ଏଠାରେ ଏକ ପବିତ୍ର କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯେଉଁଠି ହରିବା ଓ ତାଙ୍କର ଦେବୀ ସହୋଦରୀମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧନ ଖୋଲି ଦେଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ। ଏହି ପ୍ରକାର, ଶକ୍ତିଦାୟକ ସୋମ ମଧ୍ୟ ଏକ ନଦୀ ପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ; ଯେଉଁଠି ଖୁସି ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଅଂଶ। ଆମ ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗାୟର କିରଣ, ଦ୍ରୁତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନିକଟକୁ ଆସେ। "ଏହି ମହାବଳଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସମୃଦ୍ଧ, ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରତାପୀ କର; ଆମ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେଉଁମାନେ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନାଶ କର, ବାଧାଗୁଡ଼ିକୁ ଭଙ୍ଗ କର, ମାନବ ଶତ୍ରୁକୁ ଦଳନ କର।" ଆମର ପ୍ରୟାସରେ ଆମ ସ୍ୱର ଶୁଣ, ଓ ଇନ୍ଦ୍ର! ଆମକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ପୁରସ୍କାର ଦିଅ; ଆମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପୋଷଣ ଓ ଧନ ଆସୁ, ମଘବନ୍, ଆମ ଗାୟମାନେ ପ୍ରତି ମନ ରଖ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ସ୍ତୁତିରେ ଖୁସି, ଆମ ଗୀତରେ ପ୍ରସନ୍ନ; କୃପାକରି କର୍ମଠ ଲୋକଙ୍କୁ ନଦୀପରି ପୋଷଣ ଦିଅ। ହରିବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଷ୍ଟୁତି ରଚିତ ହୋଇଛି; ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଚିରକାଳ ରଥି ହେବାକୁ ଚାହୁଁ। ଏହି ମହାନ ଇନ୍ଦ୍ର କିପରି ବଢ଼ିଲେ? ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କର ପୁରୋହିତ ସୋମ ଗ୍ରହଣ କରି ବଳି ନେଇଲେ। ପିବିବା, ଚାହିବା, ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରି, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଧନ ପାଇଁ। ତାଙ୍କ ସାଂଗତ୍ୟ କିଏ ପାଇଛି? କିଏ ତାଙ୍କ ଦୟାର ଅଂଶ ଭାଗୀ ହୋଇଛି? କିଏ ତାଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଝିଛି, କିଏ ଏହି ପୂଜ୍ୟ ଓ ଗୌରବମୟ ଦେବତା ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଛି? ଇନ୍ଦ୍ର କିପରି ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ଶୁଣନ୍ତି? କିପରି ସେ ନୂତନ ଗୀତ ଜାଣନ୍ତି? ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଅନେକ ପ୍ରକାର ରକ୍ଷା ଆକାର କଣ? ଏବଂ କିପରି ସେ ଦାନଶୀଳ ଦେବତା ପୂଜକଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରନ୍ତି? ଏଠି ଚେଷ୍ଟା କଲେ କିପରି ଧନ ହରାଯିବ ନାହିଁ? କିପରି ଧନ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତି ହେବାଯାଏ? ଏହି ଦେବତା ସତ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତୁ; ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରି ଅନନ୍ଦ ପାଉନ୍ତୁ। ପ୍ରଭାତରେ ଦେବତା କିପରି ଏକ ମର୍ତ୍ତ୍ୟର ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ? ସେ ସମୟରେ ସେ କିପରି ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ତମ ଇଚ୍ଛା ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମିତ୍ରତା ଦେଖାଇଲେ? ଏହି ସହଯୋଗ କଣ? କେବେ ଆମେ ତୁମ ଭାଇଚାରାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିପାରିବୁ? ତାଙ୍କର ରୂପ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତାଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଗାୟର ଆଲୋକ ପରି ଚମକିଉଠେ। ମିଥ୍ୟାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ତାଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ଧାର କଲେ; ଋଣୀ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ କଠିନ ନୁହଁନ୍ତି; ଅଜଣାମାନେ ଦୂରେ ଚାଲିଗଲେ, ପ୍ରଭାତେ ସେମାନେ ଦୂରେ ହଟିଲେ। ସତ୍ୟ ପାଇଁ ଅନେକ ଜଣ ଚେତନ୍ନ ଅଛନ୍ତି; ସତ୍ୟର ଚିନ୍ତା ଅନ୍ୟାୟକୁ ନଷ୍ଟ କରେ। ସତ୍ୟର ଘୋଷଣା ବିରକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲା, ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଆସିଲେ। ସତ୍ୟର ମୂଳ ଅନେକ ଦୃଢ଼, ଚମତ୍କାର ରୂପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ପୋଷଣ ଧାରା ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ; ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଗାୟମାନେ ସତ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ସତ୍ୟ ଅଛି, ସେଉଁଠି ସତ୍ୟ ଜିତିଥାଏ; ସତ୍ୟର ଶକ୍ତି ଗୋଧାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହୁଏ। ସତ୍ୟ ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ବିଶାଳ ଓ ଗଭୀର; ସତ୍ୟ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଗାୟମାନେ ଦୁଧ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏବେ, ସ୍ତୁତି ପ୍ରାପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପୂଜକଙ୍କୁ ନଦୀପରି ପୋଷଣ ଦିଅ। ତୁମ ଶ୍ୟାମ ଘୋଡ଼ାର ଅଧିପତି, ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଷ୍ଟୁତି ରଚିଛୁ; ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସଦା ରଥି ହେବାକୁ ଚାହୁଁ। କେଉଁ ଷ୍ଟୁତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଛି, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଧନ ସହିତ ନିକଟକୁ ଆଣିଛି? ଏହି ବୀର ଗାୟକଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇଥାଏ, ଗୋଧନର ଅଧିପତି ଆମ ଲୋକମାନେକୁ ଅପସାରିତ କରିନାହାନ୍ତି। ସେ ବୃତ୍ର ନିଧନରେ ଅନୁଷ୍ଠାନୀୟ; ସେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସତ୍ୟ ଦାନଶୀଳ। ସେ, ଦାନଶୀଳ, ମର୍ତ୍ତ୍ୟଙ୍କ ସହଯୋଗୀ; ସେ ପୂଜକଙ୍କ ଷ୍ଟୁତି ପାଇଁ ବିଶାଳ ପଥ ଖୋଲିଦେଇଥାଏ। ସଭାରେ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି, ପ୍ରାପ୍ତି ଆଶାରେ, ଶରୀର ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ପ୍ରୟାସରେ। ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି, ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଓ ସଂପ୍ରଜନନ ପାଇଁ। ଜନମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଅଧିକ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆଗ୍ରହୀ। କ୍ଳାନମାନେ ଏକତ୍ର ହେବାବେଳେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ, ସେମାନେ ସଭାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି। ତାପରେ ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରର ଶକ୍ତିକୁ ପୂଜନ୍ତି; ତାପରେ ବଳି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ, ପିଠା ଛଡ଼ାଯାଏ। ସେବେଳେ ସୋମ ଚାପାଯାଏ, ଆଗ୍ରହୀମାନେ ପୋରିଦିଅନ୍ତି; ବଳି ପାଇଁ ବୃଷ ଉପରେ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ସୋମ ଚାପାଯାଏ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, ସେଠି ପଥ ଖୋଲାଯାଏ। ଏକତ୍ର ମନ ନେଇ ସେମାନେ ଆସନ୍ତି; ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ସହଚର କରିଦିଅନ୍ତି। ଯିଏ ଆଜି ସୋମ ଚାପି ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ବଳି ରାନ୍ଧେ କିମ୍ବା ଧାନ ଭାଜେ, ସେଠିକୁ ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତା, ବିଶାଳ ପଥ ଯାଏ; ତାହାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ପୁରୁଷାର୍ଥ ରଖନ୍ତି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ସମର୍ୟାକୁ ବିଭାଜନ କଲେ, ଆର୍ୟଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ବିରୋଧ ଘୋଷଣା କଲେ; ସେ ତାଙ୍କର ପୁରୁଷ ଶକ୍ତି ଗୃହପତ୍ନୀ ପ୍ରତି, ଗୃହକୁ, ସୋମ ଚାପିଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣମାନେ ସହ ଆଣିଲେ। ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅଧିକ ଧନ ବିନା ମୂଲ୍ୟରେ ଚାଲିଗଲା, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପୁଣି କିଣିନଥିଲି। ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ହ୍ରାସ ହେଲା ନାହିଁ; ଦରିଦ୍ର, କୌଶଳୀମାନେ ନିଜ ଭାଷା ଦ୍ୱାରା ଦୁଧ ଦେଉଛନ୍ତି। କିଏ ଦଶଟି ଗାୟ ଦେଇ ମୋର ଇନ୍ଦ୍ରକୁ କିଣିବ, ଯେଉଁଠି ସେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦଳନ କରିଛନ୍ତି? ସେ ପରେ ତାଙ୍କୁ ମୋତେ ଫେରାଇ ଦିଅ। ଏବେ, ସ୍ତୁତି ପ୍ରାପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର, ପୂଜକଙ୍କୁ ନଦୀପରି ଧନ ବର୍ଷା କର। ଶ୍ୟାମ ଘୋଡ଼ାର ଅଧିପତି, ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଷ୍ଟୁତି ରଚିଛୁ; ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସଦା ରଥି ହେବାକୁ ଚାହୁଁ। କିଏ ଆଜି ଦେବତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ, ମହାନ ବନ୍ଧୁତ୍ୱରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛି?