ପୁରାତନ କାଳରୁ, ସପ୍ତ ଧାରାର ହୋତାର୍ ଅଗ୍ନି ମାତୃକା ଗର୍ଭରେ, ଅମୃତ ଉତ୍ସରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇ ଉଦିତ ହେଲେ । ସେ, ଦାୟାଳୁ ଓ ଅକ୍ଷୟ, ଦିନ ପରେ ଦିନ ଚକ୍ଷୁ ମୁଦେଇନଥିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଜ୍ଜ, ମାରୁତମାନେ ଯେପରି ଅଗ୍ରସର, ସେହିପରି ଧର୍ମର ପ୍ରଥମଜାତ, ସମସ୍ତେ ଜାଣିଥିଲେ । କୁଶିକମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରାର୍ଥନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏ ଦିନ, ଏହି ବଳିଏ ଆମେ ତୁମକୁ ଜ୍ଞାନୀ ହୋତାର୍ ଭାବେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଚୟନ କରିଛୁ । ସ୍ଥିର ମନ ଓ ଉତ୍ତମ ନିବେଦନ ସହିତ, ଅନୁଭୂତି ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ, ସୋମ ପାନ କରିବାକୁ ଆସ । ହେ ସୋମପ୍ରିୟ, ତୁମ ସହଯୋଗୀମାନେ ତୁମକୁ ଆଶା କରନ୍ତି, ସୋମ ଚାପି ନିବେଦନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ଲୋକଙ୍କ ଅପମାନ ସହିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ବିନା ଅନ୍ୟେ କେହି ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ ନୁହଁନ୍ତି । ତୁମଠାରୁ ଦୂର କିଛି ନୁହଁ, ହେ ନୀଳାଶ୍ୱଧାରୀ, ତୁମ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆସ । ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ପାଇଁ ଏହି ମଦିରା ଦିଆଯାଇଛି, ଚାପଣ ପାଥର ଯୋଜାଯାଇଛି, ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ । ଇନ୍ଦ୍ର, ସୁନ୍ଦର ଦାଢ଼ି, ଦାନଶୀଳ, ବଳବାନ, ବିରାଟ ସେନାର ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି, କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ । ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଶାନ୍ତ ଥିଲେ, ବୃଷଭ, ତୁମ ଶୌର୍ୟ କେଉଁଠି ? ତୁମେ ଏକାକି ଅଚଳକୁ କମ୍ପିତ କର, ଭୃତ୍ରମାନେ ହତ, ତୁମ ନିୟମରେ ଦିଗନ୍ତ ଓ ପର୍ବତ ଅଚଳ ରହେ । କେବଳ ତୁମ ଯଶରେ, ଭୃତ୍ର ନାଶ କରି, ଦୁଇ ଅପାର ଜଗତକୁ ନିଜ ଭାବରେ ଧାରଣ କଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ନୀଳାଶ୍ୱ ତଳକୁ ଯାଆନ୍ତୁ, ତୁମ ବଜ୍ର ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ପଡ଼, ସମସ୍ତ ଦିଗର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନାଶ କର, ସତ୍ୟ ବିଜୟୀ ହେଉ, ଅସତ୍ୟ ନଶ୍ୱର ହେଉ । ଯାହାକୁ ତୁମେ ଜୀବନ ଦେଉଛ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଘର ହୁଏ । ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଦୟା ଘୃତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ହଜାର ଗୁଣ ବିପୁଳ । ଅତିଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁ, ଦୁଷ୍ଟକୁ ନାଶ କର, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କର । ଭୃତ୍ର ଉତ୍କଟ ଶକ୍ତିକୁ ତୁମେ ନିଜ ବଳରେ ଦଳିଦେଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଏହି ବିଶାଳ ପୃଥିବୀ ଦ୍ରଢ଼ ହେଲା, ବୃଷଭ ଆକାଶ ଓ ମଧ୍ୟକାଶକୁ ଧାରଣ କଲେ, ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ଜଳ ଧାରା ଚାଲିଲା । ଭଲା ଗୋଶାଳା ଅପରିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ହତକାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଗରେ ସେ ଭୟରେ ଅପସାରିଲା । ତୁମେ ମାର୍ଗକୁ ସମତଳ କରିଲ, ଗାଁମାନେ ମୁକ୍ତ କଲ, ଗାୟକମାନେ ତୁମ ପ୍ରଶଂସା କଲେ । ଏକାକି ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲ, ତୁମେ ସେମାନେକୁ ବିସ୍ତାର କଲ । ମଧ୍ୟକାଶରୁ ଆମକୁ ଧନ, ଯୋଗ୍ୟ ରଥ, ପୁରସ୍କାର ଦିଅ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ଦିଗକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେନାହିଁ, ଦିନ ପରେ ଦିନ ନୀଳାଶ୍ୱ ଯୋଜାଯିବା । ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ପଥରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି, ଘୋଡ଼ା ସହିତ ସେ ନିଜ ଧନକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି । ଉଷା ଦେଖିବାକୁ ଆଶା କରି, ରାତି ଆସିଲେ, ତାରା ଚମକୁଥିବା ମହାମୁଖ ଦେଖନ୍ତି । ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ଜାଣନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଅନେକ କଲ୍ୟାଣକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି । ବଡ଼ ଆଲୋକ ହୃଦୟରେ ବିସ୍ତାରିତ, ଗାଁ ଫଳପକ୍କ ଧାରଣ କରି ଗତି କରେ । ସମସ୍ତ ମଧୁର ଉପଚାର ଧୂସର ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଗୃହୀତ, ଇନ୍ଦ୍ର ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ରସ ରଖିଥିଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୃଢ଼ କିଲ୍ଲାକୁ ଅଟୁଟ କର, ବଳି, ପ୍ରଶଂସକ, ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଇଁ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥା କର । ଦୁଷ୍ଟ ମନ, ଅସୁଭ ମାନବ, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଶତ୍ରୁମାନେ ନଶ୍ୱର ହେଉ, ହେ ଶତ୍ରୁହନ୍ତା । ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ଭକ୍ଷକ, ଦାହକକୁ ଦଳିଦିଅ । ତଳ ଶତ୍ରୁକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଅ, ଦାନବକୁ ନଶ୍ୱର କର, ମଘବନ୍, ତାକୁ ଭ୍ରମିତ କର । ଦାନବକୁ ମୂଳସହ ଉପାଡ଼, ନବୀନ କେନ୍ଦ୍ରକୁ କାଟିଦିଅ, ଶ୍ରବଣ କର । ଲୁକ୍କାନ୍ତ, ଚଳିଥିବା ଶତ୍ରୁକୁ ତୁମେ ଭଗାଇଦେଲ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶତ୍ରୁକୁ ଅସ୍ତ୍ର ତାପରେ ଦାହିଦେଲ । ସୁଖ ଓ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆମକୁ ନେଇଯାଅ, ପ୍ରାଚୀନ ଆଶୀଷ ଦେଇଥିବା ପରି । ଆମେ ବିପୁଳ ଧନର ଭାଗୀ ହେଉ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ଶ୍ରୀ ଓ ସନ୍ତାନ ଦିଅ । ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ଚମକୁଥିବା ଭାଗ୍ୟ ଦିଅ, ଆମେ ତୁମ ଦାନର ଆଶା କରିଛୁ । ଏକ ବିସ୍ତୃତ କ୍ଷେତ୍ର ପରି ଆମର ଆକାଂକ୍ଷା ବଢ଼ୁ, ଧନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନ ଦିଅ । ଏହି ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ଗାଁ, ଘୋଡ଼ା, ଚମକୁଥିବା ଉପହାରରେ ପୂରଣ କର, ଏହାକୁ ବିସ୍ତାର କର । କୁଶିକମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାରେ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି, ହେ ଧର୍ମବାହକ ଇନ୍ଦ୍ର । ଗୋପତି ଏହି ବନ୍ଧକ ଭାଙ୍ଗିଦିଅ, ଗାଁ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ, ପୁରସ୍କାର ଆମକୁ ମିଳୁ । ତୁମେ ବଳବାନ ବୃଷଭ, ସତ୍ୟଶକ୍ତି ରେ ଦ୍ରଢ଼, ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଥିବା, ମଘବନ୍, ଗାଁ ଜ୍ଞାନ ଆମକୁ ଦିଅ । ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ ମଘବନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିବାକୁ ଦିଅ, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା । ସେ ସହଯୋଗରେ ଶୁଣିଥିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାହକ, ଶତ୍ରୁହନ୍ତା, ଧନ ବିଜେତା । ଅଗ୍ନି କନ୍ୟାର ସନ୍ତାନକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଉଛନ୍ତି, ସେ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଆଲୋକକୁ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତି । ଯେଉଁଠାରେ ପିତା କନ୍ୟାର ଧାରାକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରିଥିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମନେ ତାହାକୁ ସ୍ଥାପିତ କଲେ । ସେ ପତ୍ନୀ ପାଇଁ ଉତ୍ତରାଧିକାର ବିଭାଜନ କଲେନାହିଁ, ଦାତାଙ୍କ ଧନ ଭାବେ ଗର୍ଭଧାନ କଲେ । ଯେତେବେଳେ ମାତାମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଜଣେ ମଙ୍ଗଳକାରୀ, ଅନ୍ୟେ ପ୍ରଜ୍ୱଳକ ହେଲେ । ଅଗ୍ନି ଚମଚରେ ଚମକୁଥିବା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ମହତ୍ତ୍ଵର ପୁତ୍ର, ରକ୍ତ ଦେହରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ । ମହାଗର୍ଭ, ବଳବାନରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ାର ବଳିରେ ବିସ୍ତୃତ ହେଲେ । ବିଜୟୀମାନେ ସଂଘର୍ଷକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ, ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରି ମହା ଆଲୋକ ଆଣିଲେ । ଉଷାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣି ଆଗକୁ ଆସିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଗାଁର ଏକମାତ୍ର ନାୟକ ହେଲେ । ଦୃଢ଼ ମନେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ସପ୍ତ ଋଷି ମନେ ପଥ ଦେଖାଇଲେ । ସେମାନେ ସତ୍ୟର ସମସ୍ତ ପଥ ଜାଣି, ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ସରମା ପର୍ବତର ଭଙ୍ଗି ହୋଇଥିବା ପଥ ଉଦ୍ଘାଟନ କଲେ, ପୁରାତନ ମାର୍ଗ ପରିବାର ସହିତ ଚାଲିଲେ । ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦବୀ ଦେଖିଲେ, ଆଗେ ଜାଣି ଧ୍ୱନି କଲେ । ସବୁଠାରୁ ପ୍ରେରିତ ମିତ୍ର ଭାବେ ଗଲେ, ପର୍ବତ ମଙ୍ଗଳକାରୀ ପାଇଁ ଗର୍ଭ ମୁକ୍ତ କଲେ ।