ଏକ ଦିବ୍ୟ ସଂଧ୍ୟାରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ସହିତ ଅଗ୍ରଗତି କରିଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିପ୍ରକାର ଶୁଭ୍ର ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗ କରି, ଆଲୋକମୟ ହୋଇ, ମାରୁତମାନେ ସହ ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ମାରୁତମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦୟାଳୁ ଓ ଦୟାଶୀଳ, ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ପାହାଡ଼ମାନେ କୁ କମ୍ପିତ କରିଦେଉଥିଲେ। ଏହି ଅଗ୍ନିର ତେଜ ଓ ମାରୁତମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ସମସ୍ତ ଜନ ଭକ୍ତି ସହିତ ଡାକୁଥିଲେ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ମାରୁତମାନେ ବର୍ଷା ଦେଇଥିଲେ, ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଦାନଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଦଳେ ଦଳେ, ଦଳପତି ଭାବେ, ଶୁଭ୍ର ଶବ୍ଦରେ ଅଗ୍ନି ଓ ମାରୁତଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଡାକୁଥିଲେ। ଚିତ୍ର ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଥିବା, ବର୍ଷା ଦେଉଥିବା, ଜ୍ଞାନୀ ମାରୁତମାନେ ସମାବେଶରେ ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳକୁ ଆସୁଥିଲେ। ଏଠାରେ ଅଗ୍ନି କହିଲେ: "ମୁଁ ଜନ୍ମତଃ ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାତା। ଘୃତ ମୋ ଦୃଷ୍ଟି, ଅମୃତତ୍ୱ ମୋ ଆସନ। ସ୍ତୋତ୍ର ମୋ ତ୍ରିଧାମ, ମୁଁ ତିନି ଲୋକରେ ବିଚରଣ କରେ। ଅକ୍ଷୟ ଉଷ୍ମା ଓ ଆହୁତି ମୋ ନାମ।" ତିନି ପବିତ୍ର ଛାନି ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ହୃଦୟ ଓ ମନ ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକ ଜାଣିଥିଲେ। ସ୍ୱଶକ୍ତିରେ ସେ ଅମୂଲ୍ୟ ଧନ ତିଆରି କରି, ସେଥିରେ ଦିବି ଓ ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁଠି ସବୁ କଥାର ଜନକ, ସେ ଶତଧାରା ଭାବେ ବହିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କ ଆଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ। ଦୁଇ ଜଗତ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରୁଥିଲେ, କାରଣ ସେ ସତ୍ୟବାଦୀ। ଏହି ଦିନ, ଯଜ୍ଞରେ ଶକ୍ତିଦାତା ଦେବତାମାନେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଥିଲେ। ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ ଦାନ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଲାଗି ଡାକୁଥିଲେ। ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସ୍ତୁତି କରେ, ସେ ଉପାସନାର କ୍ରିୟାକର୍ତ୍ତା, ଏବଂ ସବୁ ସମୟ ଜାଗୃତ ଓ ଚିନ୍ତାଶୀଳ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଆମେ ଦ୍ୱେଷ ଓ ଶତ୍ରୁତା ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବା। ଅଗ୍ନି, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ପୂଜ୍ୟ, ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୁଏ। ତାଙ୍କର ଶିଖା ତାଙ୍କର କେଶ। ଅଗ୍ନି, ଅମର ଓ ବିସ୍ତୃତ ପଦ ଧାରୀ, ଘୃତ ତାଙ୍କର ପବିତ୍ରତା, ଆହୁତି ସହିତ ଆହ୍ୱାନ ହୁଏ। ସେ ଯଜ୍ଞରେ ଆହୁତି ବହନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଉପକରଣ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ଅମର ପୁରୋହିତ ଅଗ୍ନି ପୂଜାରେ ଅଗ୍ରଗାମୀ ହୋଇ କୌଶଳ ଦେଖାନ୍ତି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାନ୍ୟମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ମିଳେ, ତିନି ପୂଜାର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା। ଚିନ୍ତାରେ ସେ ସ୍ରେଷ୍ଠତା ସୃଷ୍ଟି କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଅଙ୍କୁ ରଖିଥିଲେ, ସେ ଦକ୍ଷ ଓ ସନ୍ତାନର ପିତା। ମୁଁ ତୁମକୁ, ଅଗ୍ନି, କୌଶଳ, ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ ବସାଇଛି; ତୁମେ ଆଲୋକମୟ, ପଥ ଖୋଲିଦେଉଥିବା। