ଏକ ସମୟର କଥା, ମାନବ ଜାତି ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଦେଖିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଏହି ଦିନ, ଅଗ୍ନି, ଯାହା ପ୍ରଶଂସାର ଯୋଗ୍ୟ, ଜନଜାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ। ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଆକାଶ ଭଳି ଗୁପ୍ତ ଅବରଣରେ ଥିବା, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଉପକ୍ରମକାରୀ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରରେ ଆନନ୍ଦ ଆଣିବାରେ ସମର୍ଥ। ଅଗ୍ନି ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ଦୂତ ଭଳି ଦ୍ରୁତଗତି, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୃହୀତ; ଭୃଗୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚମକୁଥିବା, ଉଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନିକୁ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଜନମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ପୁରୋହିତ ଭାବେ ବସାଇଲେ—ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଧ୍ଧ ଶିଖାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସପ୍ତ ଗୃହରେ ଯଜ୍ଞକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅତିଉତ୍ତମ। ଏହି ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଅନନ୍ତ ମାତୃମାନେ, ଜଙ୍ଗଲରେ, ଉତ୍ତମ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଉପସ୍ଥିତ, ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ବସିଛି; ଅଦ୍ଭୁତ, ଅବିଗ୍ନ, ଅନେକ ସମୟ ଅନ୍ୱେଷଣ କରାଯାଇଥିବା। ଉଦ୍ଭିଦରୁ ଅଲଗା କରିବା ପରେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ୟର ଉଦର ରଖାଯାଇଛି; ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ସମ୍ମାନର ସହିତ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଛନ୍ତି—ଅଫର୍ଗ୍ରହୀତା, ଯଜ୍ଞରେ ନିତିଶ୍ଠ। ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣି, ଦୁଇ ଦିଗ—ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ—ବୁଝିଛନ୍ତି; ଦୂତ ଭାବେ, ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରୁ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାର ଜାଣି, ଦୂର-ଦୂରାନ୍ତରେ ଯାନ୍ତି। ତାଙ୍କର ରୂପ କଳା, ମୁହଁ ଚମକୁଥିବା, ଶିଖା ଚଳିତ, ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ; ଅଫୁଲିଥିବାମାନେ ଅଙ୍କୁର ରଖିଲେ, ଜନ୍ମ ମାତ୍ରେ ଦୂତ ହେଇଯାନ୍ତି। ନବଜାତ ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତି ଦେଖିଯାଏ, ଶିଖା ପବନକୁ ଅନୁସରଣ କରେ; ଶଳାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଜିହ୍ୱା ଚୟନ କରନ୍ତି, ଦୃଢ଼ ଖାଦ୍ୟକୁ ତାଙ୍କ ଜବାଳେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ତିନି ଖାଦ୍ୟରେ, ଅଗ୍ନି ତିନି ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ମହା ଅଗ୍ନି ତିନି ଦୂତ ଭାବେ ନିଜେ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି; ପବନ ସହ ମିଶି, ସଦା କ୍ରିୟାଶୀଳ, ଦ୍ରୁତଗତିକୁ ପ୍ରେରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଦୂତ, ସମସ୍ତକୁ ଜାଣି, ଅଫର୍ଗ୍ରହୀତା, ଅମର, ପୂଜାପାତ୍ର; ତାଙ୍କୁ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ। ଅଗ୍ନି ଆକାଶର ବିଶାଳତା ଓ ଧନ-ଦାନ ସମ୍ପଦ ଜାଣିଛନ୍ତି; ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆସନ୍ତି। ଦେବତାଙ୍କ ଆଗମନ ଅଗ୍ନି ଜାଣି, ସତ୍ୟର ଘରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ବସାଇ, ପ୍ରିୟ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ହୋତାର ଭାବେ ଦୂତର କାର୍ଯ୍ୟ ନିବାହ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ ଦୁଇ ଦିଗରେ ଚଳି, ଆକାଶର ଦ୍ୱାରକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅଫର୍ଗ୍ରହୀତା ଦେଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ଥାଉ; ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି, ଉପଚାର କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଧନ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଅଗ୍ନିକୁ ଆଲୋକ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ ଆମ ପ୍ରାର୍ଥିତ ଧନ ଆସୁ, ଶକ୍ତି ଦୂତଗତିରେ ଆମେ ପହଞ୍ଚିଯାଉ। ଅଗ୍ନି, ଜନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ, ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଆପଣ ଦୟାଳୁ, ବଡ଼; ଦେବତା ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବର ଦିଅ, ପବିତ୍ର କୁଶରେ ବସିବାକୁ ଆସ। ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ, ଗୋତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅମର, ସମସ୍ତଙ୍କର ଦୂତ ହେଇଥାନ୍ତି। ଘର ଚାରିପାଖରେ ହୋତାର ଭାବେ ଅଗ୍ନି ଚାଲିଥାନ୍ତି, ପୂଜାକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଆଣି, ପୋତାର ଭାବେ ବସିଥାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତ, ଘରର ଗୃହପତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ବସିଥାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଆପଣ ନିଜେ ଉପଚାରର ପୁରୋହିତ ଭୂମିକା ନିବାହ କରନ୍ତି, ଲୋକଙ୍କର ମୁଖପାତ୍ର ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ, ମାନବ ଅଫର୍ଗ୍ରହୀତା ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଠାନ୍ତି। ଦୂତର କାର୍ଯ୍ୟ ନିବାହ କରି, ଯଜ୍ଞରେ ଆନନ୍ଦ ନେଇ, ମାନବ ଅଫର୍ଗ୍ରହୀତାକୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣ କରନ୍ତି। ଅଙ୍ଗିରସ, ଆମର ଉପଚାର, ଯଜ୍ଞରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉ, ଆମ ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣ। ଦୂତ ଭାବେ ତୁମର ରଥ ଚାରିଦିଗରୁ ଆମ ପହଞ୍ଚୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପୂଜାକାରୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ଅଗ୍ନି, ଆଜି ତୁମକୁ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡା ଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି, ଉତ୍ତମ ସଙ୍କଳ୍ପର ଅନୁଭୂତିରେ ଆମେ ତୁମର ଦାନ ପାଇପାରିବା। ତୁମେ ଉତ୍ତମ ନୀତି, ଉତ୍ତମ ସଙ୍କଳ୍ପ, ଦକ୍ଷତା ଓ ଧର୍ମର ରଥଚାଳକ ହେଇପାରିଛ। ଏହି ସ୍ତୁତିଗୀତରେ ଆମ ପାଖରେ ଆସ, ଚମକୁଥିବା ଆଲୋକ ଆଣ, ତୁମର ସମସ୍ତ ଦୟାଳୁ ରୂପରେ ଆମେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉ। ଆଜି ଏହି ଗୀତରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ତାଙ୍କୁ ସେବା କରିବାକୁ ଚାହୁଁ; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଆକାଶର ଭଳି ଗୁଞ୍ଜି ଉଠେ। ଅଗ୍ନିର ସବୁଠୁ ମନୋହର ଦୃଶ୍ୟ ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁଇଟିରେ ଏଠାରେ ଚମକୁଥିବା, ସୁନ୍ଦର ଶୋଭା ପାଇଁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷଣ ଭଳି। ଶୁଧ୍ଧ ଘୃତ ଭଳି ତାଙ୍କର ରୂପ ନିର୍ମଳ, ସୁନ୍ଦର ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭଳି; ଚମକୁଥିବା ପ୍ରଭା ନିଜେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ମାନବଙ୍କର ଶତ୍ରୁତା ଦୂର କର, ତୁମେ ପୂଜାକାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସତ୍ୟ। ଆମର ତୁମ ସହ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା ଭାଇପଣା ଭଳି ଶୁଭ ହେଉ; ଏହି ଘରରେ ସେ ବନ୍ଧନ ଦୃଢ଼ ରହୁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମର ମୁହଁ ଶୁଭ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ନିକଟରେ ଚମକୁଥାନ୍ତି; ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅକ୍ଳାନ୍ତ, ଚକ୍ଷୁର ଭୋଜନ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଭାବନା ଦୂର କର; ତୁମର କମ୍ପିଥିବା ଶିଖାରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ତୁମେ ଆମେ ପ୍ରଚୁର ଜ୍ଞାନ ଦିଅ। ଅଗ୍ନି, ତୁମରୁ ଗୀତ, ଭାବନା, ସ୍ତୁତି ଓ ଦାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଉତ୍ତମ ଲୋକ ପାଇଁ ଧନ ତୁମରୁ ମିଳେ, ଏଭଳି ତୁମେ ପୂଜାକାରୀ ମାନବକୁ ଦେଉ। ତୁମରୁ ବୀର, ପୁରସ୍କାରଜିତା, ସମୃଦ୍ଧି ଆଣିବା, ଶକ୍ତିରେ ସତ୍ୟ ଜନ୍ମିତ; ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଦାନଶୀଳ, ଦ୍ରୁତ ଅଗ୍ନି ନିକଟରେ ଆସନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ପୂଜାକାରୀ ପ୍ରଥମେ ତୁମକୁ ଡାକନ୍ତି, ଅମର ଦେବତା, ମନୋହର ଜିହ୍ୱା; ଘୃଣା ହୀନ ଭାବରେ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀ, ଦୃଢ଼ ଗୃହପତି ଭାବେ। ଅଗ୍ନି, ଆମପାଖରୁ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁତା ଦୂର କର, ଦୂର କର ଦୁର୍ଭାବନା; ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ଦୟାଳୁ ହେଉ, ଦେବତା, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଭଲ ଅବସ୍ଥା ପାଉ।