ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଭାତରେ, ଆମେ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ। ସେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଧାରକ, ନିର୍ମଳ ଓ ଅମର, ଯଜ୍ଞ ଦାନର ବହକ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୂଜାର୍ଥୀ। ଆଗ୍ନି ଜାଣନ୍ତି କେଉଁଠୁ ଧନ ମିଳେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ବିତୀୟ ଦିଗ ହେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆନିଯାଆନ୍ତି। ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଆଗମନ କଥା ଜାଣନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରରେ ସତ୍ୟର ଆସନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରିୟ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଆଗ୍ନି, ହୋତାର ଭାବେ, ଦୂତ ଭୂମିକା ନିବାହ କରନ୍ତି, ସେ ଦୁଇ ଦିଗ ମଧ୍ୟରେ ଚଳନ୍ତି, ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଦ୍ୱାରକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କ ଗୃହରେ ଆଗ୍ନି ଆଲୋକ ହେଇ ଅବସ୍ଥିତ। ଦିନ ପରେ ଦିନ ଆମ ପାଖରେ ଆଶା କରାଯାଇଥିବା ଧନ ଆସୁ, ଶକ୍ତି ଆମକୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉ। ଆଗ୍ନି, ଲୋକମାନଙ୍କର ପ୍ରେରକ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମେ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ—ହେ ଆଗ୍ନି, ଆପଣ ମହାନ, ଦୟାଳୁ ହେଉ, ଆପଣ ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଜନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଆସି ବର୍ଣ୍ଣାସନ ଉପରେ ବସନ୍ତୁ। ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅମର ଆଗ୍ନି ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୂତ ଭାବେ ଗୃହକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ହୋତାର ଭାବେ ଗୃହ ଚାରିପାଖରେ ଘୁଞ୍ଚି ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ପୋତାର ଭାବେ ବସନ୍ତି। ଯଜ୍ଞରେ ଆଗ୍ନି ପୂଜାର ନାୟକ, ଗୃହରେ ସ୍ୱାମୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ବସିଥାନ୍ତି। ତିନି ଭୂମିକାରେ ତିନି ଧର୍ମର ନିବାହ କରନ୍ତି—ପୂଜାର ପ୍ରଧାନ, ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦାନର ବହକ। ଦୂତ ଭାବେ ତିନି ରିତିରେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଉପହାର ଦେବତାମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚାନ୍ତି। ଆମର ଯଜ୍ଞ, ଆମର ହୂତି ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁ, ଆମର ଅନୁରୋଧ ଶୁଣନ୍ତୁ, ହେ ଅଙ୍ଗିରାସ। ଆପଣଙ୍କର ରଥ ଚାରିଦିଗୁଁଠାରୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାନ୍ତି। ଆଜି ଆମେ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସାରେ ଅଶ୍ୱରେ ଚଢ଼ି ଯଥା ଶୁଭ ନିଶ୍ଚୟରେ ଉପସ୍ଥିତ, ତେଣୁ ଆମେ ତାଙ୍କର ଦୟା ଓ ଦାନ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହାଁ। ଆଗ୍ନି ଉଚ୍ଚ ଧର୍ମର ରଥୀ, ଶୁଭ ନିଶ୍ଚୟ, ଦକ୍ଷତା ଓ ପୁଣ୍ୟର ଚାଳକ। ଏହି ଷ୍ଟୁତି ଦ୍ୱାରା ସେ ଆମ ପାଖରେ ଆସୁ, ଆମକୁ ଦୀପ୍ତି ଓ ଦୟା ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମେ ଆଜି ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଆକାଶ ମାନେ ଗଜଗଜାଇ ଉପସ୍ଥିତ। ତାଙ୍କର ଶୋଭା ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁଇଁବେଳେ ଅଲଂକାର ଭଳି ଚମକେ, ଶୁଭ୍ର ଘୃତ ପରି ନିର୍ମଳ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପରି ଶୁଦ୍ଧ। ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ସ୍ୱୟଂ ଅନ୍ତଃସ୍ଥାୟୀ। ଆଗ୍ନି ଶତ୍ରୁତାକୁ ନଶ୍ୱ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରୁ ମନୁଷ୍ୟ ଆମ ପ୍ରତି ବିରୋଧ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ସତ୍ୟ ରହନ୍ତି। ଆମର ଆଗ୍ନି ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା ଭାଇପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ, ଏହି ବନ୍ଧନ ଏ ଘରେ ଦୃଢ଼ ରହୁ। ଆଗ୍ନିଙ୍କର ମୁହଁ ଧନ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, କ୍ଳାନ୍ତିହୀନ, ଚକ୍ଷୁର ଆହାର ଭଳି। ମୋ ଷ୍ଟୁତିକୁ ଆଗ୍ନି ଦୂର କରନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର କମ୍ପନଶୀଳ ଶିଖା ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଦୟା କରନ୍ତୁ, ଦେବମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଏହି ମହାନ ଆଗ୍ନି ଆମକୁ ବିପୁଳ ବୁଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ। ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି ଷ୍ଟୁତି, ଚିନ୍ତା, ଗୀତ ଓ ଉପହାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହି ଦ୍ୱାରା ଦାନୀ ମନୁଷ୍ୟ ଧନ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ବୀର, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶକ୍ତି, ଦାନୀ ଓ ଶୀଘ୍ର ଦୂତ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ଆଗ୍ନି ପ୍ରଥମ ଯେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତ ଡାକନ୍ତି, ଅମର ଦେବତା, ମଧୁର ଭାଷାର ଧାରୀ; ସେ ଘୃଣା ହୀନ ଭାବରେ ଉପାସ୍ୟ, ଗୃହପତି ଭଳି ଦୃଢ଼। ଆଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁତା ଦୂର କରନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତାକୁ ଅପସାରଣ କରନ୍ତି, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର ଆଗ୍ନି ଆମ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ହେଉ, ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ କରିପାରିବା। ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି, ତିନି ପିଡ଼ିର ହୂତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ଦିନେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆହାର ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି; ଜାତବେଦାସ୍ ଆପଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଜ୍ଞାନୀ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଦୟା କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଇଂଧନ ଦିଅନ୍ତି ଓ ମହାନ ମୁଖରେ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେ ନିତ୍ୟ ଉନ୍ନତି, ଧନ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଶତ୍ରୁକୁ ଜୟ କରନ୍ତି। ଆଗ୍ନି ମହା ଶାସନର ସ୍ୱାମୀ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶକ୍ତି ଓ ଧନର ଧାରୀ; ସବୁଠୁ ଛୋଟ, ସ୍ୱୟଂସ୍ଥିତ, ଭକ୍ତ ଓ ଚାହିଁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତି। ଯଦି ଆମେ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିଥିଲେ, ମନ ଅଥବା କାର୍ଯ୍ୟରେ, ହେ ଆଗ୍ନି, ଆମକୁ ଅଦିତି ପାଖରେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ କରନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ବଡ଼ ଅପରାଧ ମଧ୍ୟ ଦୂର ହୁଏ; ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସମ୍ଭବ। ଆପଣଙ୍କର ମିତ୍ରମାନେ ସଦା ନିରାପଦ ରହନ୍ତୁ, ଆମର ସନ୍ତାନ ଓ ବଂଶଜଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯେପରି ଆପଣ ଦୃଢ଼ ଦୂର୍ବଳ ଗାଈକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଆମକୁ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଆମ ଆୟୁଷ୍ୟ ବଢ଼ାନ୍ତୁ। ଆଗ୍ନି ପ୍ରତିଦିନ ଉଷାମାନେ ଦେଖି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଦେବମାନଙ୍କ ଏକତ୍ରିକରଣ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି, ଦୟାଳୁ ମନରେ ଧନ ଦାନ କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଉତ୍ତମ କର୍ମକୁ ଗୃହଣ କରି ଘରକୁ ଆସନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତା ତାଙ୍କର ଆଲୋକରେ ଆଗେଇ ଯାଆନ୍ତି। ସବିତା ଦେବତା ତାଙ୍କର ଚମକ ଉପରକୁ ଉଠାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅଶ୍ୱପରି, ତାଙ୍କ ଆଲୋକ ତାରା ଭଳି ପ୍ରଭାସିତ। ବରୁଣ ଓ ମିତ୍ର ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକାଶ ଉପରକୁ ଉଠାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ଧକାର ଓ ସନ୍ଦେହରେ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସାତଟି ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ବହନ କରନ୍ତି, ସେଇ ଜଗତର ଚକ୍ଷୁ, ନିଶ୍ଚଳ ଏବଂ ନିୟମିତ। ଦେବତା ଉଚ୍ଚ ମାର୍ଗରେ ଚଳନ୍ତି, ତାଙ୍କର ତନ୍ତୁ ବୁନନ୍ତି, ଅନ୍ଧକାର ଆବରଣ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଜଳର ଅନ୍ତରେ ଚଳି ଅନ୍ଧକାରକୁ ଭେଦିଯାଏ।