ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆମେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଲୁ। ଅଗ୍ନି, ଆମର ନିବେଦିତ ହୋମ, ଏହି ନୈବେଦ୍ୟ ପିଠା, ତୁମେ ଜନ୍ମ ଜାଣିଥିବା ଜ୍ଞାନୀ, ସକାଳ ବେଳେ ଦୟା କରି ଗ୍ରହଣ କର। ଏହି ନୈବେଦ୍ୟ, ଯାହା ସଜାଇ ତୁମ ପାଇଁ ପକାଯାଇଛି, ତୁମେ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର। ଅଗ୍ନି, ଏହି ଦିନର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଲୁଚିଥିବା ନୈବେଦ୍ୟ ପିଠା ପାଇଁ ଆସ, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ଯଜ୍ଞରେ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ବସିଥିବା। ମଧ୍ୟାନ୍ହ ବେଳେ ମଧୁସୂଦନ, ଜନ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ଏଠି ନୈବେଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର। ଅଗ୍ନି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସଭାରେ କେବେ ତୁମ ଅଂଶ କମାନ୍ତିନାହିଁ। ତୃତୀୟ ସ୍ତୋତ୍ର ବେଳେ, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର ଅଗ୍ନି, ତୁମକୁ ଏହି ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଆଯାଏ। ତୁମ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା, ଏହି ଧନ୍ୟ ଯଜ୍ଞକୁ ଅମର ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ କର। ଅଗ୍ନି, ସଦା ବୃଦ୍ଧିଶୀଳୀ, ଜନ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ଦିନ ଭରି ଲୁଚିଥିବା ନୈବେଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର। ଏଠି ଅଛି ଆରଣୀ କଠି, ଏଠି ଅଛି ସୃଷ୍ଟିର କ୍ରିୟା। ଏହି ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଆଣ, ଆମେ ପୁରୁଣା ଦିନର ଭଳି ଅଗ୍ନିକୁ ମଥିବାକୁ ଯାଉଛୁ। ଦୁଇ ଟି କଠି ମଧ୍ୟରେ ରଖି, ଗର୍ଭିଣୀ ନାରୀର ଗର୍ଭରେ ଯେପରି ଶିଶୁ ସଞ୍ଚିତ ଥାଏ, ଏପରି ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଜାଗ୍ରତ ଲୋକେ, ନିବେଦନ ସହ କୃତଜ୍ଞତା ଦେଇ ପୂଜା କରନ୍ତି। ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା, ସମତଳ ଅଗ୍ନିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କର; ଶୀଘ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଲାଲ ରଙ୍ଗର ମାନ୍ଦିର, ଚମକୁଥିବା ଶକ୍ତି, ଇଳାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମାର୍ଗରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଇଳାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ, ପୃଥିବୀର ନାଭିରେ, ଜନ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନି, ତୁମକୁ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ, ନୈବେଦ୍ୟ ପାଇଁ ବସାଯାଏ। ଲୋକେ ଏହି ଅମର, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନୀ, ଅପରିଶ୍ରାନ୍ତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନିକୁ ମଥିଥାନ୍ତି, ଯଜ୍ଞର ପ୍ରତୀକ, ପ୍ରଥମ, ଦୟାଳୁ, ସମ୍ମୁଖରେ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ମଥନ କରନ୍ତି, ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦୌଡୁଥିବା ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ପରି ଚମକିଉଠେ; ଅଶ୍ୱିନୀମାନଙ୍କ ତୀବ୍ର ଗତି ପରି, ସେ ଦର୍ବା ଚାରିପାଖ ଘେରି ଏହାକୁ ଦହି ଦେଉଛି। ଜନ୍ମ ନେଇ, ଅଗ୍ନି ଚମକେ, ବିବେକଶୀଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରେରିତ, ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ବଡ଼ଦାନୀ; ଦେବମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ହୋମ ଗ୍ରାହକ ଭାବେ ବସାଇଛନ୍ତି। ହୋତା, ତୁମ ସ୍ଥାନରେ ବସ, ବିବେକଶୀଳ; ଯଜ୍ଞକୁ ଭଲ ଗର୍ଭରେ ବସାଅ। ଦେବତ୍ୱ ଥିବା ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ହୋମ କର, ମହା ଉପାସକଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ଧୂଆଁକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର, ବନ୍ଧୁମାନେ, ଅଳସ ହେବାନାହିଁ, ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର। ଏହି ଅଗ୍ନି, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ଦାସ୍ୟୁମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହି ହେଉଛି ତୁମ ସ୍ଥାନ, ଆଚାର୍ୟ, ଯାଁଠାରୁ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା, ଚମକିଥିଲା। ଏହି ଜ୍ଞାନକୁ ଧାରଣ କରି, ଅଗ୍ନି, ଏଠି ବସ, ଆମର ଗୀତ ବଢ଼ାଅ। ସେ ଦେହର ରକ୍ଷକ, ଦିବ୍ୟ ଗର୍ଭ; ଜନ୍ମ କାଳରେ ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷା ହୁଏ। ମାତରିଶ୍ବାନ ତାଙ୍କୁ ମାତୃ ଗର୍ଭରେ ମାପିଥିଲେ, ବାୟୁର ଧାରା ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା। ଭଲ ଭାବରେ ମଥି, ଉତ୍ପନ୍ନ କର, ଭଲ ଭାବରେ ବସା, ଋଷି; ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞର ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଉପାସକ ପାଇଁ ଦେବମାନେ ପୂଜା କର। ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଏହି ଅମର, ଅପରିଶ୍ରାନ୍ତ, ଶୀଘ୍ର, ଗୁପ୍ତ ମୁଖ ଅଗ୍ନିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି। ଦଶ ଭଉଣୀ, ସଂଯୁକ୍ତ ଭାବେ, ଏହି ଜନ୍ମା ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାନ କରନ୍ତି। ସପ୍ତ ହୋତା ପୁରାତନ କାଳରୁ ଚମକୁଥିଲେ, ଯେବେ ସେ ମାତୃ ଗର୍ଭରେ, ଥନରେ ଦହିଥିଲେ। ସେ ଦିନକୁ ଦିନ ଚକ୍ଷୁ ମୁଦେନାହିଁ, ଦାନଶୀଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ସେ ଶତ୍ରୁ ସାମ୍ନାରେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ମାରୁତମାନଙ୍କ ପରି ଅଗ୍ରସର, ଧର୍ମର ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମା। ସମସ୍ତ ଏହିକଥା ଜାଣନ୍ତି। ଚମତ୍କାର ପ୍ରାର୍ଥନା, କୁଶିକମାନେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି; ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଘରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଛନ୍ତି। ଆଜିର ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ଆମେ ତୁମକୁ, ଜ୍ଞାନୀ ହୋତା, ଭକ୍ତି ସହ ଚୟନ କରିଛୁ। ଯାହା ଦୃଢ଼, ତାହା ଦ୍ୱାରା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବେଦନ ଦ୍ୱାରା, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ସହ ସୋମ ପାଖକୁ ଆସ। ଅଗ୍ନି ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ସୋମ ଚାପି, ନିବେଦନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଶାପ ଭୋଗ କରନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ବିନା ଅନ୍ୟ କେହି ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ ନୁହଁନ୍ତି। ସବୁଠାରୁ ଦୂର ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ତୁମୁଵେ ପାଇଁ ଦୂର ନୁହଁ। ନୀଳ ଘୋଡ଼ାର ମାଲିକ, ତୁମ ଘୋଡ଼ା ସହ ଆସ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ପାଇଁ ଏହି ନିବେଦନ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଚାପି ପାଥର ଯୁତ, ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶୋଭନ ଦାଢ଼ି, ଦାନଶୀଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବଡ଼ ଦଳର ନେତା, ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରବଳ—ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ, ବୃଷଭ, ତୁମ ଶୂର ଶକ୍ତି କେଉଁଠି? ତୁମେ ଏକା, ଅଚଳ କୁ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିତ କର; ତୁମେ ଭ୍ରମଣ କର, ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କର। ଦିଗ ଓ ପାହାଡ଼, ତୁମ ନିୟମରେ ଅଡ଼ିଆ ରହିଛି। ତୁମ ପ୍ରତାପରେ, ଏକା, ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗ ଭାଙ୍ଗିଦେଲ; ଦୁଇ ବିଶାଳ ଜଗତ୍, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ନିଜର ଭଳି ଧାରଣ କରିଛ। ତୁମ ନୀଳ ଘୋଡ଼ା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଢାଳରେ ଛାଡ଼ିଦିଅ; ତୁମ ଭୟଙ୍କର ବଜ୍ର ଚାଲିଯାଉ, ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କର। ସମସ୍ତ ଦିଗର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କର, ସତ୍ୟକୁ ବଢ଼ାଅ, ମିଥ୍ୟାକୁ ନାଶ କର। ଯାକୁ ତୁମେ ଜୀବନ ଦେଉଛ, ଅଅହୁତ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ଲାଭ କରେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଦୟା ଘୃତରେ ପ୍ରଚୁର; ତୁମ ଦାନ ହଜାର ଗୁଣା। ଅତି ପ୍ରାର୍ଥିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁ, ଦୁଃଖଦାୟକଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କର, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କର। ବୃତ୍ର ଦଳନ କର, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଛେଦ କର। ତୁମ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ବିଶାଳ ପୃଥିବୀକୁ ନିବାସ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କରିଛ। ବୃଷଭ ଆକାଶ ଓ ମଧ୍ୟକାଶକୁ ଧାରଣ କରିଛ; ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ଜଳ ଏଠି ପ୍ରବାହିତ ହେଲା।