କଲେ। ସେମାନେ ଯାହା କହିଲେ, ତାହା କରିଲେ; ତ୍ୱଷ୍ଟା ଦେଖିଲେ, ଚାରିଟି ପାତ୍ର ଏକ ଭଳି ଜ୍ଵଳମାନ। ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ରିଭୁମାନେ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଅତିଥି ଭାବେ ରହି, କ୍ଷେତ୍ର ଉପଜାଇଲେ, ନଦୀ ଚାଲିଲେ, ମରୁଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଲେ, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଜଳକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଭଲ ରଥ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକୃତିର ଗାଈ ତିଆରି କଲେ, ସେଇ ଦକ୍ଷ ରିଭୁମାନେ ଆମ ପାଇଁ ଧନ ତିଆରି କରନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦିତ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର, ରିଭୁକ୍ଷ, ଓ ବିଭ୍ବାନଙ୍କୁ ମିଳିଲା। ଯେଉଁମାନେ ଦୁଇ ଶ୍ୟାମ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗ କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଭଲ ଘୋଡ଼ା ତିଆରି କଲେ, ସେମାନେ ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ। ଆଜି ମୁଁ ତୁମର ସୋମପାନ ଚାହେଁ, ହେ ଦେବତାମାନେ, ମିତ୍ରତା ପାଇଁ; ଏହି ତୃତୀୟ ସୋମପାନରେ ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଦିଅ। ଏହିପରି, ରିଭୁ, ବିଭ୍ବାନ, ବାଜ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ପୂଜାକୁ ଧନ ନେଇ ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ଦିନ ଦେବୀ ଧୀଷଣା ସୋମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି, ଏହି ଆନନ୍ଦ ତୁମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ। ଦକ୍ଷ ରିଭୁମାନେ, ତୁମେ ପୁରସ୍କାର ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ଋତୁ ଅନୁସାରେ ଆନନ୍ଦ କର; ତୁମର ଆନନ୍ଦ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ, ଉଦାରତା ଏକତ୍ରିତ ହେଉ, ଆମକୁ ବୀର ସନ୍ତାନ ଓ ଧନ ଦିଅ। ଏହି ଯଜ୍ଞ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଯାହା ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ କରିଛ; ସମସ୍ତ ପୁରସ୍କାର ତୁମର। ତୁମ ପାଇଁ ଧନ ଆଲଗା ରଖାଯାଇଛି, ଉପାସକ ଏବଂ ମରଣଶୀଳ ପୂଜକ ପାଇଁ; ତୃତୀୟ ସୋମ ଲିବେସନ ତୁମ ପାଇଁ ଦିଆଯାଉ। ପୁରସ୍କାର ନେଇ ଆସ, ମହାବଳୀ ଧନଦାତା, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ତୁମ ସମୁଦାୟ ଏଠାରେ ନୂତନ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ। ଶକ୍ତିର ସନ୍ତାନମାନେ, ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଆସ, ସମ୍ମାନରେ ନିମନ୍ତ୍ରିତ; ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଧନ ନେଇ, ମଧୁର ସୋମ ପିଉ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ସୋମ ପିଉ, ମାରୁତ ଓ ଦେବୀମାନେ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଧନ ନେଇ। ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ପର୍ବତ, ସବିତା, ଓ ଧନ ନେଇ ଆସୁଥିବା ନଦୀମାନେ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ କର। ଯେଉଁମାନେ ଅଶ୍ୱିନୀ, ପିତୃମାନେ, ସାହାୟକ, ଗାଈ ତିଆରି କଲେ, ଘୋଡ଼ା ତିଆରି କଲେ, ଦୁଇ ରଥ ଅଲଗା କଲେ, ସେଇ କୁଶଳୀ ମହାନ ରିଭୁମାନେ। ଯେଉଁମାନେ ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ବୀର ସନ୍ତାନ ଓ ଧନ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଇ ପ୍ରମୁଖ ରିଭୁମାନେ ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ତୁମେ କଦାପି ବିଫଳ, ଅନ୍ୟାୟ କିମ୍ବା ଦୋଷୀ ହେଉନାହିଁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ମାରୁତ, ଏବଂ ରାଜାମାନେ ସହ ଧନ ଦେବାରେ ଆନନ୍ଦ କର। ଏହିପରି, ଶକ୍ତିର ସନ୍ତାନ ରିଭୁମାନେ, ଏଠାରେ ଆସନ୍ତୁ, ଅନୁପସ୍ଥିତ ହେଉନାହିଁ; ଏଠାରେ ତୁମ ଧନ ଲଭ୍ୟ, ତୁମ ଆନନ୍ଦ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ। ରିଭୁମାନେଙ୍କର ଧନ ଆସିଛି, ଭଲ ଚାପିଥିବା ସୋମ ପିତାଯାଇଛି; ତୁମେ ଏକ ପାତ୍ରକୁ ଚାରି ଭାଗ କଲା। ଏହିପରି କାରିଗରୀ ଦ୍ୱାରା ଅମରତ୍ୱର ପଥ ଦେଖିଲେ, ରିଭୁମାନେ, ତୁମେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ କୁଶଳୀ ହସ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ପାତ୍ର କି ମାଟିର? ତୁମେ ତାହାକୁ କୁଶଳରେ ଚାରି ଭାଗ କଲ, ଏବେ ମଧୁର ସୋମ ଚାପି, ପିଉ। କୁଶଳରେ ତୁମେ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଯୁବକ କଲ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପାତ୍ର ତିଆରି କଲ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚରିଅଟ ପାଇଁ ଘୋଡ଼ା ତିଆରି କଲ। ଯେଉଁ ଉପାସକ ଦିନ ଦିନ ତୁମ ପାଇଁ ସକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ ଚାପିଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ବୀର ସନ୍ତାନ ସହିତ ଧନ ଦିଅ। ଶ୍ୟାମ ଘୋଡ଼ା ଇନ୍ଦ୍ର, ସକାଳେ ତୁମେ ସୋମ ପିଲ, ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ପାନ; ରିଭୁମାନେ ଓ ଧନବାହକ ସହ ପିଉ। ଯେଉଁ ଦେବତା କୁଶଳୀ ହୋଇ ଗୃଧ୍ର ସମାନ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ବସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅମର ହୋଇ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ।