ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମିଶି ଏକ ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ ଥିଲା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର । ମାରୁତମାନେ—ଅର୍ଥାତ୍ ବାୟୁଦେବତାମାନେ—ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମରସ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ସୋମରସ ଅମୃତ ଭଳି ମଧୁର ଓ ଶକ୍ତିଦାୟକ, ଯାହା ଭୋଗ କରି ଇନ୍ଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧର ମୃଦଙ୍ଗ ହେବେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ପାଇବେ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟ କରିଦେବେ । ମାରୁତମାନେ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟଙ୍କର ଅସୁର ଭୃତ୍ରକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ । ଏହି ମାରୁତମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶକ୍ତି, ସାହାଯ୍ୟ, ଏବଂ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅହି ଓ ଶମ୍ବର ମାନେ ବିନାଶ ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ଉପଲକ୍ଷେ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମାରୁତମାନେ ସହିତ ସୋମପାନ ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ । ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବମାନେ ନୂତନ ଶକ୍ତିର ଦାତା, ମେଘକୁ ଚିରି ଜଳ ଦେଇଥିବା, ସେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ଡାକିଥିଲେ । ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁଠାରେ ନବଜାତ ବଳଶାଳୀ ବୃଷଭ ଭଳି, ସୋମରସ ପାନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନରେ ମାତା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ମଧୁର ସୋମ ଦାନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପରିବାରର ଗୃହରେ ପିତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହି ନବଜାତ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନକୁ ଯାଇ, ଖାଦ୍ୟ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ସୋମରସ ଦେଖି ଅନ୍ୟମାନେକୁ ଦୂରେ ହଟାଇ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅପାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଶରୀର ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଗଠନ କରି, ସେଉଁଠି ତ୍ୱଷ୍ଟାକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ । ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞରେ ଡାକି, ତାଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଆଶା କରିଥିଲେ । ସେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଧିଷଣା ସହ ଏହି ବୃତ୍ରନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ତାଙ୍କୁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଯୋଦ୍ଧା ଏବଂ ରଥିକ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବଳ ଏମିତି, ଯେଉଁଠି ଦାସ୍ୟୁମାନେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଟିକିପାରିନଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ଦୁଇ ଜଗତକୁ ମଧ୍ୟ ଭେଦି ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସମ୍ପଦର ବଣ୍ଟନକାରୀ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ । ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟାମାନେ ପୁନିପୁନି ଡାକି, ତାଙ୍କ ଦୟା ଓ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ସେଉଁଠି ମାରୁତମାନେ ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇ, ସୋମରସ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବେଶ୍ଵାନ ଅର୍ଥାତ୍ ଉତ୍ତମ ଶ୍ରବଣଶୀଳ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ଅତିଆନନ୍ଦ ଦିଆଯାଉଥିଲା । ଯେଉଁଠାରେ ମନ୍ତ୍ରପାଠ ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଗୋମୟ, ଅଶ୍ୱମୟ ଏବଂ ଧନସମ୍ପଦ ଆଶା କରାଯାଉଥିଲା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ହେଉଥିଲା, ହେଇଥିଲା ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ନିତ୍ୟ ନମନ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶତାଧିକ ଶକ୍ତି, ବଡ଼ ବଡ଼ କିଲା ଧ୍ୱଂସ କରିବାର ଶକ୍ତି ଓ ଧନ ଦାନର ଅଭିଲାଷା ଥିଲା । ତାଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅନେକ ଧନ, ଗୋ, ଅଶ୍ୱ ଓ ଶ୍ରୀ ସମ୍ପାଦନ କରିପାରୁଥିଲେ । ଏହିପରି ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପ୍ରକୃତି—ଅର୍ଥାତ୍ ଦିଗ, ଗଛ, ପ୍ରାଣୀ, ଜଳ ଏବଂ ଅକାଶ—ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନର ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ । ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟାମାନେ ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଦେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ଅଭିଲାଷିଥିଲେ, ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରୁଥିଲେ । ମାରୁତମାନେ ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୁନି ସୋମରସ ପାନ ପାଇଁ ଡାକାଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଶାର୍ୟାତ ନାମକ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ହେଉଥିଲା । ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ମହାକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସଜାଇଥିଲେ, ଏବଂ ମାରୁତମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ଅନେକ ଉପହାର ଦେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ । ଏହିପରି ଯଜ୍ଞରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମରସ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଅଂଶ ବିଶେଷ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରଖାଯାଇଥିଲା, ସେଉଁଠି ସେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଉପଚାର, ଗୀତ, ନୂତନ ଅନୁରୋଧ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଗାୟକମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଆଶା କରୁଥିଲେ । ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ମଧୁର ଦହି, ପାୟସ, ପିଠା ଏବଂ ସ୍ତୁତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେଉଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରିୟ ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅନେକ ମାନ୍ୟତା ଓ ଧନ ପାଇଁଥିଲେ । ଦିନର ମଧ୍ୟାନ୍ହ ସମୟରେ ମଧୁର ଅନ୍ନ, ପିଠା ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଗାୟକ ତୀବ୍ର ଆଗ୍ରହରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଥିଲେ, ସେଉଁଠି ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ । ତୃତୀୟ ପ୍ରହରରେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପିଠା ଓ ଅନ୍ନ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ମାରୁତମାନେ ସହିତ ସୋମରସ ପାନ କରିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଉଥିଲା । ପୂଷଣଙ୍କୁ ଖିର, ଅରୁଣ ଘୋଡ଼ା ବିଶିଷ୍ଟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନ୍ନ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପିଠା ଓ ସୋମ ଦିଆଯାଉଥିଲା । ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ ଏହିପରି ଉପଚାର, ଦାନ, ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରାଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠି ସେ ମାନବମାନେ ପାଇଁ ଶକ୍ତି, ଧନ, ଓ ନିର୍ଭୟତା ଦାନ କରୁଥିଲେ । ଏହିପରି ଦେବ-ଯଜ୍ଞ ଉତ୍ସବରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ମାରୁତମାନେ ମଧୁର ସୋମରସ ଭୋଗ କରି, ଦେବତାମାନେ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଭକ୍ତି ଓ ଦୟାର ସମ୍ପ୍ରେମ ଅବିରତ ଚାଲିଥିଲା ।