ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥାରେ, ଏକ ମାନବ ଯେଉଁଠାରେ ଶକ୍ତିର ଆକାଂକ୍ଷା କରେ, ସେଉଁଠି ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଉପରେ ତାଙ୍କର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହେ। ଅଗ୍ନି ଭୟଙ୍କର ଦାଢ଼ିଆ, କିନ୍ତୁ ଦାନଶୀଳ—ତାଙ୍କୁ ଦିନେ ଦିନେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ସେ ଦୃତ ଗତିରେ ଅଗ୍ରସର, ଆକାଶର ଲାଲ ଶିଶୁ ପରି ଦେଖାଯାଏ। ସହଦେବଙ୍କର ପୁତ୍ର ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ବୟା ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ, ସେ ଆମକୁ ହବନ କରିବାକୁ ଡାକିଥାଏ। ସେଠାରେ ସେ ବୟା ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାସ୍ଥାନରୁ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଏ ଏବଂ ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଆସିଯାନ୍ତି। ଏହି ସହଦେବଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଯିଏ ସୋମକ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ, ଏହି ଇଚ୍ଛା ଦେବତା ଅଶ୍ୱିନୀକୁ କରାଯାଏ। ଦେବତା ଅଶ୍ୱିନୀ, ଏହି ସହଦେବପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ କରନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ, ଯିଏ ମଘବାନ୍, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ାମାନେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆମେ ଆନନ୍ଦରେ, ଦକ୍ଷତା ସହିତ, ସୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରୁଛୁ, ତାଙ୍କର କୃପା ଅନ୍ୱେଷଣ କରି ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛୁ। ବୀରମାନେ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଅନ୍ତେ, ଆଜି ଆସନ୍ତି, ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଜ୍ଞାନୀ, ଉଶନା ପରି, ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ଆସୁର୍ୟ ସ୍ୱାମିତ୍ୱ ପାଇଁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଏକ ଋଷି ପରି, ଗୁପ୍ତ ଜିନିଷ ଜାଣନ୍ତି, କ୍ରିୟା ସଫଳ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ତୃଷ୍ଣା ଏବଂ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ସେ ସପ୍ତ ଗାୟକ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷତା ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଜନ୍ମ ସମୟରେ ମହା ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଇଯାଇଥିଲେ। ସେ ଅନ୍ଧକାର ହଟାଇ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖିଥିଲେ, ମଣିଷମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରେରଣାରେ ସାହସୀ ହେଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଦିଗନ୍ତ ପରି ଆତ୍ମାକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ, ଶକ୍ର ତାଙ୍କର ସହଚରମାନେ ସହିତ ଜଳ ବଣ୍ଟନ କରିଥିଲେ, ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼କୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇ ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗାଁମାନେ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ସେ ଭୃତ୍ରକୁ ହଟାଇଥିଲେ, ଯିଏ ଜଳକୁ ଅଟକାଇ ରଖିଥିଲା, ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଜାଗୃତ ହେଇଥିଲା, ନଦୀ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରମାନେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହିପରି ସେ ଶିଳା ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ, ପ୍ରାଚୀନ ସରମା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଆମେ ତାଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ, ଅନେକ ଧନ ଦେଖୁଥିବା ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ସହିତ ଅବରୋଧ ଭାଙ୍ଗି ଦେଉଛନ୍ତି। ମଘବାନ୍, ମଣିଷମାନେ ସହିତ ଆସ, ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ପାଉ, ତୁମେ ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଦୁଷ୍ଟ ଦାସ୍ୟୁ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିନପାରନ୍ତୁ। ଦାସ୍ୟୁନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ମନ ସହିତ ସେଠାକୁ ଯାଅ, କୁତ୍ସା ତୁମ ସହଚର ହେଉ, ତୁମ ନିଜ ଆସନରେ ବସ, ଜ୍ଞାନବାନ୍ ନାରୀ ତୁମ ସ୍ୱଭାବକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ। କୁତ୍ସା ସହିତ ଏକ ରଥରେ, ବାୟୁର ବୟା ଘୋଡ଼ାର ନାୟକ ଭାବେ ତୁମେ ଚଳିଥିଲେ; ତୁମେ ସ୍ୱପ୍ନ ଗତିରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିଲେ, ଶୋଭାମୟ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ। କୁତ୍ସା ପାଇଁ ତୁମେ ଶୁଷ୍ଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଆସନରୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ, ଦାସ୍ୟୁମାନେ ଧ୍ୱଂସ ହେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୂରରେ ବଡ଼ ଚକ୍ର ପ୍ରକଟ କଲେ। ପିପ୍ରୁ ନାମକ ଦାନବକୁ ତୁମେ ଋଜିଶ୍ୱନ୍ ଏବଂ ବୈଦଥିନ ପାଇଁ ବିନାଶ କଲେ; ହଜାର ଦୁର୍ଗରୁ ପଚାଶଟି କଳା ଦୁର୍ଗ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ବୟସ ଯେମିତି ସହର ଧ୍ୱଂସ କରେ। ଉଷାକାଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରୂପେ ବେଶ୍ଧାରୀ ହୋଇ, ଅମରତ୍ୱର ଦୃଶ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁ ପରି ଶକ୍ତି ଧରି, ସିଂହ ପରି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କଲେ। ଧନ ଆଶାରେ ଲୋକମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞରେ ସ୍ତୁତି କରି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହିମା ଲାଗି ଲାଲାୟିତ ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ନୂତନ ଷ୍ଟୁତି ଦିଅନ୍ତି। ସେହି ସହଜ ଡାକାଯାଉଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର, ଅନେକ ବୀର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି; ଯଜ୍ଞକାରୀ ପାଇଁ ସେ ଶୀଘ୍ର ଫଳ ଦେଉଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବଜ୍ର ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ, ଶତ୍ରୁ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଭାମଦେବଙ୍କ ଉପାସନାର ରକ୍ଷକ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ମିତ୍ର ଏବଂ ଏକ ନୃଶଂସ ଓଉଁପରି ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧାରେ ଜୟୀ। ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତା ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେ ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ଉପକାରୀ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ, ଆମେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଜୟୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ, ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରୁ, ଆମେ ଅନେକ ରାତି ଏବଂ ଶରଦ୍ ଋତୁରେ ଆନନ୍ଦ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଏହି ମହାବଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଷ୍ଟୁତି ହେଉ, ଭୃଗୁମାନେ ଯେପରି ତାଙ୍କର ରଥ ପାଇଁ କରିଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀନ ଦିନରେ ଯେପରି ଆମେ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଥିଲୁ, ଏବେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ। ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଶଂସିତ, ତାଙ୍କୁ ନୂତନ ଷ୍ଟୁତି ରଚି ଦିଅଯାଏ, ତାଙ୍କର ବୟା ଘୋଡ଼ା ଚଳାଇ ଆମେ ଚିରକାଳ ତାଙ୍କର ସାରଥି ହେବାକୁ ଚାହୁଁ। ଏହି ଭାବେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦେଖି ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ତାଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବିଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଭୃତ୍ରକୁ ବିନାଶ କରି, ନଦୀମାନେ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସର୍ପମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିଗଳି ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଆକାଶ କମ୍ପିଥିଲା, ପୃଥିବୀ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ପାହାଡ଼ ଓ ଉପତ୍ୟକା କମ୍ପିଥିଲେ, ଜଳ ଧାରା ବେଗରେ ଚାଲିଯାଇଥିଲା। ବଜ୍ର ଧାରଣ କରି ଇନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼କୁ ଭାଙ୍ଗି ଲୁଚିଥିବା ଜିନିଷକୁ ପ୍ରକଟ କରିଥିଲେ, ଭୃତ୍ରକୁ ବିନାଶ କରି ଜଳ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଆକାଶ ଭାବିଥିଲା ଯେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶୌର୍ୟର ଉତ୍ସ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୌଶଳୀ ତାଙ୍କୁ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଜ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଦୁଇ ଜଗତ୍କୁ ଏକାଟି କରିଥିଲେ, ସେ ରାଜା, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କ ଦାନରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ସୋମ ତାଙ୍କର, ସମସ୍ତ ଉତ୍ସାହ ତାଙ୍କର; ଧନଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଧନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଧିପତି। ଜନ୍ମ ରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଜନକୁ ବଣ୍ଟନ କରିଥିଲେ, ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ପଥ ଅଟକାଇଥିବା ସର୍ପକୁ ବିନାଶ କରିଥିଲେ।