ମୋର ଅନୁପ୍ରେରଣା ରୂପେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ପ୍ରାଚୀନ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଅମେ ତାଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ, ଯେଉଁଠି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଆସନ୍ତି, ଯେପରି ଦୁଇ ଯାତ୍ରୀ ନୌକାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଉତ୍ତାର ଦେଉଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ପାତ୍ର ସ୍ୱାହାରେ ଭରିଯାଇଛି, ଯେପରି ଏକ ପାନ ପାତ୍ରକୁ ପୂରି ଦିଆଯାଉଛି; ପ୍ରିୟମନ୍ଦିରା ଏକଠା ହୋଇ ଉଲ୍ଲାସ ପାଇଁ ସଂଗ୍ରହ ହେଉଛନ୍ତି, ସୋମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଗୋଟେ ଗୋଟେ ଘୂରିଯାଉଛି। ବହୁବାର ଡାକାଯାଇଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଗଭୀର ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ ତୁମକୁ ବନ୍ଧି ରଖିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମ ସାଥୀମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପରେ, ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଦେଉଳକୁ ଭଙ୍ଗ କରି ଗୋଧନ ଭରିତ ବିସ୍ତୃତ ଭୂମି ଜିତିଲେ। ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଆମେ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ, ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୁରସ୍କୃତ; ଯୁଦ୍ଧରେ ସାହାଯ୍ୟ ଶୁଣିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ହତ କରି ଧନ ଜିତିବା ବୀର। ପାହାଡ଼ର ଗୋଦିକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ମୁକ୍ତ ଘୋଡାମାନେ ପରି ଉଲ୍ଲାସିତ; ଦୁଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗାଈ, ମାଆମାନେ ତାଙ୍କର ଛୋଆ ପାଇଁ ଆସୁଛନ୍ତି, ବିପାଶ ଓ ଶୁତୁଦ୍ରୀ ପୋଷକ ଜଳରେ ଭରି ଭାଗୁଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଉତ୍ସାହରେ, ତାଙ୍କର ରାସ୍ତା ଖୋଜି, ଦୁଇ ନଦୀ ରଥ ପରି ସମୁଦ୍ର ପାଇଁ ଆଗେ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି; ଉତ୍ସାହରେ ଏକ ଅନ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନଦୀମାନେ ସହଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି। ଆମେ ମାତୃତ୍ୱ ଭରିତ ସିନ୍ଧୁ ଓ ବିସ୍ତୃତ ବିପାଶକୁ ଆସିଛୁ; ଦୁଇ ମାଆ ଛୋଆକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବା ପରି, ଏହି ଦୁଇ ନଦୀ ଏକ ମାନ୍ୟ ମାର୍ଗରେ ଏକଠି ଚାଲୁଛନ୍ତି। ଏହି ଜଳରେ ଆମେ ଭରିଯାଇ, ଦେବମାନେ ନିର୍ମିତ ମାର୍ଗରେ ଚାଲୁଛୁ; ଏହି ପ୍ରବାହ ଚାଲିଯାଉଛି, ଦେଉଁଥିବା ପୁରୋହିତ ନଦୀମାନେ କ’ଣ ଡାକୁଛନ୍ତି? ମୋର ବାଣୀରେ, ଧର୍ମମୟ ନଦୀମାନେ, ସୋମା ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ କର; ମୁଁ କୁଶିକପୁତ୍ର, ସିନ୍ଧୁକୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତୁତିରେ ଡାକୁଛି, ଅନୁଗ୍ରହ ଚାହୁଛି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ବିଜୟଶାଳୀ ବଜ୍ର ଶକ୍ତିରେ ଆମ ପାଇଁ ରାସ୍ତା ଖୋଲିଛ, ବୃତ୍ରକୁ ହତ କରି ନଦୀମାନେର ବନ୍ଧ ଭଙ୍ଗ କରିଛ; ଦେବତା ସବିତା, ସୁନ୍ଦର ହାତରେ ଆମକୁ ନେଇଛନ୍ତି—ତାଙ୍କର ଉତ୍ସାହରେ ଆମେ ବିସ୍ତୃତ ଭୂମିକୁ ଯାଉଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଏହି ବୀରତା ଦୃଷ୍ଟି ସଦା ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉ, ବେଳେ ସେ ସର୍ପକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ; ବଜ୍ର ଦେଇ ସେ ଘେରା ଦୁଷ୍ଟକୁ ହତ କରିଥିଲେ, ଜଳ ଚାହିଁଥିବା ନଦୀମାନେ ଦୃତ ଗତିରେ ବହିଯାଇଥିଲେ। ଏହି ଶବ୍ଦ, ଗାୟକ, ତୁମ ପାଇଁ ବ୍ୟର୍ଥ ନ ହେଉ, ତୁମର ସ୍ତୁତି ଅନେକ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଛି; ମୋ ଶ୍ଲୋକ ଗ୍ରହଣ କର, କବି, ମାନବୀୟ ସାହସ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉ ନାହିଁ। ଓ ଜଳପ୍ରଭାର ଭଉଣୀମାନେ, କାରବ ଦୂରରୁ ତୁମଠାରେ ଗଡ଼ି ଓ ରଥ ନେଇ ଆସିଛି, ଶୁଣ; ନମସ୍କାର କର, ସହଜ ହେଉ, ଏ ନଦୀମାନେ, ତୁମ ପ୍ରବାହ ଏକ୍ସଲର ତଳେ ଅତିକ୍ରମ କରି ଯିଉ। କାରବ, ତୁମ ଶବ୍ଦ ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁ, ତୁମେ ଦୂରରୁ ଗଡ଼ି ଓ ରଥ ନେଇ ଆସିଛ; ଆମେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁ, ଜନାନୀ ନିଜ ପ୍ରିୟକୁ ଅନୁଗତ କରିବା ପରି, କନ୍ୟା ଯୁବକୁ ଅନୁଗତ କରିବା ପରି, ସଦା ତୁମ ପାଇଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ନେତୃତ୍ୱରେ, ଯଦି ଭାରତମାନେ ତାଙ୍କର ଗୋଧନ ସହିତ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଦଳ ଉତ୍ସାହିତ, ତେବେ ପ୍ରବାହ ଚାଲିଯାଉ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଳିଦାନ ଚୟନ କରିଛି। ଭାରତମାନେ ତାଙ୍କର ଗୋଧନ ସହିତ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି; ପ୍ରେରିତ ଜନ ନଦୀମାନେର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନୁଗ୍ରହ ଭାଗ କରିଛି। ବହୁତ ଦାନ ଦେଉଥିବା ନଦୀମାନେ, ପ୍ରବାହ ଚାଲିଯାଉ, ତୁମ ମାର୍ଗ ଭରିବା, ସୁଭିତ୍ତିରେ ଯାଉ। ତୁମ ପାଇଁ ତରଙ୍ଗ ମୃଦୁ ଉଠିଯାଉ; ବନ୍ଧନ ଛାଡ଼, ଜଳମାନେ। ତୁମ ଶକ୍ତିରେ କିଛି କ୍ଷତି କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ନ ହେଉ; କୌଣସି ଅସୁଭିତ୍ତି ନ ଆସୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ବାଧା ଭଙ୍ଗ କରିବାରେ, ଦାସଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗ ଭଙ୍ଗ କରି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଧନ ଦେଇ, ସହାନୁଭୂତି ଦେଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦେଶିତ, ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି, ଦାନଶୀଳ ଦେବତା ଦୁଇ ଦିଗକୁ ଭରି ଦେଇଛନ୍ତି। ତୁମ ବଳିଦାନ ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ମୁଁ ନମସ୍କାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି, ଅମରତ୍ୱ ପାଇଁ ସଜାଇ ଦେଉଛି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମାନବ ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନାୟକ, ପୂର୍ବ ଆସିଥିବା ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନାୟକ। ଇନ୍ଦ୍ର ବୃତ୍ରକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଚୟନ କଲେ, ଦୁଷ୍ଟ, ଅହଂକାରୀମାନେକୁ ହତ କଲେ। ଅବରୋଧକମାନେକୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ହତ କରି, ଗୋଧନ ଉନ୍ମୋଚନ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତିରେ ଦିନ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଅସୁମାନ୍ୟ ସେନାମାନେକୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଜିତିଲେ। ମନୁ ପାଇଁ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଇଲେ, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଲୋକ ଦେଖାଇଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ତୁତି ଓ ଅର୍ପଣରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ମାନବମାନେ ପାଇଁ ବହୁ ବୀରତା ଦେଇଛନ୍ତି। ଉପାସକ ପାଇଁ ଏହି ବିଚାର ଜାଗୃତ କରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶୁଦ୍ଧ ଆକୃତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନେକ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ବହୁତ। ସେ ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ଶକ୍ତିରେ ଚାପି ଦେଇଛନ୍ତି, ଚତୁର ଓ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଶକ୍ତିରେ ଜିତିଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ମହାନତାରେ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ରାସ୍ତା କଲେ, ସତ୍ୟ ନାଥ, ଲୋକଙ୍କର ରକ୍ଷକ। ବିବସ୍ୱତ ଘରେ, ଋଷିମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଶ୍ଲୋକ ଓ ଗୀତରେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯୋଗ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିର ସହଯୋଗୀ, ଆଲୋକର ନାଥ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ବଶ କରିଛନ୍ତି; ଜ୍ଞାନୀ, ଅନୁପ୍ରେରିତ, ଇନ୍ଦ୍ରରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ସେ ଜଳକୁ ବଶ କରିଛନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ; ଇନ୍ଦ୍ର ଗୋଧନ, ଅନେକ ଉପଭୋଗ ଦେଇଥିବା, ବଶ କରିଛନ୍ତି। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଧନକୁ ବଶ କରି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ହତ କରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆକୃତି ଉନ୍ମୋଚନ କରିଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ଉଦ୍ଭିଦ, ଦିନ, ଗଛ, ମଧ୍ୟ ଉତ୍ସାହିତ କରିଛନ୍ତି; ମଧ୍ୟକାଶକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି, ବନ୍ଧ ଭଙ୍ଗ କରି, ବାଣୀକୁ ମୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି; ଏପରି ଅହଂକାରୀମାନେକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି।