ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତାଙ୍କର କୃପା ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଥିଲେ, “ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଆମକୁ ଶୁଭ ଓ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ଦେଇ ଆଗକୁ ନେଉ, ଯେପରି ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ପୁରାତନ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଛ; ଆମେ ମହାସମ୍ପଦର ଭାଗୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ, ତୁମେ ଆମକୁ ଧନ ଓ ସନ୍ତାନ ଦିଅ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ସେମାନେ ଚାହିଲେ ଯେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସମୃଦ୍ଧି ଆସୁ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୟା ଆଶା କରି, ଏହି ଇଚ୍ଛା ଏକ ବିସ୍ତୃତ କ୍ଷେତ୍ର ଭଳି ତଳାଇଯାଉ। ତାଙ୍କର କାମନା ଗାଁଠି, ଘୋଡ଼ା, ଓ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଉପହାରରେ ପୂରଣ ହେଉ, ଏହି ଇଚ୍ଛାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ। କୁଶିକ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ମନେ ଉପଚାର କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହୁତି ଦେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, “ହେ ଗୋଧନର ନାଥ, ଆମ ପାଇଁ ବନ୍ଧ ଖୋଲିଦିଅ, ଗାଁଠି ଆମକୁ ଦେଅ, ପୁରସ୍କାର ଆମ ପ୍ରାପ୍ତି କର, ଏବଂ ଗୋବିଦ୍ୟା ଦିଅ।” ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ ମଘବାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ସେମାନେ କହିଲେ, “ତୁମେ ପୁରସ୍କାର ଜିତିବାରେ ପ୍ରଥମ, ଶତ୍ରୁ ହନନ କରି, ଧନ ଓ ବିଜୟ ଦିଅ।” ଏହି ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ଦେବ ଝିଅର ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ନିୟମ କଲେ, ସତ୍ୟର ଆଲୋକକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ବାପା ଝିଅର ଝରଣାକୁ ସ୍ନାନ କରାଇଥିଲେ, ସେଠାରେ ଦୃଢ଼ ମନେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହ କୁ ଭାଗିନୀ ପାଇଁ ବାଣ୍ଟିଲେ ନାହିଁ, ବରଂ ଦାତାଙ୍କର ଧନ ଭଣ୍ଡାର ଭଳି ଗର୍ଭକୁ ତିଆରି କଲେ। ମାନେ ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଗୋଟିଏ ଶୁଭ କର୍ତ୍ତା ହେଲେ, ଆଉ ଗୋଟିଏ ଆହୁତି ଦେଇଥିଲେ। ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ମହତ୍ତ୍ୱର ପୁତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ଏହି ମହାଗର୍ଭ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ଉପାସନାରେ ବିସ୍ତୃତ ହେଲେ। ବିଜୟୀମାନେ ଆସି, ଅନ୍ଧକାର ହଟାଇ ମହାଲୋକ ଆଣିଲେ। ଉଷାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣି, ସାକ୍ଷାତ୍କାର କଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଗୋଧନର ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ହେଲେ। ଦୃଢ଼ ମନରେ ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଋଷିମାନେ ସତ୍ୟର ସମସ୍ତ ପଥ ଖୋଜି, ସ୍ନେହ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସରମା ପ୍ରାଚୀନ ପାହାଡ଼ର ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିବା ପଥ ଖୋଜିବାରେ ସହଯୋଗୀ ହେଲେ, ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଗକୁ ନେଇ, ଆଦି ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ସବୁଠୁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ବନ୍ଧୁ ଭାବରେ ଯାଇ, ପାହାଡ଼ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଗର୍ଭକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ। ଯୁବ ନାୟକ ଆହୁତି ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ, ତାପରେ ଅଙ୍ଗିରସ ଦେବମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ଏହି ଅବିନାଶୀ, ସବୁ ଆଦିର ଆଦର୍ଶ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ପତ୍ତି ଜାଣି, ଶୁଷ୍ଣକୁ ବିନାଶ କଲେ। ସେ ଆମପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗର ପଥ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଗୋ ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରି, ବନ୍ଧୁକୁ ଅପବାଦରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ। ଗୋ ଲାଗି ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ସେମାନେ ମନେ ଅଗ୍ନି ଉପାସନା କରି, ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଏହି ଅଛି ସେମାନଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧି ଭଣ୍ଡାର, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମାସଗୁଡ଼ିକୁ ସେବା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ଜନ୍ମସ୍ଥଳ ଆସି ଆନନ୍ଦ କଲେ; ପ୍ରାଚୀନ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ମାନେ ଦୁଧ ଦେଲେ। ଦୁଇ ଜଗତ ତାଙ୍କର ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜି ଉଠିଲା; ଗାଁଠି ଜନ୍ମ ସମୟରେ ନାୟକମାନେ କୋଠାରେ ବସିଲେ। ଭୃତ୍ର ହନ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ର ନୂତନ ଉପହାର ସହିତ ବସି, ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଗାଁଠି ମୁକ୍ତ କଲେ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶସ୍ୟ ଦୁଧ ଦେଇ ମଧୁର ମଧୁ ଦେଲା। ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ବି ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନିବାସ ତିଆରି ହେଲା; ଦକ୍ଷ ମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ମାନେ ଶକ୍ତି ସହିତ ଉପରକୁ ମାପି ବସିଲେ। ମହାବୁଦ୍ଧି ଯେତେବେଳେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଏବଂ ଅବିରାମ ଉତ୍ପାଦକୁ ଦିଗବିଦିଗେ ଥାପନ କଲେ, ସେଠାରେ ଦୋଷରହିତ, ସମ୍ମିଳିତ ସ୍ତୁତିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ଋଷି କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମ ସାଖ୍ୟ ଚାହେଁ, ଭୃତ୍ରହନ୍ତା, ତୁମର ଅନେକ ଦଳ ଆଗକୁ ବଢ଼େ; ଆମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମହାସ୍ତୁତିରେ ଆସିଛୁ—ମହାଦାନୀ, ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କର, ରକ୍ଷା କର।” ସେ ଅପାର ଓ ଅନେକ ଆଲୋକମୟ କ୍ଷେତ୍ର ଜାଣି, ସେ ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ଭାଗରେ ବଣ୍ଟନ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଉଷା ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ପଥ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ପଛରେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଶକ୍ତିରେ ସମିଲି, ଦିନ ଦ୍ୱାରା ଉପହାର ତିଆରି କଲେ। ଅନ୍ଧକାର ପରେ ପୃଥିବୀର ଧନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା; ସୂର୍ଯ୍ୟର ମହିମା ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଁ ଜଗତ ଉପାସ୍ୟ ହେଲା। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ମହାତ୍ମା ଚାରିପାଖରେ ତାଙ୍କର ମିତ୍ରମାନେ ଘେରିଥିଲେ। ଋଷି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, “ଭୃତ୍ରହନ୍ତା, ସତ୍ୟ କଥାର ନାଥ, ସମସ୍ତ କଥାର ଅଧିପତି, ବଳଦାତା, ଆନନ୍ଦ ଓ ଶୁଭ ସାଖ୍ୟ ସହ ଆସ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୟାଳୁ।” ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଗାଇ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, “ଅଧିକ ଅଧର୍ମ ଅପସାରଣ କର, ଆମ ପାଇଁ ନିଜ ଉପକାର ଦିଅ।” ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବର୍ଷା ଭୂମିକୁ ଢାଙ୍କି ଦେଲା; “ସୁଖ ଦିଅ, ଆପଦରୁ ରକ୍ଷା କର, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ରଥି, ଆମକୁ ଶୀଘ୍ର ଗୋଧନରେ ବିଜୟୀ କର।” ଭୃତ୍ରହନ୍ତା ଗୋଧନର ରକ୍ଷାକାରୀ ଆସି, ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ଲାଲ ଆଲୋକ ସହିତ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସତ୍ୟ କଥା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କଠିନ ସ୍ଥାନ ଖୋଲିଦେଲେ। ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ ମହାଦାନୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, “ତୁମେ ପୁରସ୍କାର ଜିତିବାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ, ଭୃତ୍ର ହନନ କର, ଧନ ଜିତିବାରେ ଅପରାଜିତ।” ଏବେ ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ସୋମ ରସ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରି କହିଛନ୍ତି, “ହେ ସୋମପତି ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ଆସ, ତୁମ ପ୍ରିୟ ସୋମ ରସ ପାନ କର, ମୁକ୍ତ କେଶ ଦେଖାଇ ଆନନ୍ଦ କର, ତୁମ ଘୋଡ଼ା ମୁକ୍ତ କର।” ଏହି ଚମତ୍କାର ସୋମ ରସ ଗାଁଠିର ମୁଣ୍ଡ ସହିତ ତୁମ ପାଇଁ ତିଆରି କରାଯାଇଛି; ମନ୍ତ୍ର ଚାରଣ କରୁଥିବା ମାନେ, ମାରୁତ ଓ ରୁଦ୍ରମାନେ ସହିତ ତୁମେ ତିନିଗୁଣି ଶକ୍ତିରେ ବଳବାନ୍ ହୁଅ। ମାରୁତମାନେ ତୁମର ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇଲେ, ତୁମର ପ୍ରଭାବକୁ ମହାନ୍ କଲେ; ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ରୁଦ୍ରମାନେ ଓ ତୁମ ଦଳ ସହିତ ସୋମ ପାନ କର। ଏହି ମାରୁତମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ମଧୁର ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ସେନା, ଯେଉଁମାନେ ଭୃତ୍ରଙ୍କର ଯୋଗ ଖୋଜି, ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ।