ସରମା ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ ପାହାଡ଼ର ଭଙ୍ଗୁର ପଥ ଓ ପ୍ରାଚୀନ ମାର୍ଗ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ। ସେ ପ୍ରଥମେ ଜାଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦଧାରୀମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ନେଇ ଚଲିଥିଲେ, ଏବଂ ଶବ୍ଦର ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ସବୁଠାରୁ ପ୍ରେରିତ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଯାଇଥିଲେ, ପାହାଡ଼ ଶୁଭ କର୍ମ କରୁଥିବା ପାଇଁ ଗର୍ଭ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲା। ତରୁଣ ବୀର ପୂଜା ଆୟୋଜନ କଲେ, ତାପରେ ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ତୁରନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ସେ, ସଦାବସ୍ତିତ, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ; ସେ ସମସ୍ତ ଉତ୍ପତ୍ତି ଜାଣନ୍ତି, ସୁଷ୍ଣଙ୍କୁ ବଧ କରନ୍ତି। ଆମ ପାଇଁ ସେ ସ୍ୱର୍ଗର ପଥ ଗୁଣଗାନ କରିଥିଲେ, ଗାଈ ଅନ୍ୱେଷଣ କରି, ବନ୍ଧୁକୁ ଦୋଷ ରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଗାଈ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ସେମାନେ ମନ ଦେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିଲେ, ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି ରଚିଥିଲେ। ଏହିଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ସମୃଦ୍ଧିର ନିବାସ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ମାସମାନେକୁ ସତ୍ୟରେ ସେବା କରିଥିଲେ। ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ପ୍ରାଚୀନ ଦୁଧ ଦେଇଥିବାମାନେ ଦୁଧ ଦେଲେ। ଦୁଇ ଜଗତ ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା; ଜନ୍ମ ସମୟରେ, ଗାଈମାନେ ବୀରମାନେକୁ ତାଙ୍କ ଗୋଶାଳାରେ ବସାଇଲେ। ବୃତ୍ର ଘାତକ ତିନି, ନବଜାତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିବେଶିତ ହେଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଗାଈ ମୁକ୍ତ କଲେ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ଓ ଘୃତ ଭରା, ଅଭିଲାଷିତ ଗାଈ ମଧୁର ମଧୁ ଦୁଧ ଦେଲେ। ପିତାପାଇଁ ସେମାନେ ଏକ ବିଶାଳ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନିବାସ ତିଆରି କଲେ, ଦକ୍ଷମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ; ମାଆମାନେ ଶକ୍ତିରେ ଉପରକୁ ମାପି, ଆଶ୍ରୟ ଦେଇ ବସିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ମହାବୁଦ୍ଧି ଦିଗନ୍ତରେ ବିସ୍ତୃତ, ସଦା ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଏକଙ୍କୁ ଦିଗନ୍ତ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ବସାଇଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୋଷହୀନ, ସମନ୍ୱିତ ଗୀତ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହେଲା, ଅଜୟ। ମୁଁ ତୁମ ମିତ୍ରତା ଚାହେଁ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ; ବୃତ୍ର ଘାତକ, ତୁମ ଅନେକ ସେନା ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି; ଆମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମହାଗୀତକୁ ଆସିଛୁ—ଉଦାର, ତୁମେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କର। ବିସ୍ତୃତ ଓ ଅନେକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କ୍ଷେତ୍ର ଜାଣି, ସେ ଏହାକୁ ଦାନ କଲେ, ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ରଥ ସମାନ ଭାଗରେ ବଣ୍ଟନ କଲେ; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ପଥ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଉଷା ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଏକାତ୍ମ କଲେ। ପଛରେ ଥିବାମାନେକୁ ମଧ୍ୟ, ହେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଗୃହସ୍ଥ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାସাথে ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଲେ; କବିମାନେ ଛାନା ଦ୍ୱାରା ମଧୁ ପବିତ୍ର କରୁଛନ୍ତି, ଦିନମାନେ କ୍ରିୟାରେ ଉପହାର ତିଆରି କରନ୍ତି। ଅନ୍ଧକାର ପରେ, ପୃଥିବୀର ଧନ ଦେଖାଯାଏ; ଉଭୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ମହିମାରେ, ପୂଜ୍ୟ; ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ମହିମାକୁ ଘେରି, ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ ଆଶା, ପ୍ରଶଂସା, ତୁମ ବନ୍ଧୁମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ବୃତ୍ର ଘାତକ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ସମସ୍ତ ବାଣୀର ନାୟକ, ବଳଶାଳୀ ଦାତା, ଆଶୀର୍ବାଦପୂର୍ଣ୍ଣ ମିତ୍ରତା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାହାଯ୍ୟ ସହିତ ଆସ, ହେ ଦ୍ରୁତଗତି। ଆମେ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସମ୍ମାନ କରୁଛୁ; ପ୍ରାଚୀନଙ୍କୁ ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଦେଉଛି; ଅଧିକ ଅସୁର ମାୟାକୁ ଦୂର କର, ଉଦାର, ଆମ ପାଇଁ ନିଜ ଧନ ରଖ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବର୍ଷା ପ୍ରସାରିତ; ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅ, ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କର; ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସାରଥି—ଆମକୁ ଅପାୟରୁ ରକ୍ଷା କର, ଶୀଘ୍ର ଆମକୁ ଗୋ-ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କର। ବୃତ୍ର ଘାତକ, ଗୋସମ୍ପଦର ରକ୍ଷକ, ଆସିଛନ୍ତି; ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଲାଲ ଆଲୋକ ସହ ଯାଇଛନ୍ତି; ସତ୍ୟବାଦୀ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କଠିନ ସ୍ଥାନ ଓ ଶୁଭମାନେ ଖୋଲିଦେଲେ। ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଉଦାର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ପୁରସ୍କୃତିରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ସେନାରେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଶୁଣୁଥିବା, ବୃତ୍ର ଘାତକ, ଧନର ଜୟୀ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ଏହି ସୋମ ପିଉ, ଯାହା ତୁମ ପ୍ରିୟ; ଉଦାର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଖୋଲା କେଶରେ ଆନନ୍ଦ କର, ତୁମ ଘୋଡ଼ାକୁ ମୁକ୍ତ କର। ପ୍ରଭାମୟ, ମଥାଯାଇଥିବା ସୋମ ପିଉ, ଗାଈ ମୁଣ୍ଡ ସହିତ, ଯାହା ଆମେ ତୁମର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛୁ; ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ, ମାରୁତ ଓ ରୁଦ୍ରମାନେ ସହିତ ତ୍ରିଗୁଣ ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅ। ଯେମାନେ ତୁମ ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇଥିଲେ, ମାରୁତମାନେ ତୁମ ବଳ ବଢ଼ାଇଥିଲେ; ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ, ହେ ଗର୍ଜନ୍ତି, ରୁଦ୍ରମାନେ ସହିତ ସୋମ ପିଉ। ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ମଧୁର, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ଦ ଇନ୍ଦ୍ରର ସେନା, ମାରୁତମାନେ; ଯାହା ସହିତ, ତୁମ ଉଦ୍ୟମରେ, ତୁମେ ବୃତ୍ରର ଯୋଡ଼ାଯୋଡ଼ି ଖୋଲିଦେଲେ। ମଣିଷ ବେଳେ ଯେପରି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ସୋମ ପିଉ; ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ାରେ, ବଲିଦାନ ଓ ସାହାଯ୍ୟ ସହିତ ଆସ, ତୁମେ ବହୁତ ଜଳ ଦୂର କର। ତୁମେ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିବାବେଳେ, ନଦୀମାନେକୁ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଘୋଡ଼ା ପରି ମୁକ୍ତ କଲ; ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳକୁ ଆଘାତ କଲ, ଅସୁରମାନେକୁ ଦେବମାନେରୁ ଦୂର କଲ। ଆମେ ଭକ୍ତି ସହିତ ମହାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଛୁ, ଯିଏ ମହାନ୍, ଉଚ୍ଚ, ଅଜର, ତରୁଣ; ଯାହାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଦିଗନ୍ତ ଓ ପୃଥିବୀ ଧାରଣ କରିପାରେନି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କର୍ମ, ଭଲ ଓ ବିବିଧ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରନ୍ତିନାହିଁ; ସେ, ବୁଦ୍ଧି ସହିତ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦିଗନ୍ତକୁ ଧାରଣ କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉଷାକୁ ତିଆରି କଲେ। ତୁମ ମହିମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ସତ୍ୟ ଓ ନିର୍ମଳ; ନୂତନ ଜନ୍ମରେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ସୋମ ପିଲେ। ଦିଗନ୍ତ, ଶକ୍ତି, ଦିନ, ମାସ, ବର୍ଷ କେହି ଏହାର ସୀମା ପହଞ୍ଚିପାରେନାହିଁ। ତୁମେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ନୂତନ ଜନ୍ମରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ସୋମ ପିଲେ; ଦିଗନ୍ତ ଓ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତେବେ ଋଷିଙ୍କ କାମ ପାଇଁ ପ୍ରାଚୀନ ହେଲେ। ତୁମେ ଜଳ ଚାରିପାଖ ଘେରିଥିବା ସର୍ପକୁ ବଧ କଲ, ଶକ୍ତିରେ ବଢ଼ିଲେ; ଦିଗନ୍ତ ତୁମ ମହିମା ସହିପାରିଲାନି, ଅନ୍ୟର ସାହାଯ୍ୟରେ ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କଲେ। ତୁମ ପାଇଁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବଲିଦାନ ବୃଦ୍ଧିକର, ପିଡ଼ିଯାଇଥିବା ସୋମ ତୁମ ପ୍ରିୟ; ବଲିଦାନ ଦ୍ୱାରା, ଯଜ୍ଞପତି, ବଲିଦାନକୁ ସମର୍ଥନ କର—ବଲିଦାନ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବଜ୍ର ଆଣିଲେ, ସର୍ପ ବଧ କଲେ।