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଜାଗୃତ କରନ୍ତି, ସେ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ, ଶକ୍ତି ଓ ଆହୁତି ସହିତ ଅମରତାର ସଂଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ମୁଁ ଅଗ୍ନି, ବଳର ପୁତ୍ର, ଯଜ୍ଞରେ ଦୀପ୍ତ, ବେଦୀରେ ବିଦ୍ୱାନ୍ ସ୍ୱରୂପକୁ ସ୍ତୁତି କରେ। ସେ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରନ୍ତି, ଦୃଶ୍ୟମାନ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ଚଢ଼ିଥିବା ଘୋଡ଼ା ଭଳି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ଆହୁତି ଦେଇଥିବା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହୁତି ଦେଉଛୁ, ତୁମେ ବଡ଼ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଅ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆମର ନିବେଦନ, ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଗ୍ରହଣ କର; ପ୍ରଭାତ ପେଷଣରେ, ଜ୍ଞାନୀ, ପ୍ରାର୍ଥନା ସହିତ। ଅଗ୍ନି, ଏହି ତୁଆ ତୋର, ତୁମ ପାଇଁ ପାକାଯାଇଛି; ସବୁଠୁ ଅପର, ଦୟା କରି ଗ୍ରହଣ କର। ଅଗ୍ନି, ଦିନ ଭରି ଲୁଚିଥିବା, ତୁମ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥାପିତ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ନିମନ୍ତେ ଆସ। ମଧ୍ୟାନ୍ହ ପେଷଣରେ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ଜାଣିଥିବା, ଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନି, ଏଠି ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଗ୍ରହଣ କର; ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ସଭାରେ ତୁମର ଅଂଶ କମେଇ ନାହାନ୍ତି। ତୃତୀୟ ପେଷଣରେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନିତ; ତାପରେ, ଜ୍ଞାନରେ, ଏହି ଧନାତ୍ମକ ଯଜ୍ଞକୁ ଅମର ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କର। ଅଗ୍ନି, ସବୁ ଜନ୍ମ ଜାଣିଥିବା, ସଦା ବୃଦ୍ଧିଶୀଳୀ, ଦିନ ଭରି ଲୁଚିଥିବା ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଗ୍ରହଣ କର। ଏଠି ରହିଛି ଉତ୍ପାଦନ କାଠି, ଏଠି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି; ଏହି ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ଆଣ, ପୂର୍ବପରି ଅଗ୍ନିକୁ ମନ୍ଥନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କର। ଦୁଇ କାଠି ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇ, ଗର୍ଭିଣୀ ମହିଳାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶିଶୁ ଭଳି, ଅଗ୍ନି ପ୍ରତିଦିନ ଜାଗୃତ ଓ ଆହୁତି ଦେଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି ହୁଏ। ବୁଝିବା ସହିତ ଏହି ସିଧା ଶକ୍ତିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କର; ତିବ୍ର ଅଗ୍ନି ତ୍ୱରିତ ଜନ୍ମ ନେଉଥିଲେ; ଲାଲ ଦଣ୍ଡ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଶକ୍ତି, ଇଳାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପଥରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଇଳାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ, ପୃଥିବୀର ନାଭିରେ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ଜାଣିଥିବା ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମକୁ ଆହୁତି ପାଇଁ ବସାଇଛୁ। ମଣିଷମାନେ ଏହି ଅମର, ସବୁ ଜ୍ଞାନୀ, ସୁନ୍ଦର ଅଗ୍ନିକୁ ମନ୍ଥନ କରନ୍ତି; ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଚିହ୍ନ, ପ୍ରଥମ, କୃପାଳୁ, ସମ୍ମୁଖରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଅଂଗୁଳି ଦ୍ୱାରା ମନ୍ଥନ କରନ୍ତି, ସେ ଅଗ୍ନି ଅତି ତ୍ୱରିତ ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ଭଳି ଅନ୍ତରାଳରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଏ; ଅଶ୍ୱିନୀମାନଙ୍କ ତ୍ୱରିତ ଗତି ଭଳି, ଘାସକୁ ଚାରିପାଖେ ଘେରି ଜଳାଇଦେଉଥିଲେ। ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରେରିତ, ଦାନଶୀଳ, ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞରେ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି, ସବୁ ଜାଣିଥିବା, ଆହୁତି ବହନ କରୁଥିବା। ଅଗ୍ନି, ହୋତାର, ତୁମ ସ୍ୱସ୍ଥାନରେ ବସ; ଯଜ୍ଞକୁ ଶୁଭ୍ର ଗର୍ଭରେ ବସାଅ; ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହୁତି ଦେଇ ପୂଜା କର, ମହାୟଜ୍ଞୀକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ଧୂଆଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର, ବନ୍ଧୁମାନେ, ଅଲସ ହେବାନାହିଁ; ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କର; ଏହି ଅଗ୍ନି, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ଦାସ୍ୟୁମାନେ କୁ ଜୟ କରିଥିଲେ।