ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚକ୍ରକୁ ଚଳାଇବା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିରୁ, ଯିଏ ଜଳର ଚଳନ ପଥକୁ ଗତି ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଆକର୍ଷଣ କରି, ତାଙ୍କର ଅଞ୍ଚଳର ମୂଳରେ ଥିବା ତ୍ୱକ୍କୁ ନିଗଳନ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଉପାସକ ଏକ ହୋତା ପୁରୋହିତ ଭଳି ଅସିକ୍ନୀ ନଦୀରେ ଅନୁସ୍ଥାନ କରନ୍ତି। ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଗୋଧନ ଚାହାଁତି, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଘୋଡ଼ା ଚାହାଁତି, ପ୍ରଜା ପାଇଁ ସେହି ଅବିଘାତ, ଅପରିଭ୍ରମ୍ୟ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଧନର ଭଣ୍ଡାର ଉପରେ ହାତ ଦେଇଥିବା ପରି, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରନ୍ତି। ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୃଷ୍ଟିଶୀଳୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶତୃନାଶକ, ସୋମପାନୀ ହେଉନ୍ତୁ ଆମ ପାଳକ ଓ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ। ସେ ମିତ୍ର, ପିତା, ସର୍ବୋତ୍ତମ ପିତା ଭଳି, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଉନ୍ତୁ। ଏହିପରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ସହଯୋଗୀ ଓ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ହେଉନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଗୀତ ଓ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ବଳିୟା କରାଯାଉଛି। ଏହି ସ୍ତୁତିମାଳା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ବିରାଟ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଦୟାଳୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏକାକି ଅନେକ ଭୃତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଗାୟକ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କର ରକ୍ଷାରେ ଦେବତା କିମ୍ବା ମର୍ତ୍ୟ ଆଡ଼କା ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ଦୟାଳୁ ଓ ସର୍ବଦୃଷ୍ଟି ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ପାଇଁ ସତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ, ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରିଥିବା ରାଜା ଭାବରେ ଆମ ଉପରେ ମହାନ୍ୟତା ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ। ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଗୀତ ଓ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଗାୟକ ପାଇଁ ଧନ ଧାରା ଦେଉନ୍ତୁ, ନଦୀମାନେ ଯେପରି ଜଳ ଦେଇଥାଏ। ନୂତନ ଷ୍ଟୁତି ତାଙ୍କୁ ଉପହାର ଦିଆଯାଇଛି, ଆମେ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ତାଙ୍କ ରଥର ସଥି ହୋଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଏହିପରି ଏକ ପୁରୁଣା, ଚଲିଆସୁଥିବା ପଥ ଅଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଏଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜନ୍ମ ନେବା ଉଚିତ, ମାତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ମାର୍ଗରୁ ବିମୁଖ କରିବାକୁ କେହି ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ କେହି ବଳିଲେ: "ମୁଁ ସେଇ ମାର୍ଗରେ ଯିବିନାହିଁ, ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ। ମୁଁ ପାର୍ଶ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଯିବି, ମଧ୍ୟରେ ନୁହେଁ। ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ଏବେ କରିବି, ତୁମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ପ୍ରଶ୍ନ କରିବି।" ସେ ନିଜ ଯାଉଥିବା ମାତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ଗୋମାନଙ୍କ ପଛରେ ଯାଇଲେ ନାହିଁ। ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଘରେ, ଚମ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ଚାପାଯାଇଥିବା, ଶତଧାରା ସୋମ ପାନ କଲେ ଇନ୍ଦ୍ର। ସେଇ ଶକ୍ତିରେ କ’ଣ କଲେ? ଏକ ହଜାରକୁ ଅଧିକ ଜିନିଷ ଦଳିଦେଲେ, ଅନେକ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ। ତାଙ୍କ ସମକ୍ଷ କେହି ନାହିଁ, ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା କିମ୍ବା ଆଗାମୀ ଜନ୍ମରେ। ତାଙ୍କୁ ଅନୁଚରଣ କରିବା ଅଯୋଗ୍ୟ ଭାବି, ମାତା ତାଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ରଖିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ମହାନ ଉଠିଲେ, ଜନ୍ମ ନେଇ ଦୁଇଁ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପୂରିଦେଲେ। ଏଠି, ବିବାହ ନ ହୋଇଥିବା ନାରୀମାନେ ଭଳି, କିମ୍ବା ନୀତି ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଭଳି, କିଛି ମହିଳା ଦୁଃଖ କରୁଛନ୍ତି। ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ପଚାର, କିଏ ପାଣିର ଅନ୍ତର୍ଗତ ପାଥର ଭାଙ୍ଗିଦେଉଛି? ଏହି ଜଳ କ’ଣ ଗୁପ୍ତ ଆର୍ଥ କହୁଛି? ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଦୋଷ ଲଗାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। "ମୋ ପୁଅ ବଡ଼ ଆଘାତରେ ଭୃତ୍ରକୁ ମାରି, ନଦୀମାନେ ମୁକ୍ତ କଲେ," କହିଲେ ମାତା। "ମୁଁ ମଧୁରେ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲି, ତୁମେ ନଦୀତଟରେ ଶୁଇଥିଲ। ଜଳମାନେ ଶିଶୁ ପାଇଁ ଭଲ ଚାହିଁ, ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଉଠିଲେ।" "ତୁମର ଜବଡ଼ା ଭାଗ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ତଳ ଜବଡ଼ା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା; ଉପର ଜବଡ଼ା ଦାସଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ହେଲା, ଆଘାତରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।" ଏହି ଗାଈ ତୁମ ଘରକୁ ଏକ ଦୃଢ଼, ଅଜୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ—ଇନ୍ଦ୍ରକୁ—ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ମାତା ଚାହିଲେ ତାଙ୍କର ବଛଡ଼ା ସ୍୵ଚ୍ଛନ୍ଦ ଚାଲିଯାଉ, ତାଙ୍କୁ ଚାଲିବାକୁ ଦେଲେ। ତଥାପି ମାତା ମହିଷ ପଛରେ ଗଲେ, ଦେବମାନେ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଏବଂ ଭୃତ୍ରବଧ ପୂର୍ବରୁ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: "ମିତ୍ର ବିଷ୍ଣୁ, ପଥ ବଢ଼ାଅ।" "କିଏ ତୁମର ମାତାକୁ ବିଧବା କଲା? କିଏ ତୁମେ ଚାଲିଥିବାବେଳେ ମାରିବାକୁ ଚାହିଲା? କିଏ ଦେବତା, ମାରୁତ, ତୁମ ସହ ଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ପାଦରେ ଧରି ତାଙ୍କୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ?" "ମୁଁ ଏକ ମହିଳା ବାଘିଣୀ ଭଳି ଅନ୍ତ୍ର ଉଖିଡ଼ିଦେଲି, କିନ୍ତୁ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୋ ପାଇଁ କେହି ସାନ୍ତ୍ୱନା ନ ମିଳିଲା। ମୁଁ ମୋ ଜନାନୀକୁ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନେଉଥିବା ଦେଖିଲି, ତାପରେ ଗୃଧ୍ର ମୋ ପାଇଁ ମଧୁ ନେଇଗଲା।" ଏଭଳି, ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରଧାରୀ ଭାବେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପସନ୍ଦ ହେଲେ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କୁ ଭୃତ୍ରବଧ ପାଇଁ ଚୟନ କଲେ। ଦେବମାନେ ଜୀବନ ଜଳକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ସତ୍ୟ ରାଜା ଭୃତ୍ରକୁ ମାରି, ସମସ୍ତ ନଦୀପଥ ଖୋଲିଦେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଅତୃପ୍ତ ଓ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥାରେ ଭେଟିଲେ, ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ସପ୍ତ ନଦୀରେ ଶେଇଥିବା ସର୍ପକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଶୁଷ୍କ ନଦୀ ପଥକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ, ଦୃଢ଼ ବାଧାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ପାହାଡ଼ ଶୃଙ୍ଗକୁ ଆଘାତ କଲେ। ଲୋକମାନେ ସନ୍ତାନ ଭଳି ଦୌଡ଼ିଲେ, ନଦୀମାନେ ରଥ ଭଳି ଏକଠି ହେଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ନଦୀମାନେ ମୁକ୍ତ କଲେ, ତରଙ୍ଗ ଚାଲିଗଲା। ତୁର୍ବିତି ଓ ବୟ୍ୟା ପାଇଁ ମହା ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରସ୍ରବଣ କଲେ, ଉପାସକ ପାଇଁ ନଦୀମାନେ ସୁଲଭ କଲେ। ପୁରୁଣା ଓ ନୂତନ ନୀତିବାନ୍ଧ ନଦୀମାନେ ଖୋଲିଦେଲେ, ମରୁଭୂମିକୁ ଜଳ ଦେଲେ, ଦାସଙ୍କ ନାରୀମାନେ ଦମନ କଲେ। ଅନେକ ପ୍ରଭାତ ଓ ଶରତ ଲୁଚିଥିଲା, ଭୃତ୍ରକୁ ମାରି ଇନ୍ଦ୍ର ନଦୀମାନେ ମୁକ୍ତ କଲେ, ପୃଥିବୀ ପାଇଁ ଚେନ୍ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ନମ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଗାଁଠିଅଛି, ଅନ୍ନଦାନ ନ ହୋଇଥିବା ପୁଅକୁ ନେଇଗଲେ, ଅନ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ପକୁ ଖାଇଗଲେ, ଦୁର୍ଗମ ଶୃଙ୍ଗ ଜିତିଗଲେ। ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ରାଜା ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ କୀର୍ତ୍ତିରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଜଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗାଥା କହନ୍ତି।